Er zijn huisartsen die na een dag hard werken wensen dat het wereldwijde web niet was uitgevonden. Het bespreken van angsten en klachten die hun patiënten opdoen op internetfora, kost ze nogal wat tijd en energie. GSM-masten en hoogspanningskabels zouden zorgen voor allerlei gezondheidsklachten, mobieltjes voor hersenafwijkingen en vaccinaties voor een verzwakte afweer en autisme. Om nog maar te zwijgen van de groeiende horde die lichamelijke klachten wenst te verklaren uit een ‘allergie’ en daarom allerlei voedingsmiddelen gaat mijden. Malle mensen die zichzelf het leven moeilijk maken?

De gevolgen zijn niet zo onschuldig. Kinderallergologen kunnen meeslepend vertellen over de drama’s die ze in hun praktijk tegenkomen. Kinderen van een jaar of zeven, acht, die jaren op een koemelk- of glutenvrij dieet zijn gezet na een door internettende ouders zelf uitgedokterde diagnose. En die daardoor zo’n verknipte relatie met voedsel hebben gekregen dat ze nauwelijks meer iets durven eten. Terwijl uit onderzoek niet zelden blijkt dat er helemaal geen sprake is van een allergie.

Deskundigheid is sinds de komst van internet gedemocratiseerd, zeggen de optimisten. Burger en professor zijn nu gelijkwaardige spelers in het wetenschappelijke debat, want ze hebben toegang tot dezelfde kennis. Het is een mooie gedachte, maar meer ook niet.

De maatschappelijke onrust rond vaccins laat zien dat het geen discussie van gelijkwaardige argumenten is. De anti-vaccinactivisten, zoals Verontrustemoeders.nl, zijn niet uit op een inhoudelijke discussie. Ingaan op de verdenkingen van dergelijke clubs verandert niets aan hun standpunt. Want dat luidt: in vaccins zitten gifstoffen, de gruwelijkste bijwerkingen worden verzwegen en de overheid is per definitie onbetrouwbaar. Deskundigen die het tegendeel beweren zitten zelf in het complot en zijn dus niet geloofwaardig. Punt uit.

 
Kwalijker is dat reguliere publieksprogramma’s als Netwerk zich lenen als doorgeefluik voor deze desinformatie en complottheorieën. En het ergerlijke is dat de deskundigen van bijvoorbeeld het RIVM veel kritischer worden ondervraagd dan de woordvoerder van Verontrustemoeders.nl. Diens paranoïde advies – “mensen, geloof niets van wat je leest, ga zelf op onderzoek uit” – mag onweersproken de wereld in.

De gevolgen van de discussie over vaccins zijn niet vrijblijvend. Want linksom of rechtsom zullen er minder kinderen gevaccineerd worden. En daardoor kunnen er meer ziek worden, soms blijvende schade oplopen, of zelfs overlijden.

Arno van 't Hoog