Nieuws

Hoe malaria muggen lokt

Arjen Dijkgraaf |
Geneeskunde & Immunologie, Microbiologie, Organische chemie

Malariaparasieten bevorderen hun verspreiding door rode bloedcellen aan te zetten tot de productie van geurstoffen die muggen aanlokken. Ze werken nog eetlustbevorderend ook, schrijven Zweedse onderzoekers in Science.

Dat malariamuggen liever malariapatiënten steken dan gezonde mensen was al eerder opgemerkt, maar nu wordt voor het eerst de reden duidelijk. Het mechanisme blijkt te draaien om (E)-4-hydroxy-3-methyl-but-2-enylpyrofosfaat (HMBPP), een tussenstap in een syntheseroute voor isoprenoïden die bij zoogdieren niet voorkomt maar bij malariaparasieten (Plasmodium falciparum) wel. Op zich lokt HMBBP geen muggen. Maar rode bloedcellen die er mee zijn behandeld, blijken wél extra aantrekkingskracht te vertonen.

Ingrid Faye en collega's hebben nauwkeurig onderzocht wat er precies voor vluchtige stoffen uit die bloedcellen komen. Ten eerste blijkt de CO2-emissie hoger dan anders, en van CO2 is bekend dat muggen er op af komen omdat hun prooien het uitademen. Daarnaast maken de bloedcellen bovengemiddeld veel aldehyden en monoterpenen zoals β-pineen en limoneen aan, die eveneens als muggenlokstof blijken te werken.

En als de mug eenmaal is gelokt, blijkt hij van HMBPP-verrijkt bloed een grotere hoeveelheid op te zuigen dan van gewoon bloed.

Vervolgens blijkt HMBPP ook nog de expressie van een aantal muggengenen te remmen. Ten eerste verzwakt het zo het immuunsysteem, ten tweede voorkomt het dat het extra bloed leidt tot een verhoogde productie van eitjes. De onderzoekers vermoeden dat de parasiet zo de voedingsstoffen uit dat bloed voor zichzelf reserveert.

De volgende vraag is hoe je deze kennis nuttig kunt inzetten bij de bestrijding van malaria.

bron: Stockholm University, Science

Deel deze pagina
C2W zoekt stagiairs!

Ben je geïnteresseerd? Neem een kijkje wat we je kunnen bieden!

Ontvang de nieuwsbrief

Meld je aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws van C2W.

Meld je nu aan!

Word abonnee/lid

Sluit nu een abonnement af of word lid van de KNCV en ontvang elke week het laatste nieuws, digitaal of op papier. 

Sluit nu een abonnement af!

Naar boven