Het is u wellicht ontgaan want de media hadden het te druk met verkiezingsbeloftes. Maar God is z’n monopolie kwijt. Op 20 mei meldde de roemruchte geneticus Craig Venter in Science dat zijn medewerkers 1,08 miljoen losse basenparen aan elkaar hebben gebreid tot een exacte kopie van het DNA van de bacterie Mycoplasma mycoides. Vervolgens vervingen ze het DNA van een verwante soort, M. capricolum, door die kopie. En zie: die deed daarna vrijwel alles wat een gezonde M. mycoides pleegt te doen. Menigeen, inclusief Venter zelf, beschouwt het als de creatie van de eerste synthetische cel.

Is dit ethisch gezien een stap te ver? Misschien komt die discussie wel te vroeg. Technisch is het razend knap om zo’n lange sequentie vrijwel foutloos te synthetiseren en hem ook nog in een bacterie aan de praat te krijgen. Maar eigenlijk is het gewoon een vorm van skimmen. Om de magneetstrip van een bankpasje te kopiëren hoef je immers ook niet te weten wat er precies op staat. De pincode achterhalen is vooral een kwestie van goed kijken. Zo de flappentap plunderen vergt de nodige vaardigheid, maar een grote intellectuele uitdaging is het niet.

Het wordt pas serieus spannend bij de volgende stap. Venters einddoel is een eencellig biotechnologisch werkpaard, hyperefficiënt en ontdaan van alles wat in een industriële omgeving overbodig is. En hij denkt het snelste klaar te zijn als hij bij nul begint: alleen de werkelijk noodzakelijke genen selecteren, die op de tekentafel aan elkaar zetten en het resultaat laten synthetiseren, als genetische blauwdruk voor een volkomen nieuwe levensvorm.

Dat is geen skimmen meer maar eerder zoiets als de genenbank hacken, een nieuwe rekening creëren met bijpassende pincode, en ook nog zorgen dat het saldo automatisch wordt aangevuld. Wie dáár in slaagt, verdient zeker een Nobelprijs. Maar dan moet betrokkene óf ongelofelijk veel geluk hebben óf eerst de biochemische processen, die zo’n bacterie in leven houden, veel beter begrijpen dan nu... en waarschijnlijk allebei. Goede kans dat het ooit zo ver komt, de vraag is alleen of u en ik het nog meemaken.

Intussen heeft Venter wel bewezen dat de geheimen des levens ongeveer even degelijk zijn beveiligd als het Nederlandse betalingsverkeer. Wie had het daar nog over intelligent design?

Arjen Dijkgraaf