Carrière & Start-ups

Plantensensoren het lab in

Bastienne Wentzel |
Analyse & Labtechnologie, Data-analyse & ICT

Het jonge sensorbedrijf Sendot research wil na de tuinbouwsector nu het lab veroveren. Daarvoor ontwikkelt het optochemische sensoren.

Op het gebied van sensoren is veel gaande, aldus Arie Draaijer, medeoprichter en business manager van de jonge sensorontwikkelaar Sendot research. ‘Het is een discipline waarvoor je brede kennis nodig hebt; van fluorescente stoffen en polymeren, optiek en spectroscopie tot micro-elektronica. Het wordt ook steeds leuker, de mogelijkheden in de technologie exploderen. Als je voldoende kennis hebt, is er heel veel mogelijk.’

Draaijer deed bij TNO uitgebreide ervaring op in de sensortechnologie. Bij een spin-off van een onderdeel van TNO werd hij gevraagd mee te gaan, maar het bedrijf ging een paar jaar later failliet. De Delft Research Group bleek echter geïnteresseerd in de sensortechnologie voor in-situmetingen in bijvoorbeeld de tuinbouw. ‘Traditioneel neem je op gezette tijden samples die je naar het lab stuurt voor analyse’, vertelt Draaijer. ‘De trend is dat steeds meer van dergelijke metingen in situ gebeuren, dus bijvoorbeeld in het wortelmilieu bij planten of in de processtroom van een productieproces. Onze sensoren zijn daar geschikt voor.’

Bert van Tol van de Delft Research Groep wilde wel investeren. Met die investering richtte Draaijer samen met Kevin Tomson in 2015 Sendot Research op en sindsdien heeft hij de dagelijkse leiding. Bert van Tol is directeur.

Optochemische metingen

Sendot is gespecialiseerd in zogeheten optochemische sensoren, die Draaijer zo’n vijftien jaar geleden bij TNO als een van de eersten hielp ontwikkelen. Optoche­misch wil zeggen dat je chemische para­meters meet met optische technieken. In de praktijk gaat het meestal om de verandering van fluorescentie van een stof in een coating onder invloed van een stof in het analyt.

De pH-sensor van Sendot werkt op deze manier. De coating van de sensor bestaat uit een polymeer waaraan een organische stof gebonden is die fluoresceert na beschijnen met licht. Binding van protonen beïnvloedt de intensiteit van de fluorescentie, zodat je op die manier de pH van een oplossing kunt bepalen. Draaijer wil niet zeggen welke fluorescerende stof hij gebruikt. ‘Dat is het geheim van de smid, die stof hebben wij zelf ontwikkeld.’ Volgens hem is de truc is om een stof te bedenken die een brede pKa heeft voor een breed pH-bereik van de sensor en tegelijkertijd zijn fluorescentie behoudt. Daarnaast is de binding aan de polymeermatrix belangrijk. De stof mag niet uit de matrix lekken of degraderen onder invloed van bijvoorbeeld licht of vocht. ‘Wij hebben hiermee een sensor ontwikkeld die kosteneffectief is en een breed pH-bereik heeft van 3,0 tot 8,5, gunstig voor biologische en biochemische toepassingen.’

‘Metingen gebeuren steeds meer in situ’

Een andere bijzondere ontwikkeling van Sendot is de gecombineerde temperatuur-zuurstofsensor. Om zuurstof te meten, gebruikt de sensor zogeheten fluorescentie-decay, waarbij licht een fluorescerende indicatorstof in aangeslagen toestand brengt en vervolgens meetbaar is hoe lang het duurt voordat die weer vervalt naar de grondtoestand. De aanwezigheid van zuurstof versnelt het vervalproces, zodat je de hoeveelheid zuurstof kunt afleiden uit de vervalcurve.

‘Dat proces is temperatuurafhankelijk’, legt Draaijer uit. ‘Meestal meet je dan apart de temperatuur voor een correctie, maar in een snel veranderende omgeving, zoals een productieproces, leidt dat altijd tot fouten in de compensatie. Wij hebben in de sensorcoating een tweede indicator gebracht die wel op temperatuur, maar niet op zuurstof reageert. Zo kunnen we de meting direct corrigeren.’ Volgens Draaijer is Sendot de enige met zo’n soort combinatiesensor.

Van tuinbouw naar lab

De toevoeging ‘research’ aan de bedrijfsnaam betekent dat het bedrijf de technologie die het zelf ontwikkelt, toepast om vragen van klanten op te lossen. Zo had het bedrijf MicroLAN een bestaand apparaat dat de besmetting moet meten van drinkwater met de E. coli-bacterie, maar dat was te groot en te duur. Draaijer: ‘Wij hebben onze optiek en elektronica in dit bestaande apparaat gebouwd. De sensor is gebaseerd op een enzymomzetting waarbij fluorescente stoffen vrijkomen in aanwezigheid van de bacterie. Met onze optiek en elektronica kun je dit nu snel en gevoelig meten. Het apparaat is veel kleiner en goedkoper geworden.’

Sendot begon met sensoren leveren voor de agrosector, vanuit de ervaring van Draaijer. ‘Volgens mij kan meten van zuurstof en temperatuur tussen de wortels van de planten een boost geven in de tuinbouw. Meten in het wortelmilieu gebeurt niet vaak en kan leiden tot nieuwe teeltstrategiën, gezondere wortels en verminderen van ziektes.’

Hij geeft een voorbeeld: ‘Als je planten water geeft bij hoge temperatuur en veel licht, dan is het zuurstofverbruik bij de wortels door zowel de wortels als de micro-organismes zo hoog dat de zuurstofconcentratie naar nul daalt. Dat kun je met onze sensoren meten en de watergeefstrategie aanpassen. Zuurstof aan het water toevoegen helpt nauwelijks, omdat het zuurstofverbruik daarvoor te hoog is. Veel beter is bijvoorbeeld het water uit de mat te laten, zodat er lucht bij kan.’

Afgelopen jaar heeft Sendot ook applicaties voor de laboratoriummarkt en de foodsector ontwikkeld. ‘De technologie is hetzelfde, de vereiste nauwkeurigheid is voor het lab soms hoger. Deze technologie kun je ook toepassen als coating met lichtgevoelige stof, als een soort stickertje dat je overal op kunt plakken. Dan is er heel veel mogelijk. Een voorbeeld is single-use, waarbij je de coating binnen in een container kunt plaatsten en eventueel mee steriliseren. De mogelijkheden zijn oneindig.’

Toekomst

Draaijer en Van Tol zitten vol toekomstplannen voor het bedrijf. De volgende sensor die op de markt komt, kan waarschijnlijk CO2 meten in water, verpakkingen of voor de ventilatiemarkt. Daarnaast is Sendot in overleg met een bedrijf dat single-usefermentoren maakt, om sensoren direct in de reactor te bouwen. Draaijer verwacht daar begin dit jaar meer nieuws over.

In de tussentijd verhuist het bedrijf van de start-uplocatie in Bunnik naar een groter pand in Houten en wil het uitbreiden van zeven naar tien werknemers. De sensoren maakt het dan nog steeds zelf, net als nu. Draaijer: ‘Binnen een jaar of vijf verwacht ik een speler van formaat te zijn, met zo’n 25 werknemers. We hebben unieke kennis, zijn benaderbaar en denken mee over oplossingen. En de markt is groot genoeg!’

Deel deze pagina

Lableveranciers

Laborama 2019

In 2019 viert Laborama haar 20e editie en dat doet ze in stijl op een nieuwe locatie. Op 14 en 15 maart zal Laborama 2019 doorgaan in Paleis 3 van Brussels Expo. Benieuwd wat Laborama dit jaar te bieden heeft?

Introducing the new Xevo TQ-GC

Consistent, high performance GC-MS/MS to surpass regulatory limits

C2W zoekt stagiairs!

Ben je geïnteresseerd? Neem een kijkje wat we je kunnen bieden!

Ontvang de nieuwsbrief

Meld je aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws van C2W.

Meld je nu aan!

Word abonnee/lid

Sluit nu een abonnement af of word lid van de KNCV en ontvang elke week het laatste nieuws, digitaal of op papier. 

Sluit nu een abonnement af!

Naar boven