[ Synthese aminozuren uit gas ]

Stanley Miller en Harold Urey, 1953

18 januari 2010 Rutger de Jong 0 reacties 117x gelezen

Miller bewees dat aminozuren – de bouwstenen van eiwitten en dus het leven – kunnen ontstaan uit lucht, wat een hele nieuwe blik werpt op het ontstaan van de mensheid.
Nagebouwde versie van het Urey-Miller-experiment door de NASA.

Nagebouwde versie van het Urey-Miller-experiment door de NASA. (Copyright: foto: nasa)

Nadat geochemicus Harold Urey redeneerde dat de atmosfeer van de aarde in haar vroege jaren enkel bestond uit waterdamp, ammonia en methaan ontwierp Miller een experiment om te kijken wat voor chemie er zou zijn in een dergelijke atmosfeer. Daarvoor vulde hij een fles met water – de oceanen – en koppelde die aan een fles met de door Urey genoemde gassen. Vonken in de fles moesten daarbij voor bliksem doorgaan.

 

En het werkte: al na 2 dagen was een eerste aminozuur ontstaan. Tegen het einde van de week had hij er al een aantal meer. De rest van zijn leven besteedde Miller aan het uitbreiden van het experiment, maar hoe de aminozuren zich uiteindelijk combineren tot eiwitten, heeft hij nooit kunnen ontdekken.

 

 

[ Extra ]

In het Amsterdamse wetenschapsmuseum NEMO staat een opstelling die Millers experiment nog altijd uitvoert.

 

 

Ook kun je zelf Millers experiment virtueel naspelen op:

www.millerureyexperiment.com

Reageren

Plaats uw reactie op dit bericht.
Invoer verplicht
Invoer verplicht
Invoer verplicht

 

 
















 

[ De winnaars ]

Oersoep beste experiment

 

189 stemmen – na verwijdering van een aantal dubbelstemmers - ontving de redactie op de verkiezing voor ‘Het beste experiment’. De meeste stemmen – 35 – gingen naar het oersoepexperiment, tweede werd de ontdekking van PCR met slechts twee stemmen minder. De derde plaats was voor enantiomeren, die wel beduidend minder stemmen had. De minste stemmen – 8 –  kreeg de ontdekking van fosfor, wat door de destillatie uit urine wel spannend, maar misschien minder aantrekkelijk is om te kiezen. Heel ver uiteen liepen de verschillende experimenten dus niet.

 

De volledige uitslag:

  1. Oersoep (35): 'Bij dit experiment is erg goed nagedacht over het ontstaan van levensvormen uit de elementen.' (Jens Christiaans)

  2. PCR (33): 'Dankzij enzymen uit thermofiele diepzeebacteriën is het mogelijk met DNA genetische ziektes op te sporen en modern forensisch onderzoek te doen.' (P. de Jonge)

  3. Enantiomeren (24): 'Dit experiment leverde inzichten die van cruciaal belang zijn geweest - en nog steeds zijn - voor baanbrekende ontwikkelingen op bijna alle gebieden van de chemie.' (A.L. German)

  4. Ureum (21): 'Het besef dat stoffen die in levende organismen ontstaan ook door ons synthetisch kunnen worden bereid, opende de weg voor heel wat ontwikkelingen die we nu als vanzelfsprekend beschouwen.' (Chris Hugelier)

  5. Radium (18): 'Ik vond een mooi oud exemplaar van het boek Madame Curie bij De Slegte. Curie heeft in die tijd een enorme prestatie geleverd ten koste van haar gezin en gezondheid. Die opoffering is "buitenaards"!' (Anneke Westener)

  6. Nylon (16): 'De synthese en inzet van kunststoffen uit aardoliederivaten is een fantastisch en nog steeds sterk ondergewaardeerd hulpmiddel om de razendsnelle depletie van onze natuurlijke grondstoffen - inclusief aardolie zelf - af te remmen.' (Stan Verbraak)

  7. Ammoniak (11): 'In het midden van de jaren 90 werd geschat dat circa 40 procent van de wereldbehoefte aan stikstofhoudende producten zijn oorsprong heeft in het Haber-Bosch proces. Dit betekent in feite dat 40 procent van de wereldbevolking er niet zou zijn zonder de synthese van kunstmest.' (Eric Wils)

  8. Mauveïne (10): 'Serendipiteit kwam samen met echte "chemie" en zo werd vervolgens de chemische industrie geboren.' (Ruud Herold)

  9. Scheiding chlorofyl (9): 'Een synthese is vaak leuk en aardig, maar je bent vaak veel meer tijd kwijt met het zuiveren, scheiden, van de reactieproducten, reagentia, oplosmiddelen en ongewenste bijproducten.' (Jos Oudenhoven)

  10. Fosfor (8): 'Op het idee komen om je urine droog te koken en daarmee een nieuw belangrijk element ontdekken, dat is pas wetenschap!' (B.D. Bosman)

  11. Overig (4)

 

Onder de inzenders zijn vier prijzen uitgereikt (klik op de namen voor een kort profiel):

  1. Boek On the surface of things: Willem Vannecke (oersoep)

  2. Caffeïne-halsketting: Stan Verbraak (nylon)

  3. Chemiedoos: Guus van der Veek (radium)

  4. Waterstofcelauto: Ingrid Vandeven (ureum)

C2W is een uitgave van Beta Publishers.
© 2010 www.c2w.nl - alle rechten voorbehouden.