Ontdekking van de elementen radium en polonium

Pierre en Marie Curie, 1903

18 januari 2010 Rutger de Jong 0 reacties 64x gelezen

Met extreme accuratesse vond Marie Curie elementen die dankzij hun radioactieve straling belangrijk zijn in de huidige geneeskunde.

Madame Curie in haar lab.

De Franse fysicus Henri Bequerel ontdekte in 1896 een nieuw soort ‘onzichtbare straling’ (röntgenstraling was destijds al bekend) toen hij een klompje uraniumerts op verduisterd fotopapier in zijn lade had liggen en dit toch belicht werd. Vastberaden om te ontdekken wat die straling veroorzaakte, zwoegde Marie Curie jarenlang in een provisorisch lab in een oud slachthuis, waar de temperatuur in de winter tegen het vriespunt liep.

In haar zoektocht gebruikte Curie twee simpele metalen platen, verbonden aan een batterij, om de straling van de afzonderlijke componenten van het erts te bepalen. Als er alleen lucht tussen de platen was, was er geen geleiding en dus geen stroom. Maar zet je een radioactief materiaal op een van de platen, dan bombardeert dit de lucht met energetische deeltjes en ontstaan er ionen die zich verplaatsen naar de andere plaat: er loopt een stroom.

Al snel bleek dat niet het pure uranium het meest radioactief waren, maar dat de mineralen waarin ze voorkwamen actiever waren. Die hogere radioactiviteit was het gevolg van de aanwezigheid van de nog onbekende elementen polonium en radium. Dat het zo lang duurde voordat Curie deze uiteindelijk had geïsoleerd door middel van roeren, zeven, koelen, oplossen en weer neer te laten slaan, bleek achteraf niet verwonderlijk. Slechts 1 op de 80 miljoen deeltjes in het erts bestond uit radium.

[ Extra ]

Alles over de elementen polonium en radium:

Reageren

Plaats uw reactie op dit bericht.

Oersoep beste experiment

189 stemmen – na verwijdering van een aantal dubbelstemmers - ontving de redactie op de verkiezing voor ‘Het beste experiment’. De meeste stemmen – 35 – gingen naar het oersoepexperiment, tweede werd de ontdekking van PCR met slechts twee stemmen minder. De derde plaats was voor enantiomeren, die wel beduidend minder stemmen had. De minste stemmen – 8 – kreeg de ontdekking van fosfor, wat door de destillatie uit urine wel spannend, maar misschien minder aantrekkelijk is om te kiezen. Heel ver uiteen liepen de verschillende experimenten dus niet.

De volledige uitslag:

Oersoep (35): 'Bij dit experiment is erg goed nagedacht over het ontstaan van levensvormen uit de elementen.' (Jens Christiaans)
PCR (33): 'Dankzij enzymen uit thermofiele diepzeebacteriën is het mogelijk met DNA genetische ziektes op te sporen en modern forensisch onderzoek te doen.' (P. de Jonge)
Enantiomeren (24): 'Dit experiment leverde inzichten die van cruciaal belang zijn geweest - en nog steeds zijn - voor baanbrekende ontwikkelingen op bijna alle gebieden van de chemie.' (A.L. German)
Ureum (21): 'Het besef dat stoffen die in levende organismen ontstaan ook door ons synthetisch kunnen worden bereid, opende de weg voor heel wat ontwikkelingen die we nu als vanzelfsprekend beschouwen.' (Chris Hugelier)
Radium (18): 'Ik vond een mooi oud exemplaar van het boek Madame Curie bij De Slegte. Curie heeft in die tijd een enorme prestatie geleverd ten koste van haar gezin en gezondheid. Die opoffering is "buitenaards"!' (Anneke Westener)
Nylon (16): 'De synthese en inzet van kunststoffen uit aardoliederivaten is een fantastisch en nog steeds sterk ondergewaardeerd hulpmiddel om de razendsnelle depletie van onze natuurlijke grondstoffen - inclusief aardolie zelf - af te remmen.' (Stan Verbraak)
Ammoniak (11): 'In het midden van de jaren 90 werd geschat dat circa 40 procent van de wereldbehoefte aan stikstofhoudende producten zijn oorsprong heeft in het Haber-Bosch proces. Dit betekent in feite dat 40 procent van de wereldbevolking er niet zou zijn zonder de synthese van kunstmest.' (Eric Wils)
Mauveïne (10): 'Serendipiteit kwam samen met echte "chemie" en zo werd vervolgens de chemische industrie geboren.' (Ruud Herold)
Scheiding chlorofyl (9): 'Een synthese is vaak leuk en aardig, maar je bent vaak veel meer tijd kwijt met het zuiveren, scheiden, van de reactieproducten, reagentia, oplosmiddelen en ongewenste bijproducten.' (Jos Oudenhoven)
Fosfor (8): 'Op het idee komen om je urine droog te koken en daarmee een nieuw belangrijk element ontdekken, dat is pas wetenschap!' (B.D. Bosman)
Overig (4)

Onder de inzenders zijn vier prijzen uitgereikt (klik op de namen voor een kort profiel):

Uw naam
E-mailadres
Uw reactie
Security code: