Ontdekking dat zuurstof zorgt voor verbranding

Antoine Lavoisier, rond 1775

18 januari 2010 Rutger de Jong 1 reactie 142x gelezen

De verbrandingstheorie legde de fundamenten voor de chemie als wetenschap.

Dat sommige metalen zwaarder worden als ze worden geroosterd aan de lucht, strookte met de flogistontheorie die gangbaar was in de 18^deeeuw. Die theorie ging er namelijk vanuit dat metalen beschikten over de vrijwel gewichtloze stof flogiston die je in dat proces juist kwijt zou moeten raken. Dat flogiston soms wel en soms geen gewicht heeft, ging er bij Antoine Lavoisier niet in.

Lavoisier besloot daarom met een experiment er achter te komen wat er nu precies aan de hand is. Dat deed hij door te zorgen dat alle bij de verbranding betrokken stoffen in een vastgestelde hoeveelheid aanwezig waren, ook de hoeveelheid lucht. Zodoende kon Lavoisier onder meer bewijzen dat geen massa verloren ging. En dat voor verbranding ‘pure lucht’ noodzakelijk was. Dat laatste toonde hij aan door te proberen een kaars te laten branden onder een stolp, wat niet meer lukte als een vogeltje eerder onder de stolp was gestikt. Het belang van zuurstof kon hij echter pas bewijzen nadat Joseph Priestley, grappig genoeg juist een groot aanhanger van de flogistontheorie, dit element ontdekte.

Schilder Joseph Wright of Derby heeft Lavoisiers experimenten met de luchtpomp verbeeld in een schilderij. Hier is duidelijk te zien dat het vogeltje de pure lucht (zuurstof) op heeft gebruikt.

Reacties

Reacties

Peer Froehling 27/01/2010 10:30

Tot de experimenten van Lavoisier was er nog maar heel weinig kwantitatief experimenteel werk gedaan in de chemie. Lavoisier is wat dat betreft een pionier te noemen, en zijn experimenten zijn daarom baanbrekend.

Reageren

Plaats uw reactie op dit bericht.

Oersoep beste experiment

189 stemmen – na verwijdering van een aantal dubbelstemmers - ontving de redactie op de verkiezing voor ‘Het beste experiment’. De meeste stemmen – 35 – gingen naar het oersoepexperiment, tweede werd de ontdekking van PCR met slechts twee stemmen minder. De derde plaats was voor enantiomeren, die wel beduidend minder stemmen had. De minste stemmen – 8 – kreeg de ontdekking van fosfor, wat door de destillatie uit urine wel spannend, maar misschien minder aantrekkelijk is om te kiezen. Heel ver uiteen liepen de verschillende experimenten dus niet.

De volledige uitslag:

Oersoep (35): 'Bij dit experiment is erg goed nagedacht over het ontstaan van levensvormen uit de elementen.' (Jens Christiaans)
PCR (33): 'Dankzij enzymen uit thermofiele diepzeebacteriën is het mogelijk met DNA genetische ziektes op te sporen en modern forensisch onderzoek te doen.' (P. de Jonge)
Enantiomeren (24): 'Dit experiment leverde inzichten die van cruciaal belang zijn geweest - en nog steeds zijn - voor baanbrekende ontwikkelingen op bijna alle gebieden van de chemie.' (A.L. German)
Ureum (21): 'Het besef dat stoffen die in levende organismen ontstaan ook door ons synthetisch kunnen worden bereid, opende de weg voor heel wat ontwikkelingen die we nu als vanzelfsprekend beschouwen.' (Chris Hugelier)
Radium (18): 'Ik vond een mooi oud exemplaar van het boek Madame Curie bij De Slegte. Curie heeft in die tijd een enorme prestatie geleverd ten koste van haar gezin en gezondheid. Die opoffering is "buitenaards"!' (Anneke Westener)
Nylon (16): 'De synthese en inzet van kunststoffen uit aardoliederivaten is een fantastisch en nog steeds sterk ondergewaardeerd hulpmiddel om de razendsnelle depletie van onze natuurlijke grondstoffen - inclusief aardolie zelf - af te remmen.' (Stan Verbraak)
Ammoniak (11): 'In het midden van de jaren 90 werd geschat dat circa 40 procent van de wereldbehoefte aan stikstofhoudende producten zijn oorsprong heeft in het Haber-Bosch proces. Dit betekent in feite dat 40 procent van de wereldbevolking er niet zou zijn zonder de synthese van kunstmest.' (Eric Wils)
Mauveïne (10): 'Serendipiteit kwam samen met echte "chemie" en zo werd vervolgens de chemische industrie geboren.' (Ruud Herold)
Scheiding chlorofyl (9): 'Een synthese is vaak leuk en aardig, maar je bent vaak veel meer tijd kwijt met het zuiveren, scheiden, van de reactieproducten, reagentia, oplosmiddelen en ongewenste bijproducten.' (Jos Oudenhoven)
Fosfor (8): 'Op het idee komen om je urine droog te koken en daarmee een nieuw belangrijk element ontdekken, dat is pas wetenschap!' (B.D. Bosman)
Overig (4)

Onder de inzenders zijn vier prijzen uitgereikt (klik op de namen voor een kort profiel):

Uw naam
E-mailadres
Uw reactie
Security code: