Nieuws

[Live] Wetenschapsupdates omtrent coronavirus

Daniël Linzel, Puck Moll | vrijdag 16 oktober 2020
Dossier Coronavirus

Op deze pagina houden we zo veel mogelijk de wetenschappelijke ontdekkingen rondom SARS-CoV-2 en COVID-19 bij. Daarbij verwijzen we doorgaans naar studies, persberichten en/of websites. Over sommige artikelen schrijven we zelf nieuwsberichten; de link daarnaartoe kun je hier ook vinden.

Nieuwe berichten verschijnen regelmatig ook op eerdere data, afhankelijk van de publicatiedatum van papers en dergelijke. Bij de meest recente berichten zal op de dag van bijwerken een asterisk (*) staan. 

Tip: als je Ctrl+F indrukt en vervolgens een * invult, kun je makkelijk springen tussen de nieuwe berichten.

15 oktober 2020

*Even blazen en gelijk de uitslag krijgen van een negatieve coronatest, dat is met de SpiroNose mogelijk, blijkt uit onderzoek van de GGD Amsterdam, Franciscus Gasthuis & Vlietland en het LUMC. Op korte termijn gaat de GGD deze nieuwe e-neus-test van het bedrijf Breathomix inzetten om coronavirus-infecties uit te sluiten. Van de 1800 proefpersonen die meededen aan het onderzoek kon van driekwart direct worden vastgesteld dat zij niet besmet waren met corona, zo meldt het persbericht.

6 oktober 2020

Aan de UAntwerpen moet binnen anderhalf jaar het Vaccinopolis verrijzen. Dit complex gaat het, volgens het persbericht, mogelijk maken om versneld nieuwe vaccins te testen. Het past binnen het plan van de Belgische federale regering om een Europese anti-infectie-eenheid op te richten (investering 20 miljoen euro). Naast de UAntwerpen vormt ook het ULB in Brussel een locatie.

Chinese onderzoekers hebben een 'afleidingsmechanisme' bedacht tegen SARS-CoV-2. In PNAS laten ze nanodeeltjes zien die aan de ene kant ACE2 receptoren tot expressie brengen en weer andere nanodeeltjes die cytokine-receptoren laten zien. Daardoor absorberen de nanodeeltjes SARS-CoV-2-virussen die de deeltjes natuurlijk niet kunnen onderscheiden van echte menselijke cellen.

Volgens de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen maakte de World Health Organisation bekend dat er momenteel 42 vaccins in de klinische fase zitten tegen SARS-CoV-2. De andere 151 zijn nog in preklinische behandeling. Ook hebben 16 bedrijven en de Bill en Melinda Gates-foundation een overeenkomst getekend om nog sneller en beter samen te werken voor behandelingen en geneesmiddelenonderzoek.

2 oktober 2020

ChemistryWorld publiceerde een artikel van Derek Lowe over hoe antilichamen de tijd tussen nu en het ontwikkelen van een vaccin zouden kunnen overbruggen en de uitdagingen die daarbij komen kijken.

30 september 2020

In Nature verschijnt een update van de klinische fase 1/2 proeven van BioNtech en Pfizer, waarbij de focus dit keer ligt op de antilichaam- en T-celrespons.

Een Amerikaans-Duits team vond SARS-CoV-2-peptides die wel eens T-cel-epitopen (herkenningspunten) zouden kunnen zijn. Ook vonden de onderzoekers dat 81 % van de personen in hun studie die geen SARS-CoV-2 hadden gekregen al T-celresponses had, staat in Nature Immunology.

29 september 2020

Een Amerikaanse studie in PNAS keek naar de invloed van SARS-CoV-2 op katten en honden. Honden lijken nergens last van te hebben en verspreiden het virus niet als ze geïnfecteerd zijn. Katten daarentegen zijn wel erg ontvankelijk voor het virus, maar hebben geen klinische verschijnselen. Wel zijn ze tot vijf dagen besmettelijk. Ook blijken katten een sterke immuunreactie op te wekken tegen SARS-CoV-2, wat de auteurs het idee bracht dat katten weleens een goed vaccinatieproefdier zou kunnen zijn. Deze informatie bevestigt een bericht van 31 maart.

Amerikaanse onderzoekers keken naar meer dan tweehonderd patiënten en vonden achthonderd epitopen (herkenningspunten) in het proteoom van SARS-CoV-2, waarvan er tien door antilichamen herkend kunnen worden. Ook leken antilichamen van mensen van voor het COVID-19-tijdperk het virus deels te herkennen, maar alleen COVID-19-patiënten hadden antilichamen die specifiek het spike-eiwit en het nucleoproteïne herkenden, zo staat in Science.

28 september 2020

Onderzoekers uit Zweden vonden een bepaald type antimicrobiële T-cellen (mucosa-associated invariant T-cells) die een rol speelt in de immuunrespons tegen SARS-CoV-2 en mogelijk ook in de immunopathologie van ernstige COVID-19, staat in Science Immunology.

Een Amerikaans-Duits team ontdekte dat het spike-eiwit van SARS-CoV-2 zich hetzelfde gedraagt qua binden aan T-celreceptoren (TCR's) als het bacteriële superantigen staphylococcus enterotoxin B. Dat betekent dat de hoge affiniteit voor de TCR's van de spike-eiwitten zorgt voor een superantigene reactie, wat in kinderen kan leiden tot multisystem inflammatory syndrom in children (MIS-C) en de zogenoemde cytokinestorm in volwassenen, schrijven de onderzoekers in PNAS.

26 september 2020

Een Chinees team uit Amerika ontwikkelde een nieuwe meer accurate test voor SARS-CoV-2 waarmee de hoeveelheid 'valse negatieven' drastisch werden teruggedrongen. De test baseerden de onderzoekers op micronaald-patches, die veel beter antilichaampjes konden wegvangen.

25 september 2020

Frans-Amerikaans onderzoek schijnt licht op hoe plosieve klanken (zoals de 'P') in een gesprek kunnen bijdragen aan de verspreiding van SARS-CoV-2 door asymptomatische personen. Hoe dit soort achtereenvolgende klanken een 'jet-stream' vormen, kun je verder lezen in PNAS.

24 september 2020

Amerikaanse onderzoekers vergeleken mensen met en zonder COVID-19 die allemaal acute respiratory distress syndrome (ARDS) hadden, om te zien wat de effecten van COVID-19 zijn op het maagdarmkanaal. De studie is gepubliceerd in JAMA

Een groot internationaal team van onder andere Belgen, Nederlanders, Turken en Amerikanen hebben in meer dan zeshonderd ernstig zieke COVID-patiënten gekeken naar afwijkingen in een stukje van het genoom dat codeert voor type I interferon. Aangeboren fouten in de route daarnaartoe (TLR3- en IRF7-afhankelijke type I immuniteit) lijken te leiden tot kritische COVID-19, schrijven ze in Science. Een andere paper in hetzelfde blad afkomstig van hetzelfde team geven nog meer details over de aangeboren fouten.

23 september 2020

Twee Fransen en een Italiaan hebben een wiskundig model ontwikkeld voor de verwachte 'tweede golf' in Europa en hoe die zich vermoedelijk zal verspreiden, staat in Scientific Reports

Een internationaal team schrijft in Nature een review met al het onderzoek tot nu toe dat zich richt op het vinden van goede diermodellen voor vaccinatie- en geneesmiddelentests tegen SARS-CoV-2.

Florian Krammer schreef een review over vaccins tegen SARS-CoV-2 en de ontwikkelingen daaromtrent in Nature.

22 september 2020

Een tweetal Amerikanen beschrijft hoe (on)praktisch het zou zijn om groepsimmuniteiit op te bouwen tegen SARS-CoV-2 en is niet enthousiast, staat in PNAS.

21 september 2020

In een Perspective in Science menen Matthew Snape en Russell Viner dat kinderen een laag risico hebben om (ernstige) COVID-19 te krijgen en dat zij extra veel last hebben van alle maatregelen.

Het vetzuur linolzuur bindt sterk aan drie pockets van het spike-eiwit van SARS-CoV-2, wat de interactie met ACE2 in vitro verstoort, laten Britse onderzoekers in Science zien. In combinatie met remdesivir zorgt linolzuur ook voor een verminderde replicatie van het virus in menselijke cellen. Dat biedt wellicht mogelijkheden voor complementaire medicatie.

Amerikaanse onderzoekers vergeleken in Science Translational Medicine het verschil in immuunrespons tussen jongeren onder de 24 en volwassenen met COVID-19 om te ontdekken waarom de oudere groep een heviger ziekteverloop en hogere sterfte heeft dan de kinderen en jongeren. Volgens de auteurs ligt het waarschijnlijk niet aan dat volwassenen geen goede immuunrespons zouden opwekken.

18 september 2020

Onderzoekers uit Japan ontwikkelden relatief snel antilichaamachtige eiwitten die tegen SARS-CoV-2 actief zijn. Deze monobodies waarvan ze binnen vier dagen de sequentie verkregen hadden een IC50 van 0,5 nM tegen het virus dat uit neusstrijkjes van COVID-19-patiënten kwam. De details staan in Science Advances.

Als je afvalwater monitort op viraal RNA van SARS-CoV-2, kun je je beter voorbereiden op ziekenhuisopnames en zijn besmettingen sneller vast te stellen in een community, melden Amerikaanse onderzoekers in Nature Biotechnology. Soms tot wel 4 dagen voor ziekenhuisopnames kun je viraal RNA detecteren en uitbraken dus voorspellen.

Koreaanse wetenschappers bedachten een nieuwe snelle test met een incubatietijd van slechts 30-50 minuten om SARS-CoV-2 en andere pathogenen aan te tonen. De test werkt op basis van een fluorescente RNA-detectie, met een gevoeligheid tot wel 0,1 attomolair (10−19 molair). De onderzoekers behaalden voorspellende waarden van 95-100 %, staat in Nature Biomedical Engineering. Een ander artikel in hetzelfde blad van Amerikaanse auteurs hebben ook een gevoelige test ontwikkeld die zich richt op de seroconversie en is ook gebaseerd op fluorescentie.

11 september 2020

De Financial Times publiceert een interview met Anders Tegnell, de persoon die de omstreden Zweedse aanpak van de coronacrisis leidt. Hij legt deels zijn visie uit en geeft commentaar op andere Europese landen.

10 september 2020

Amerikaanse onderzoekers ontdekten dat de rol van heparansulfaat in het toelaten van SARS-CoV-2 veel meer inhoudt dan die van anker, zoals eerder gesuggereerd. Jeffrey Esko en collega’s van de University of California San Diego School of Medicine laten in hun Cell-publicatie zien dat deze suiker een eiwitdomein van SARS-CoV-2 in de benodigde open conformatie brengt om te kunnen binden aan de ACE2-receptor van de cel. Lees verder in ons nieuwsbericht hierover.

9 september 2020

Amerikaanse onderzoekers laten een nieuwe manier zien van mini-eiwitten ontwerpen tegen SARS-CoV-2. Met de computer ontwierpen ze eiwitten rondom de ACE2 helix die interactie aan gaat met het receptor bindend domein van het spike-eiwit van het virus. De resulterende eiwitten hadden een IC50 van 0,16 ng/ml, of een effectieve concentratie tussen de 100 picomolair en 10 nanomolair. Deze eiwitten vormen de basis voor weer een nieuwe aanpak tegen het coronavirus, melden de auteurs in Science.

Het Financieel Dagblad meldt in een artikel dat de fase 3 klinische tests van het coronavaccin van AstraZeneca zijn stilgelegd omdat er een proefpersoon ernstig ziek is geworden. Er wordt nu onderzocht of de ziekte (myelitis transversa) door het vaccin is veroorzaakt, en zo lang daar nog geen duidelijkheid over is, blijft de klinisch test stilliggen. Aan de andere kant verwachten Pfizer en BioNtech dat ze in oktober al voorlopige goedkeuring kunnen vragen voor hun vaccin. Zij meldden verder in een persbericht dat de bedrijven zo'n 200 miljoen vaccins willen verzorgen voor Europa, en in een ander persbericht meldden ze vaccinatiedata in resusaapjes.

Israëlische onderzoekers rapporteren in Nature over hoe ze met ribosoomprofileringstechnieken een hoge resolutiekaart van SARS-CoV-2 coding regions hebben gemaakt. Verder laten ze zien dat mRNA van virussen niet per se efficiënter wordt gelezen door cellulaire mechanismes dan gastheer-mRNA, maar dat de verhoogde virustranslatie komt door een hogere concentratie van virale transcripts.

8 september 2020

Brian A. Rabe en Constance Cepko ontwikkelden en publiceerden een nieuwe, snelle en goedkope coronatest in PNAS. Voor deze zogenoemde RT-LAMP-test heb je geen speciale equipment nodig en ben je na ongeveer 30 minuten klaar. In Nature communications verscheen weer een andere snelle test om SARS-CoV-2 op te sporen.

6 september 2020

COVID-19-patiënten kunnen flink last houden van langetermijnlong- en hartschade, staat op EurekAlert!, maar de meesten komen er bovenop als vroegtijdig begonnen wordt met revalidatie. Dat werd gemeld op het internationale congres van de European Respiratory Society.

4 september 2020

Nature behandelt drie vragen rondom herinfecties van SARS-CoV-2: hoe vaak komen herinfecties voor; zijn herinfecties erger of minder erg dan de eerste infectie; en wat zijn de implicaties voor vaccinaties? 

3 september 2020

Volgens een aantal intensive care-onderzoekers aan het Radboudumc is de beruchte 'cytokinestorm', een overmatige reactie van het immuunsysteem, niet aan te tonen bij patiënten met ernstige COVID-19 en dus ook niet de oorzaak van het ernstige ziekteverloop. Zij vergeleken een aantal patiënten met elkaar waarbij wel sprake was van cytokinestorm (bij een septische shock) en geen sprake was (na een hartstilstand), en publiceerden hun conclusies in JAMA.

Nederlands-Amerikaans onderzoek van onder andere Janssen en Harvard laat zien dat het adenovirus 26 vaccin van Janssen zorgt voor immuniteit tegen SARS-CoV-2 in hamsters, rapporteert Nature.

1 september 2020

Health Holland heeft € 10,8 miljoen aan subsidie vrijgemaakt voor 22 publiek-private samenwerkingsprojecten tegen SARS-CoV-2. De betrokken partijen hebben zelf 4,9 miljoen ingelegd, zo meldt de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen. Op de site van VIG vind je ook een handige infographic over de duur, subsidie en het doel/thema van de projecten.

Janssen gaat zijn vaccin in een klinische IIa studie testen in onder andere drie Nederlandse centra, te weten het Centre for Human Drug Research/Leids Universitair Medisch Centrum, PRAHealthSciences Groningen en Universitair Medisch Centrum Utrecht. Daarnaast vinden de studies ook in Duitsland en Spanje plaats met in totaal zo'n 550 deelnemers.

31 augustus 2020

Onderzoekers uit Amerika vergeleken meer dan 18.000 SARS-CoV-2-varianten op mutaties. Het lijkt erop dat er maar weinig diversiteit is tussen de verschillende strains, wat hoop biedt dat een vaccin een universele werking zal hebben, schrijven ze in PNAS.

Andere Amerikanen laten in hetzelfde blad PNAS een nieuwe, draagbare PCR-test zien. Met een smartphone-uitlezing van de data en een 3D-geprinte cartridge deden ze tests in 30 minuten die in complete overeenstemming waren met RT-PCR-controle tests.

29 augustus 2020

*Spaanse onderzoekers vonden in een pilot randomized clinical study dat calcifediol (25-hydroxyvitamine D) een positief effect heeft op coronapatiënten. In vergelijking met een controlegroep, waren er geen sterfgevallen onder de patiënten die calcifediol kregen en ook veel minder intensive care opnames. Grotere, robustere studies moeten het effect verder bewijzen, beveelt het team aan in The Journal of Steroid Biochemistry and Molecular Biology

27 augustus 2020

Amerikaanse onderzoekers vonden nieuwe antivirale functies van de eiwitten Class II transactivator en CD74 die het Ebolavirus en SARS-CoV-2 kunnen blokkeren, staat in Science.

Een medicijn tegen buikvliesontsteking bij katten - dat door een coronavirus (niet SARS-CoV-2) wordt veroorzaakt - inhibeert ook de hoofdprotease (Mpro) van SARS-CoV en SARS-CoV-2, laten Canadese onderzoekers weten in Nature Communications. Het medicijn GC373 en de voorloper GC376 inhiberen het protease met een IC50 in het nanomolairgebied. De stap naar klinische trials bij mensen is klein, aangezien het medicijn al werkt bij katten.

Amerikaanse onderzoekers hebben een recombinant SARS-CoV-2 gemaakt, waardoor het virus nu ook labmuizen kan infecteren, staat in Nature. Daardoor konden ze de muizen gebruiken als testmodel. De aanpassing was nodig omdat het originele SARS-CoV-2 virus niet op de muizenvariant van het ACE2-eiwit passen. In oudere muizen bleek de ziekte ernstiger. Het is echter de vraag hoe representatief de recombinante versie is in vergelijking met het originele virus.

26 augustus 2020

Een internationaal team rapporteert op preprintserver MedRxiv over leeftijdspecifieke dodenaantallen die aan COVID-19 gerelateerd zijn uit 45 landen. Relatieve verschillen in dodenaantallen voor mensen onder de 65 zijn zeer consistent, maar dodenaantallen voor mensen boven de 65 zijn hoger dan verwacht, aldus de onderzoekers.

De Amerikaanse wetenschappers die de app How We Feel hebben ontwikkeld (waarmee mensen zelf hun eventuele klachten rapporteren), publiceren in Nature Human Behaviour de verzamelde data van 500.000 gebruikers in de periode van 2 april tot 12 mei 2020. Ze concludeerden dat je zelfrapportage kunt inzetten voor voorspellende modellen van de verspreiding van het coronavirus en om mensen met COVID-19 te ontdekken, en andere gegevens. 

Het idee om Covid-19 snel te detecteren met CRISPR-Cas is niet nieuw, maar een paper in Nature Biomedical Engineering lijkt het eerste klinische bewijs te geven dat het echt werkt. De SHERLOCK-methode die de Thaise onderzoekers gebruiken komt overigens uit het lab van Feng Zhang (MIT). De truc is dat het Cas13a-enzym RNA verknipt in plaats van DNA en niet meer van ophouden weet wanneer het eenmaal aan het knippen is. Het vernielt dan ook andere sequenties die toevallig in de buurt zijn. De detectie berust op deze 'collateral damage': je voegt RNA toe met een label dat door het knippen zichtbaar wordt.

Onderzoek uit Amerika laat een verschil zien tussen mannen en vrouwen die een besmetting met SARS-CoV-2 hebben gehad. De onderzoekers zochten patiënten met een mild ziekteverloop die geen immunologisch hulpmiddel hadden gekregen. Vrouwen hadden een veel robustere T-celactivering. dan mannen, en mannen hadden juist meer eigen (innate) immuuncytokines zoals interleukin-8 en -18. Bij mannen was dat geen probleem, maar als vrouwen een verhoogd niveau van eigen immuuncytokines hadden, wees dat op een slechter ziekteverloop. Dit en meer rapporteerden de onderzoekers in Nature.

25 augustus 2020

Naast dat SARS-CoV-2 in je longen, darmen, en nieren kan gaan zitten, vonden Amerikaans-Canadese onderzoekers dat het virus ook in delen van de hersenen verspreid wordt, waaronder de amygdala, en de cerebrale cortex. Maar vooral de hersenstam wordt aangetast, waar het deel voor ademhaling zich bevindt. Dat kan een verklaring zijn voor de hevige ademhalingsproblemen van COVID-19-patiënten, staat in Cellular and Molecular Neurobiology.

24 augustus 2020

Door het (soms verkeerde) gebruik van (preventieve) antibiotica tegen COVID-19 lijkt de stille 'antibioticaresistente bacteriën-pandemie' alleen maar erger te worden, waarschuwen Portugees-Spaanse onderzoekers in the Journal of Antimicrobial Chemotherapy. Meer informatie over antibioticaresistentie en implicaties vind je hier.

Een nieuwe review in Current Atherosclerosis Reports laat wederom zien dat het belangrijk is voor COVID-19-patiënten met een hoge bloeddruk die angiotensine receptor blokkers (ARB) of angiotensin-converting enzyme inhibitors (ACEi) slikken, om vooral door te blijven gaan met het nemen van de medicatie, omdat het een positief effect heeft op het ziekteverloop en de overlevingskans.

Een drietal Amerikanen hebben muizen zo gemanipuleerd dat het de menselijke ACE2-receptor zou gaan aanmaken. Daardoor konden ze de symptomen die bij mensen met COVID-19 voorkomen onderzoeken in de muizen, staat in Nature Immunology.

Andere Amerikaanse onderzoekers onderzochten welke biomarkers in het bloed van COVID-19-patiënten in Mount Sinai Health System in New York een hevig ziekteverloop kunnen voorspellen. Daaruit bleek dat vooral de cytokine interleukin-6 en tumor necrosis factor α onafhankelijke, maar significante voorspellers voor hevigheid en sterfte van patiënten zijn, melden zij in Nature Medicine.

De eerder gesuggereerde link tussen bloedgroep en de ernst van de COVID-19-besmetting lijkt toch niet zo duidelijk te zijn, valt te lezen in een artikel van C&EN. Het betreffende artikel haalt vier studies aan gepubliceerd gedurende de voorbije paar maanden. Directeur immunohematologie van de Universiteit van Michigan Laura Cooling, die niet betrokken was bij deze studies, concludeert: 'As more research on the link between COVID-19 and blood group has emerged, the link appears to be weak.'

21 augustus 2020

Onderzoekers uit Zweden hebben de natural killer-cel respons bij COVID-19-patiënten in kaart gebracht. Ze publiceren hun resultaten in Science Immunology.

Amerikaans onderzoekers is het gelukt om met DNA-nanoswitches verschillende soorten virussen snel te detecteren, waaronder Zika en SARS-CoV-2, waarvan ze de laatste in speeksel konden aantonen, staat in Science Advances.

Een acht keer snellere test waarmee je alle positieve gevallen uit een grote groep samples in een keer kunt halen. Dat laten Israëlische onderzoekers zien in Science Advances. De techniek die Pooling-Based Efficiënt SARS-CoV-2 Testing heet zorgt daarnaast ook nog eens voor een prijsverlaging van acht keer.

18 augustus 2020

In Duits onderzoek in Science keken wetenschappers gedetailleerder naar het natuurlijke S-eiwit van SARS-CoV-2. Zo ontdekten ze dat het eiwit heel flexibel is vanwege drie scharnieren in de structuur. Ook ontdekten ze dat het meer geglycolyseerd was dan de recombinante versie, wat meer bescherming biedt tegen antilichamen. 

Vandaag is een nieuw consortium van start gegaan onder de naam CARE, wat staat voor Corona Accelerated R&D in Europe. Zoals de naam doet vermoeden is dit een Europees samenwerkingsproject waarin vooral gezocht wordt naar nieuwe behandelmethodes tegen COVID-19. Onder andere het LUMC speelt een grote rol in de ontdekkingstocht.

Britse onderzoekers rapporteren in Nature Medicine over een immunologische aandoening die ze in kinderen zien (multisystem inflammatory syndrome in children, MIS-C), die niet door SARS-CoV-2 zelf wordt veroorzaakt, maar waarschijnlijk wel gerelateerd is aan een eerdere infectie met het virus. Het lijkt ook te verschillen van de Kawasaki-ziekte, maar toont ook overeenkomsten. De auteurs waarschuwen dat meer onderzoek nodig is om te zien hoe het precies ontstaat, met name omdat het om een patiëntengroep van slechts 25 kinderen gaat.

17 augustus 2020

Onderzoekers uit het Verenigd Koninkrijk hebben met cryo-elektronenmicroscopie de structuur en verdeling op het oppervlak van het virusdeeltje opgehelderd, staat in Nature.

Franse onderzoekers vergeleken vier serologische tests om antilichamen tegen SARS-CoV-2 aan te tonen in verschillende bevolkingsgroepen. De resultaten staan in Science Translational Medicine.

Onderzoekers uit Hong Kong ontdekten dat open reading frame (ORF)8 en ORF3b goede serologische markers zijn voor SARS-CoV-2 in een vroeg en een laat stadium. Ze identificeerden 96,5 % met 99,5 % specificiteit, melden ze in Nature Immunology.

Kiadis gaat met vijf Nederlandse onderzoeksinstituten samenwerken om een COVID-19-therapie te ontwikkelen op basis van natural killer cells. Onder de instituten vind je Viroclinics-DDL, Harbour BioMed Netherlands, Sanquin, Erasmus Medisch Centrum en de Universiteit Utrecht.

COVID-19 kan qua ziekteverloop en immunologische respons erg verschillend zijn. Britse onderzoekers hebben bij 63 patiënten met zo'n heterogeen ziekteverloop gezocht naar immunologische kenmerken. Zij vonden er een aantal die bijvoorbeeld wezen op de ernst van de ziekte, of links hadden naar immunobescherming of -pathologie, of juist op de voortgang van de ziekte wezen, laten zij zien in Nature Medicine.

15 augustus 2020

Waarschijnlijk toch wél langdurige immuniteit na een milde corona-infectie, concludeert een Amerikaanse onderzoeksgroep in een preprint op MedRxiv. Ze zagen zowel geheugen B en T cellen als specifieke immunoglobuline G antilichamen tegen SARS-CoV-2 in mensen.

In Nature Medicine uiten Chinese onderzoekers hun zorgen over presymptomatische verspreiding van SARS-CoV-2. Twee dagen later (17 augustus) antwoorden Mark Slifka en Lina Gao waarin ze de rol van presymptomatische verspreiding in twijfel trekken als grote bijdrager. De tweede en laatste auteur van de oorspronkelijke paper, Eric Lau en Gabriel Leung, verdedigen hun paper in een antwoord op Slifka en Gao.

14 augustus 2020

Na een computationele studie die naar bestaande medicijnen zocht die de hoofdprotease Mpro van SARS-CoV-2 kunnen blokkeren, vonden Amerikaanse onderzoekers het middel Ebselen (2-fenyl-1,2-benzoselenazol-3-on). In hun paper in Science Advances onderzoeken ze Ebselen verder op moleculair niveau, wat veelbelovende resultaten tot gevolg had.

Een Vlaamse studie wijst uit dat kinderen echt een minder groot risico lopen om het virus te krijgen of over te dragen op school, en dat de scholen in België dus vanaf het nieuwe seizoen wel weer open kunnen met een paar voorzorgsmaatregelen.

Conestat alfa, een medicijn van Pharming Group uit Leiden, is getest op vijf patiënten in Zwitserland, waar het positieve effecten had, blijkt uit een paper in Frontiers in Immunology. De hoeveelheid virusdeeltjes verminderde en zuurstoftoevoer was minder nodig. Alle patiënten werden beter. De Zwitserse en Nederlandse onderzoekers willen nu klinische tests gaan uitvoeren om de veiligheid en effectiviteit te testen.

Chinese onderzoekers vonden een molecuul (N-(p-Amylcinnamoyl)anthranilic acid) dat de interactie tussen meerdere soorten virussen en AP2M1, een eiwit intracellulair verkeer leidt, verstoort en zodoende een antivirale werking heeft. Deze algemene strategie zou voor meerdere virussen, waaronder HIV, MERS en SARS-CoV-2, een uitkomst kunnen bieden, staat in Science Advances.

13 augustus 2020

Onderzoekers van het Radboudumc in Nijmegen publiceerden in JAMA Open Network dat patiënten die vanwege een ernstige COVID-19-infectie kampen met zuurstoftekort baat kunnen hebben bij het middel icatibant. Dat werkt namelijk als een bradykinin 2 receptor antagonist: het blokkeert de receptor van bradykinin 2 wat vrijkomt en longoedeem kan veroorzaken doordat het virus de ACE2 receptoren inhiberen, waardoor die hun beschermende werking niet meer kunnen doen.

The Times of Israel rapporteert over een kleine klinische studie tegen COVID-19 die in Jeruzalems Hadassah Hospital is gehouden. De onderzoekers aldaar gebruikten antilichamen uit herstelde patiënten als medicijn (na een aantal farmacologische stappen) bij drie mensen met gemiddelde COVID-19. Alledrie herstelden ze binnen een paar dagen. Dit was het eerste cohort van de in totaal twaalf patiënten die hieraan meedoen, maar de onderzoekers zijn hoopvol.

Het gebruik van mondkapjes, zelfs slecht werkende monddoeken, kan - als iedereen zich eraan zou houden - voor minder COVID-19-cases en -doden zorgen, menen Colin Worby en Hsiao-Han Chang in Nature Communications.

Een uit China afkomstig geïnactiveerd COVID-19-vaccin heeft in fase I en II klinische trials goede resultaten laten zien. Slechts een klein deel kreeg bijwerkingen (pijn op injectieplaats en milde koorts) en er werden antilichaampjes waargenomen. De onderzoekers stellen hun hoop in een fase III trial, staat in JAMA.

12 augustus 2020

In plaats van dat een professional samples bij een mogelijk geïnfecteerde patiënt moet afnemen, zou je ook gewoon in een buisje kunnen spugen, melden Amerikanen in het Journal of Clinical Microbiology. Dat werkt even goed om SARS-CoV-2 op te sporen.

11 augustus 2020

Antilichaamtherapieën kunnen een uitkomst bieden en de tijd tot er een vaccin tegen SARS-CoV-2 is vullen, maar wat is het nut voor de wereld? Deze medicijnen zijn namelijk ingewikkeld en duur om te maken. Nature geeft een kort overzicht van de feiten.

Saillant Therapeutics heeft een therapie ontwikkeld die virussen in het algemeen onschadelijk maakt door een proces in de cel in te schakelen die de replicatie van het virus stilzet. Het moet werken bij COVID-19, maar ook bij ebola, zika en dengue.

Een studie in Science werpt nieuw licht op de immuunmechanismes van mensen met milde en ernstige COVID-19 en de verschillen tussen de twee groepen patiënten.

10 augustus 2020

Alpaca's worden de nieuwe lama's in antilichaamonderzoek als het aan Australische onderzoekers ligt. In alpaca's kom je bij een SARS-CoV-2-infectie namelijk miniantilichaampjes tegen, de zogenoemde nanobodies. Die zouden als het onderzoek goed gaat in patiënten als medicijn toegediend kunnen worden bij COVIC-19. De website The Age wijdde er een stuk aan.

Het Leidse farmabedrijf Pharming gaat klinische trials opzetten, omdat hun geneesmiddel Ruconest tot positieve resultaten leidde in vijf patiënten met COVID-19. De trials worden in Mexico en Brazilië gehouden.

7 augustus 2020

Chinese onderzoekers hebben een nieuwe methode gebruikt om de incubatietijd van SARS-CoV-2 in de mens te bepalen en kwamen op een iets hoger getal uit dan eerder was geopperd, namelijk tussen de 7 en 9 dagen. Een aantal extreme cases liet een incubatietijd zien van 14 tot 30 dagen, schrijven ze in Science Advances.

In Science Advances laten Amerikaanse onderzoekers een nieuwe methode zien om (zelfgemaakte) mondkapjes op een goedkope en snelle manier te testen. De onderzoekers concluderen dat de meeste katoenen mondkapjes redelijk filteren, maar dat mondkapjes van wol, fleece of een bandana eigenlijk teveel doorlaten.

6 augustus 2020

SARS-CoV-2 en andere coronavirussen gebruiken in hun replicatieproces kleine blaasjes gemaakt van een dubbelmembraan. Daarin wordt waarschijnlijk het genetische materiaal gemaakt voor nieuwe virussen. Maar hoe dat materiaal dan uit het dubbelmembraanblaasje komt, was lange tijd een mysterie. Nu heeft een team van onder andere Leidse onderzoekers in een hepatitis coronavirus een moleculair poriecomplex gevonden dat een opening vormt door de twee membranen heen. Vanwege de belangrijke replicatiestappen waarbij dit complex een rol speelt, vermoeden de wetenschappers dat dit een target kan zijn voor medicijnontwikkeling tegen coronavirussen in het algemeen.

Met de inhibitor Apilimod kun je zowel het Zaire ebolavirus als SARS-CoV-2 stoppen, ontdekten Amerikaanse onderzoekers. Beide virussen komen op vergelijkbare wijze de menselijke cel binnen, en Apilimod steekt daar in dat vergelijkbare proces een stokje voor door de kinase PIKfyve te inhiberen. Publicatie in PNAS.

In Cell publiceren Chinese onderzoekers over hoe je op basis van het receptor bindend domein (RBD) van coronavirussen een universeel vaccinontwerp kunt ontwikkelen. Het RBD op zichzelf brengt wel wat afweerreacties te weeg, maar te weinig om van nut te zijn in een vaccin. Maar koppel je er twee aan elkaar, dan is de afweerreactie veel sterker. De onderzoekers probeerden het met SARS, MERS en SARS-CoV-2.

5 augustus 2020

Moderna en een aantal Amerikaanse universiteiten geven wat meer details over hun mRNA-vaccin vrij in een Nature-artikel. Verder melden de onderzoekers dat het vaccin (mRNA-1273) in een fase III-efficacy test wordt geëvalueerd.

De Amerikaanse krant The Atlantic komt met een uitgebreid en toegankelijk verhaal over de vraagstukken rondom immuniteit en het coronavirus

De groep van Mihai Netea uit Nijmegen publiceerde in Cell Reports Medicine dat de BCG-vaccinaties veilig zijn tijdens de pandemie en dat het zelfs zou kunnen zorgen voor minder hevig ziekteverloop bij COVID-19-patiënten. De onderzoekers roepen op voor BCG-vaccinatietrials die kijken of het vaccin COVID-19 kan voorkomen.

4 augustus 2020

Mensen die een common cold/verkoudheidsvirus hebben gehad, hebben CD4+ T-cellen aangemaakt die kruisreageren met SARS-CoV-2, waardoor ze voor het virus beschermd waren. Dit in tegenstelling tot neutraliserende antilichamen, die juist specifiek zijn voor verkoudheidsvirussen. De auteurs speculeren dat deze geheugen CD4+ T-cellen voor verschillen in het ziekteverloop kunnen zorgen van mensen die COVID-19 krijgen.

Duitse onderzoekers hebben een biologisch correct coronavirusmodel gemaakt op de schaal 1:1.000.000, ongeveer ter grootte van een kleine voetbal. Op het bijbehorende plaatje zie je op dezelfde schaal ook een antilichaammodel.

Het laatste onderzoek laat zien dat zwanger zijn een extra risico zou kunnen zijn op ernstige COVID-19, maar dat baby's in de baarmoeder de ziekte niet kunnen krijgen van hun moeder en dat de ziekte ook niet voor geboortedefecten zal zorgen. Overigens was het sterftecijfer onder zwangere vrouwen ook niet hoger dan bij niet zwangere vrouwen, aldus een Science-publicatie. [update 12-08] Een opmerkzame twitteraar wees ons op een studie in Nature waarin wordt aangetoond dat zwangere vrouwen hun infectie wel kunnen overdragen. Maar zie ook de eerste link, waarin staat: "The case study in Nature demonstrated conclusively that fetuses can be infected late in pregnancy. But such infections appear to be “extremely rare,” says lead author De Luca(...). A study in eLife suggests the virus is unlikely to easily invade placental cells."

Onderzoekers van het Laboratorium voor Chemische Biologie van de KU Leuven ontwikkelden een molecuul waarmee je het main protease (Mpro) van het coronavirus fluorescent kunt labelen. Steven Verhelst en zijn collega's verwachten dat hun techniek goed van pas kan komen in de ontwikkeling van een geneesmiddel tegen zowel SARS-CoV-2 als andere coronavirussen. Hun vinding publiceerden zij in ChemBioChem.

3 augustus 2020

Amerikaans onderzoek toont aan dat mensen met een geschiedenis van maculadegeneratie en bloedstollingsafwijkingen (zoals trombose) een hoger risico hebben om te sterven aan SARS-CoV-2. Dat komt omdat in mensen met deze conditie, niet alleen het immuunsysteem, maar ook de complement and coagulation systems geactiveerd worden, staat in Nature Medicine.

31 juli 2020

Een Brits viertal onderzocht de link tussen COVID-19 en obesitas en vonden dat vooral een hoger cholesterol en glycated hemoglobin gehalte in mensen met obesitas zorgde voor een ernstiger ziekteverloop. Zelfs bij een bescheiden gewichtstoename is het risico al hoger, staat in PNAS.

Amerikaanse psychologen concluderen dat een verplicht universeel BCG-vaccin de curve van van de SARS-CoV-2-uitbraak flink had kunnen afvlakken, melden zij in Science Advances.

Britse onderzoekers hebben weer een nieuw antilichaam gehaald uit een patiënt dat bindt aan het receptor-bindend domein van het spike-eiwit van SARS-CoV-2. Met cryoEM laten ze in Nature Structural & Molecular Biology zien hoe het antilichaam bindt aan de prefusion vorm van het spike-eiwit, ofwel wanneer het eiwit van het virus nog niet in contact is gekomen met een lichaamscel en daarmee is gefuseerd.

Ander Brits onderzoek in hetzelfde blad heeft het spike-eiwit van SARS-CoV-2 een disulfidebinding gegeven om een trimeer te vormen van het eiwit. De onderzoekers laten in samenwerking met The CITIID-NIHR COVID-19 BioResource Collaboration dat je zo'n spike-trimeer voor serologische en virologische doeleinden kunt gebruiken. 

30 juli 2020

Chinese onderzoekers laten in Science een gemuteerde muizensoort zien voor het testen van vaccinaties tegen SARS-CoV-2. Ze bewijzen hun muismodel door een recombinant RBD-vaccin ermee te valideren.

29 juli 2020

Intravacc en het Zwitserse Celonic gaan samenwerken aan een Covid-19-vaccin op basis van een immunogeen Spike (S)-eiwit van SARS-CoV-2 in combinatie met Intravaccs outer membrane vesicle-technologie (OMV-technologie). Lees meer over de bijdrage van beide partijen aan het project in het persbericht.

28 juli 2020

ExeVir Bi, een spin-off van het VIB, heeft € 23 miljoen opgehaald om zijn lama-afgeleide antilichaam (VHH)-technologieplatform verder te ontwikkelen. Hiermee willen de Vlaamse onderzoekers antivirale therapieën genereren die een brede bescherming bieden tegen coronavirussen. Topkandidaat is vooralsnog VHH72-Fc, zo beschrijft het VIB-persbericht, dat bindt aan een uniek epitoop in SARS-CoV-1- en SARS-CoV-2-virussen. De hoogleraren Xavier Saelens en Nico Callewaert, beiden verbonden aan VIB-UGent, stonden aan de basis van het VHH-platform. 

27 juli 2020

Sinds de opmars van het coronavirus zijn we massaal aan de huiddesinfectie middelen gegaan. Dit soort middelen bevatten quaternaire ammoniumverbindingen en laten chemici nou zo hun twijfels hebben over de veiligheid hiervan. Dit artikel van C&EN gaat er verder op in. 

24 juli 2020

Het gen coderend voor de toll like receptor 7 (TLR7) blijkt een rol te spelen in het ontstaan van Covid-19, volgt uit onderzoek van het Radboudumc. Aanleiding voor dit genetisch puzzelwerk was het kort na elkaar binnenkomen van twee jonge broers (leeftijd tussen 21-32) uit twee gezinnen. In een gezonde situatie zorgt een geactiveerde TLR7 voor de productie van interferonen, die als signaaleiwitten een essentiële schakel vormen in de afweer tegen SARS-CoV-2, zo schrijft het Radboudumc in een persbericht. De Nijmeegse studie, gepubliceerd in JAMA, laat zien dat er bij de vier jonge mannen sprake is van eenzelfde gendefect, waarbij een aantal letters van het TLR-gen ontbreken waardoor deze niet afgelezen wordt en er dus geen TLR7 wordt aangemaakt. Dat mannen een grotere kans lopen op dit defect komt doordat de TLR-genen op het X-chromosoom liggen.

23 juli 2020

GSK gaat in zee met het Duitse CureVac en stapt daarmee als laatste grote speler in de mRNA-vaccintechnologie, meldt C&EN.

Chinese onderzoekers melden in Science een nieuw monoklonaal antilichaam dat SARS-CoV-2 en SARS-CoV onschadelijk maakt, door te binden aan het receptor bindend domein van het spike-eiwit.

Amerikaanse wetenschappers ontwikkelden een stabielere variant van het spike-eiwit van SARS-CoV-2. Het origineel is namelijk niet erg stabiel op zichzelf, waardoor het snel wordt afgebroken en er dus minder makkelijk antilichamen tegen gemaakt kunnen worden. De variant van de onderzoekers, HexaPro (met zes gesubstitueerde prolines) is stabieler en kan een aantal tests doorstaan. Zo kun je het eiwit beter bestuderen en vaccins op baseren, staat in Science.

Een groep uit Singapore publiceert in Nature Biotechnology over een nieuw ontwikkelde, serologische COVID-19-test. Deze test hoeft in tegenstelling tot een normale serologische test niet in een Biosafety Level 3 laboratorium gedaan te worden. Ook is de test getest in twee cohorten, waar het een specificiteit haalde van 99,93 % en een gevoeligheid van 95 - 100 %. De test is gebaseerd op het blokkeren van de interactie tussen ACE2 en het RBD van SARS-CoV-2 door middel van antilichamen.

22 juli 2020

C&EN brengt een overzichtsartikel over de vier vaccines die recent hun eerste klinische fase(s) hebben doorstaan; de vaccines van CanSino, Moderna, Oxford, en Pfizer. Lees het verhaal hier.

Onderzoekers uit Amerika haalden antilichamen uit een aantal COVID-19-patiënten met een inhibitie van 50 % van het virus met slechts 0,7-0,9 ng/ml. De antilichamen waren gelijk verdeeld over het receptor-bindend domein en het N-terminus domein, en een aantal lijkt interessant voor verdere klinische toepassingen, concluderen de wetenschappers in Nature.

Chloroquine werd populair in gebruik tegen SARS-CoV-2 omdat het leek te werken in levercellen. Maar Duitse onderzoekers hebben nu ontdekt dat chloroquine niet werkt tegen het virus in menselijke longcellen, waardoor het dus ook geen rol kan spelen in het verminderen van de verspreiding van COVID-19 tussen mensen, staat in Nature.

21 juli 2020

Wetenschappers in Amerika deden nader onderzoek naar het Spike-eiwit van SARS-CoV-2. Uit hun studie in Science bleek dat het eiwit een andere structuur heeft voor (prefusion) en na (postfustion) het binnendringen in de cel. Het interessante was dat in de postfustion toestand, het spike-eiwit gedocereerd was met N-glycanen, die waarschijnlijk bescherming bieden tegen het immuunsysteem van de gastheer.

20 juli 2020

Het Duitse bedrijf Marinomed Biotech heeft in een celcultuurstudie aangetoond dat het middel Carragelose een SARS-CoV-2-infectie kan voorkomen en COVID-19 kan behandelen, meldt Bionity.com. Marinomed wil er nu een spray van maken die je ook kunt inademen om te kijken of Carragelose ook in de longen helpt.

Het Britse bedrijf Synairgen heeft een vernevelaar ontwikkeld en klinisch getest met daarin een eiwit - interferon B - dat lijkt te werken tegen SARS-CoV-2. Je ademt de 'eiwitnevel' in en het interferon B versterkt dan waarschijnlijk de immuunreactie in de longen, valt te lezen op de website van de BBC.

In de British Journal of Clinical Pharmacology publiceerden Ierse wetenschappers een terugkijkende studie over het gebruik van hydroxychloroquine in combinatie met azithromicine bij COVID-19-patiënten. De gecombineerde geneesmiddelen hielpen niet significant, maar er was wel een significant grote kans op bijwerkingen, waaronder hartcondities.

Een onderzoeksgroep uit Utrecht vond een nieuw mechanisme waarmee (corona)virussen de stressrespons in de cel kunnen omzeilen. Normaal gesproken zet een cel haar translationele werkzaamheden stop bij de detectie van virus-RNA, maar blijkbaar kunnen virussen ervoor zorgen dat de werkzaamheden weer worden hervat. Je kunt de details lezen in Nature Microbiology.

Vandaag publiceerde The Lancet twee positieve voorlopige rapporten over testresultaten van twee potentiële vacins tegen SARS-CoV-2. Beide vaccins zijn gebaseerd op een adenovirus, de ene van de combinatie University of Oxford/AstraZeneca en de ander van het Chinese bedrijf CanSino. Het draait om respectievelijk een fase I/II-test en een fase II-test die als voornaamste doel hebben de veiligheid te controleren. Beide middelen behaalden het predicaat veilig. Als voorlopige conclusie kun je trekken dat de Engelse combinatie naar het lijkt minder bijwerkingen vertoont en - want daar keken de onderzoekers ook direct naar - op zijn beurt ook het immuunsysteem in sterkere mate activeert dan zijn Chinese tegenspeler. NRC wijdde er eerder vandaag al een artikel aan

Een artikel in De Standaard verhaalt over het rechtzetten van een studie in Nature Medicine van half april. Deze studie van Leung en collega's blijkt achteraf, aldus de beredenering van onderzoekers van de ETH die de data nog eens onder de loep namen, een verkeerd beeld te schetsen van het besmettingsrisico's door coronapatiënten. Als je besmet bent geraakt met SARS-CoV-2 kun je al vroeger dan de eerder geponeerde twee à drie dagen voordat er symptomen optreden het virus overdragen. Volgens de Zwitserse onderzoekers zou je zelfs tot vier dagen voor het begin van symptomen moeten teruggaan om verdere verspreiding van het coronavirus tegen te gaan.

Een 'repRNA' (zelfreplicerend RNA)-vaccin van de hand van Amerikaanse onderzoekers toont in preklinisch onderzoek bij zowel muizen als makaken een verhoogde antilichamen- en antivirale T-cel-productie, blijkt uit een publicatie in Science Translational Medicine. Jesse Erasmus en collega's van de University of Washington verpakten de vaccinkandidaat repRNA-CoV2S in lipid inorganic nanoparticles (LIONs) voor betere stabiliteit en afgifte ervan. Het gebruik van repRNA zou een sterkere immuunreactie moeten kunnen veroorzaken dan de veelgebruikte mRNA's.

19 juli 2020

Uit een Franse studie bleek dat mensen met diabetes niet per se meer sterfgevallen ondervinden door COVID-19 dan mensen zonder diabetes, maar wel een grotere kans hebben om op de intensive care te belanden, volgens een studie in Diabetes Metabolism Research and Reviews.

17 juli 2020

Hoe gaat het met de vaccinontwikkeling? Wat zijn de verschillen tussen alle projecten? Hoe lang gaat het nog duren? Op deze vragen geeft Chemical & Engineering News een antwoord in dit overzichtelijke en goed leesbare artikel.

NRC brengt een overzichtsartikel over testvormen en -aanpakken. Met daarin onder meer speekseltesten, massatesten en LAMP (loop mediated isothermal amplification).

Een artikel in de Financial Times spreekt het vermoeden uit dat T-cellen wel eens veel meer met het bestrijden van het coronavirus te maken kunnen hebben dan wetenschappers tot nu toe dachten. Waar de focus eerst vooral op antilichamen lag, komt er nu steeds meer bewijs dat T-cellen een grote invloed hebben op hoe lang patiënten resistent blijven.

Duitse onderzoekers ontdekten dat SARS-CoV-2 met het eiwit nonstructural protein 1 een belangrijk onderdeel van de immuunrespons onderdrukt. Het inhiberen van dat mechanisme kan medicijnen tegen het virus opleveren, schrijven ze in Science.

16 juli 2020

Bionity.com meldt een nieuwe studie in Cell Reports die zeer positieve preklinische data laat zien voor het geneesmiddel remdesivir. In longcellen en in de longen van geïnfecteerde muizen hielp het middel tegen COVID-19. De studie vormt daardoor een wetenschappelijke basis voor het gebruik van remdesivir bij patiënten.

De Vlaamse krant De Standaard heeft een overzichtelijk artikel met tien redenen waarom het belangrijk is om een mondmasker/mondkapje (goed) te dragen met een aantal tips en filmpjes.

Een Chinese studie in Nature ontwikkelde een aantal modellen die inzicht bieden op de verspreiding van het coronavirus tussen 1 januari 2020 en 31 maart. De auteurs hopen met de studie te laten zien hoe cruciaal het is om een goede analyse te doen voordat alle veiligheidsmaatregelen worden opgeheven.

15 juli 2020

Met een startkapitaal van $ 50 miljoen gaat start-up Adagio zich richten op de ontwikkeling van universele antilichamen, die enerzijds gericht zijn tegen SARS-CoV-2, maar ook tegen andere coronavirussen die de mens nog nooit hebben geïnfecteerd moeten beschermen.

In The Journal of Medical Virology publicereerden Amerikaanse auteurs een review over verschillende interventiestrategieën tegen SARS-CoV-2. Daaruit bleek onder andere dat het gebruik van hydroxychloroquine juist zorgde voor meer sterfgevallen.

Door naar biomarkers in je bloed te kijken, kon een Amerikaans-Chinees team voorspellen welke COVID-19-patiënten de hoogste sterftekans hebben, zodat dokters hun focus het beste kunnen verdelen, staat in ChemistryWorld.

In een Amerikaanse studie in Science geven de onderzoekers meer inzicht in de verschillende mogelijke immuunresponses die je als coronapatiënt kunt hebben. Zowel virus-induced pathologie (immuunsysteem reageert te zwak) als immunopathologie (immuunsysteem reageert te sterk) is zichtbaar bij patiënten met COVID-19. Met deze onderscheidingen hopen de onderzoekers beter onderscheid te kunnen maken in de immuunreacties van patiënten, zodat de juiste zorg kan worden toebedeeld.

Weer een andere groep Amerikanen publiceerde in Science Immunology ook over hoe COVID-19 het immuunsysteem aantast

Amerikaanse onderzoekers schrijven in Nature over een aantal menselijke antilichamen die verschillende delen van het receptor-bindend domein van het spike-eiwit van SARS-CoV-2 inhiberen en hoe je combinaties zou kunnen gebruiken in de bestrijding van COVID-19. In muizen zorgde het voor minder longschade en gewichtsverlies en in resusaapjes voorkwam het COVID-19.

Onderzoekers uit Singapore vergeleken de geheugen-T-cellen van mensen die genezen zijn van SARS, COVID-19 en mensen die geen van beiden hebben gehad en vonden in alle drie de groepen T-cellen die specifieke activiteit tegen SARS-CoV-2 hadden, gericht op het nucleocapsic protein van het virus, rapporteren ze in Nature.

Om een beter overzicht te krijgen van alle verschillende strains van het coronavirus, hebben Britse onderzoekers een systeem voor nomenclatuur bedacht, waardoor onderscheid maken welke strain waar is opgedoken een stuk makkelijker moet worden. Een uitgebreide beschrijving staat in Nature Microbiology.

Nature Nanotechnology publiceerde een review over de ontwikkeling van vaccins tegen SARS-CoV-2 en welke rol nanotechnologie daarin kan spelen.

14 juli 2020

Er zijn 160 vaccins tegen SARS-CoV-2 in de maak en daarvan zitten er al 23 in de klinische fase. Dat meldt de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen op basis van de WHO.

De Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen meldt dat Health RI een database heeft samengesteld met alle Nederlandse studies die betrekking hebben op COVID-19. Health RI hoopt zo dubbele studies te voorkomen en samenwerking te stimuleren. De database is hier te vinden.

ChemistryWorld vraagt zich hardop af of hydroxychloroquine nog een rol kan spelen in deze pandemie. De vroege positieve resultaten lijken nu allemaal in het niet te zijn gevallen na de grotere negatieve resultaten.

De eerste officiële resultaten van de klinische fase 1-test met het Moderna vaccin zijn gepubliceerd in The New England Journal of Medicine en zijn positief: antilichamen werden opgewekt en er waren geen levensbedreigende bijwerkingen geconstateerd. Een achtergrondartikeltje verscheen op statnews.com.

Een Amerikaanse studie onderzocht het verband tussen de viral load (de hoeveelheid SARS-CoV-2-deeltjes in het bloed) en een aantal klinische parameters in patiënten positief getest voor Covid-19. Daarbij keken de onderzoekers onder meer naar de ernst van de symptomen en of de patiënt gehospitaliseerd werd of niet. De resultaten, gepubliceerd in The American Journal of Pathology, laten opvallend genoeg zien dat patiënten met relatief milde klachten en die niet voor een ziekenhuisopname in aanmerking kwamen juist een hoge viral load hadden. Dit zou betekenen dat deze groep patiënten wel eens een belangrijkere besmettingsbron zou kunnen vormen dan tot nu toe werd aangenomen. Zie ook de berichtgeving onder 19 maart, waarin juist wordt beweerd dat mensen met een hevige vorm van COVID-19 een hoge viral load hebben.

Alvast voor na de zomervakantie: op 17 september organiseert EUROTOX een webinar rond 'Role of in vitro and in silico methodologies in COVID-19 research'. Zie de website van de toxicologiefederatie voor meer informatie (een stukje naar beneden scrollen voor deze webinar).

13 juli 2020

Hoewel herstelde COVID-19-patiënten meerdere effectieve immuunresponses lieten zien tegen het S-eiwit van SARS-CoV-2, moet je vaccins waarschijnlijk wel gericht sturen op de meest effectieve neutralizerende epitopen, concluderen Australische wetenschappers in Nature Medicine.

Amerikaanse onderzoekers vonden een antilichaam tegen SARS-CoV-2 - IGHV3-53 - dat snel een immuunreactie geeft en een hoge potentie heeft. Dat biedt perspectief voor vaccinontwikkeling. Ook hebben ze de kristalstructuur gepubliceerd, te zien in Science.

Britse onderzoekers maakten op basis van een antilichaam uit een lama twee nieuwe antilichamen tegen SARS-CoV-2 die aan het receptor-bindende domein binden en de interactie met ACE2 blokkeren. Het artikel in Nature Structural & Molecular Biology gaat gepaard met single particle cryo-EM en kristalstructuren.

Onderzoekers uit Parijs vonden dat bij ernstige COVID-19 een veel lagere hoeveelheid interferon (IFN) wordt aangemaakt (geen IFN-bèta en weinig IFN-alfa). Interferonen zijn glycoproteïnen die vrijkomen na een (virus)infectie en zorgen voor een lagere reproductie van bijvoorbeeld een virus. Dit onderzoek in Science kan als basis dienen voor nieuwe therapieën in COVID-19.

In een viewpoint in JAMA bespreken drie onderzoekers uit de Verenigde Staten de overdracht van SARS-CoV-2 in de lucht. Wat zijn de theoretische mogelijkheden en welk bewijs hebben we nu gezien?

In het artikel 'What are the risks of fast-tracking a Covid-19 vaccine' gaat Chemistry World in op de vraag of het met spoed ontwikkelen van een vaccin niet onherroepelijk gepaard gaat met het doen van concessies. 'Het ontwikkelen van een vaccin in een jaar tijd zou ongekend zijn.'

10 juli 2020

Voor mensen die van gratis online conferenties houden en meer willen weten over COVID-19, organiseert AIS een COVID-19 Conference. De conferentie begint vandaag om 16:30 u Nederlands/Vlaamse tijd en gaat door tot in de late uurtjes. Op 11 juli start het tweede deel om 9:00 u. Sprekers zijn onder andere Anthony Fauci en Bill Gates. Je kunt je hier registreren.

De Standaard testte een aantal veelgebruikte mondbedekkingen op hoe goed ze deeltjes tegenhouden. Zelfs een sjaal houdt de meeste grote druppels wel tegen.

Het vaccin dat in Leuven door Johan Neyts en Kai Dallmeier is ontwikkeld, werkt in hamsters. Ze verwachten het in december op mensen te kunnen testen, meldt De Standaard. Lees hier een uitgebreider artikel (voor abonnees). En hier kun je het manuscript lezen dat de onderzoekers op 9 juli op de preprintserver bioRxiv hebben gezet.

9 juli 2020

Vietnam heeft wonder boven wonder slechts 400 besmettingen met SARS-CoV-2 gezien en geen enkele dode door het virus. Op de website van Outbreak Observatory verscheen een achtergrond die uitzocht hoe Vietnam zo'n goede respons had.

Britse onderzoekers vergeleken het spike-eiwit van een veelvoorkomend vleermuizencoronavirus (RaTG13) met dat van SARS-CoV-2 om te zien op welke punten ze verschillen. Van het RaTG13-virus wordt vermoed dat het de originele variant is van SARS-CoV-2. De S-eiwitten leken niet heel verschillend, hoewel SARS-CoV-2 duizend keer sterker aan de ACE2-receptor dan het vleermuizenvirus.

Een drietal onderzoekers uit de VS schrijft voorzichtig in PNAS dat het BCG-vaccin tegen tuberculose weleens een positief effect zou kunnen hebben op het coronavirus. Op landelijk niveau zien ze in ieder geval wel een effect, maar ze durven niet met zekerheid te zeggen of dat op lokaal niveau ook zo zal zijn. Een klinische test met het BCG-vaccin en diens effect op COVID-19 zou de doorslag moeten geven.

In JAMA verscheen een Italiaanse studie die zich richtte op aanhoudende symptomen van ex-COVID-19-patiënten. Nadat zij uit het ziekenhuis waren ontslagen, rapporteerde ruim 87 % van de 143 patiënten aanhoudende klachten, met name vermoeidheid en benauwdheid.

Het Vlaamse De Standaard bericht dat de verplichting van mondmaskers op meer plekken zal gaan gelden, waaronder winkels en bioscopen. Onderaan het artikel staat een filmpje van de viroloog Marc Van Ranst die uitlegt hoe je nu precies het best zo'n masker kunt dragen. Daarin legt Van Ranst ook uit en laat hij zien waarom je de FFP2, FFP3 en N95 maskers niet moet gebruiken: als je niest, kunnen de druppels er gewoon doorheen gaan. De chirurgische of zelfgemaakte maskers houden die druppels wel tegen.

8 juli 2020

Amerikaanse onderzoekers ontdekten vier antivirale medicijnen die Mpro inhiberen en zo ervoor zorgen dat SARS-CoV-2 zich veel minder goed kan vermenigvuldigen, meldt bionity.com.

In een achtergrondstuk verhaalt Nature over hoe het bewijs zich opstapelt dat SARS-CoV-2 ook door aerosolen wordt overgedragen en de weerstand die dit idee krijgt.

Brits onderzoek keek naar zeventien miljoen patiënten en hun relatie tot sterfgevallen wegens COVID-19. Daarnaast laat het zien wat de risicofactoren zijn. De onderzoekers hebben een analyseplatform gecreëerd, openSAFELY, wat ze continu zullen updaten, schrijven ze in Nature.

7 juli 2020

Bionity.com meldt dat Affinity Biosciences, een bedrijf uit Melbourne, Australië, potentiële antilichamen heeft gevonden die kunnen werken tegen SARS-CoV-2. De antilichamen hebben een effectieve dosis van slechts 20 picomolair doordat ze lang op de spike-eiwitten van het virus blijven plakken.

Duitse onderzoekers vonden dat het menselijk lichaam potentiële antilichamen tegen SARS-CoV-2 uit veel verschillende voorlopers kan maken. Die voorlopers vonden ze bij gezonde vrijwilligers, wat hoop biedt dat een vaccin het immuunsysteem op de juiste manier zal kunnen stimuleren, schrijven de auteurs in Cell.

Onderzoekers uit India hebben een nieuwe, goedkope en relatief snelle real-time PCR test uitgevonden die in een sample-groep van 26 patiënten 100 % gevoelig en 100 % specifiek was. Meer details kun je vinden in hun publicatie in Heliyon.

6 juli 2020

Een grote serologische studie gedaan in Spanje en gepubliceerd in The Lancet, laat zien dat het grootste deel van de Spaanse bevolking geen antistoffen heeft tegen COVID-19, ook niet in de zones waar COVID-19 het ergst aanwezig was.

De Vlaamse krant De Standaard bericht over een open brief van 239 wetenschappers die vinden dat de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) ook rekening moet gaan houden met de verspreiding van COVID-19 door 'virusnevels', de kleine druppeltjes die in de lucht blijven hangen. Zie ook ons artikel over grote en kleine druppeltjes (25 juni). Het Nederlandse nu.nl meldt dat de WHO onderzoek gaat starten naar de aerosolen.

Een algemeen informatief artikel over coronatests en waarom ze nodig zijn verscheen op ChemistryWorld. Daarnaast legt het artikel ook uit hoe verschillende tests werken, met heldere figuren.

De conCOVID-studie die keek naar het toedienen van bloedplasma bij ernstig zieke patiënten is stopgezet vanwege een analyse van Erasmus Medisch Centrum en Sanquin. Uit de analyse bleek dat patiënten al na tien dagen flink antistoffen aanmaken, rapporteert nu.nl.

5 juli 2020

Het coronavirus lijkt discrimerend te werk te gaan. The New York Times bericht over het effect van het virus op donkere, blanke en Latijns-Amerikaanse mensen.

4 juli 2020

In een nog niet gepeerreviewde studie op MedRxiv beweren Britse onderzoekers dat niet SARS-CoV-2, maar de hyperimmuunreactie op het virus de oorzaak is voor hevige orgaanschade en sterfgevallen. Met andere woorden: virusonafhankelijke immunopathologie is een van de belangrijkste mechanismes bij fatale COVID-19-gevallen, aldus de auteurs.

3 juli 2020

Een artikel in Nature bespreekt de zes grootste vragen rondom het SARS-CoV-2-virus, waaronder: wat is de oorsprong van het virus, hoe goed zal een vaccin werken, en zijn er gevaarlijke mutaties ontstaan in het virus?

2 juli 2020

Resusaapjes die besmet zijn geweest met SARS-CoV-2 hebben bij een tweede besmetting tijdens de herstelperiode van de eerste besmetting geen detecteerbare virusoverdracht of klinische symptomen. Het lijkt er dus op dat een eerste besmetting met SARS-CoV-2 de aapjes in ieder geval beschermt tegen een tweede besmetting, concluderen de Chinese onderzoekers in Science.

Onderzoekers uit New York gebruikten menselijke pluripotente stamcellen (hPSC) als model voor een SARS-CoV-2-infectie. Met dat model bestudeerden ze onder andere leverorganoïdes en de relatie tussen COVID-19 en diabetes in alvleesklier-alfa- en -bètacellen, staat in Cell Stem Cell.

1 juli 2020

Een onderzoeker van Stanford University ontwikkelde een extreem simpele en goedkope coronatest voor locaties waar medische apparatuur schaars of niet aanwezig is, staat op MedRxiv. De Handyfuge is gebaseerd op kinderspeelgoed, vertelt Manu Prakash op ChemistryWorld.

Amerikaanse onderzoekers van onder andere Pfizer en BioNTech publiceren de voorlopige resultaten van hun mRNA-vaccin-fase 1/2-klinische tests op MedRxiv. De resultaten stimuleren verder onderzoek, menen de auteurs.

30 juni 2020

Amerikaanse onderzoekers publiceren in Physics of Fluids een nieuw wiskundig model om de verspreiding van druppels door hoesten of kuchen beter in kaart te kunnen brengen. De ingenieurs namen daarbij omgevingsfactoren zoals temperatuur en luchtvochtigheid mee. Volgens dit model reizen ademhalingsdruppels verder bij koud, vochtig weer dan bij warm, droog weer.

Een systematische review in Medical Virology doet vermoeden dat er een sterke link is tussen obesitas en een hevige vorm van COVID-19. Een terugkijkende studie in Obesity van een dag eerder ziet eenzelfde verband in jonge COVID-19-patiënten

In Quanta Magazine verscheen een artikel dat het begrip herd immunity (groepsimmuniteit) goed uitlegt, en wat de moeilijkheden zijn bij het berekenen en bereiken daarvan.

29 juni 2020

SARS-CoV-2 is waarschijnlijk niet seksueel overdraagbaar. Een studie in Andrology laat zien dat het virus niet in sperma-samples zat van mensen die positief zijn getest op COVID-19.

Het ontstaan van bloedproppen bij acute respiratory distress syndrome in COVID-19 (immunotrombose) vindt zijn oorzaak deels in neutrophil extracellular traps (NET), staat in Blood. De Amerikaanse onderzoekers schrijven daarnaast dat neonatal NET-inhibitory Factor de NET's blokkeren en dus een potentiële therapeutische interventie kunnen vormen in COVID-19-gevallen.

28 juni 2020

In Cell rapporteren onderzoekers een studie naar fosfoproteomics in SARS-CoV-2 in Vero E6-cellen. Fosforylering blijkt namelijk flink aangetast te worden door het virus. De onderzoekers keken naar de eiwitten die vrijkwamen en zochten aan de hand daarvan inhibitors die een antiviraal effect zouden kunnen hebben.

27 juni 2020

Op MedRxiv beweren Harvard-onderzoekers dat de gevoeligheid van coronatests ondergeschikt is aan de frequentie van het testen. Meer testen met minder gevoelige tests is beter dan minder testen met zeer gevoelige tests.

26 juni 2020

Een Nederlands-Duits team heeft een nieuwe coronatest ontwikkeld die tien keer sneller is dan de conventionele PCR-test, makkelijk te opereren en goedkoop is, staat op MedRxiv.

Het spike-eiwit van het coronavirus heeft een mutatie ondergaan, en de meeste strains van de pandemie lijken nu die mutatie met zich mee te dragen. De onderzoekers hebben nu bewijs verzameld dat deze mutatie (G614 in plaats van D614) mogelijk voor een hogere besmetting zorgt, melden ze in Cell.

Nature komt met een tijdlijn van het afgelopen half jaar waarin het tijdschrift het COVID-19-onderzoek kort samenvat, met daarnaast wat achtergrondinformatie.

Amerikaans-Nederlands onderzoek weidt in Science Immunology uit over het fenotype en de kinetiek van SARS-CoV-2-specifieke T-cellen bij patiënten die door het virus acute respiratory distress syndrome (ARDS) hebben opgelopen. Het gaat hierbij wel om ernstig zieke patiënten.

Farmaceutisch bedrijf Entos gaat verder met twee lead Fusogenix DNA-vaccinkandidaten die goede resultaten lieten zien in preklinische studies. Deze zomer wil het bedrijf een dierstudie en een menselijke klinische test doen, wat wordt geholpen door een grant van $ 4,2 miljoen van het Canadian Institutes of Health Research.

Het coronavirus is niet alleen gevaarlijker voor volwassen mannen, ook voor jongens lijkt het een groter risico te vormen, meldt een artikel in De Standaard, gebaseerd op een studie in The Lancet Child & Adolescent Health. Maar COVID-19 blijft over het algemeen een ongevaarlijke ziekte voor kinderen.

De epitheelcellen in de luchtwegen van coronapatiënten brengen gemiddeld drie keer meer ACE2 tot expressie. Daarnaast is in kritische ziektegevallen de interactie tussen de epitheelcellen en de immuuncellen sterker, staat in Nature Biotechnology. De auteurs suggereren dat het inhiberen van de CCR1- en/of CCR5-route de hyperreactieve immuunrespons kan onderdrukken.

25 juni 2020

Een systematische review van de Cochrane Database of Systematic Reviews laat twijfel zien over de effectiviteit van antilichaamtests bij SARS-CoV-2-patiënten, vooral in een vroeg stadium van COVID-19Chemical & Engineering News bracht er een samenvatting over uit.

In Cell Reports Medicine laten Amerikaanse onderzoekers zien dat hartspiercellen uit human induced pluripotente stamcellen geïnfecteerd kunnen raken met SARS-CoV-2 via ACE2. Dit kun je als model gebruiken voor hoe SARS-CoV-2 een echt hart zou aanvallen.

De cytokine storm die SARS-CoV-2 veroorzaakt staat echt los van andere soorten longontstekingen die orgaanfalen kunnen veroorzaken, concluderen Amerikaanse onderzoekers in The American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine.

Het Financieel Dagblad komt met een uitgebreid en helder artikel over hoe artsen uit tientallen ziekenhuizen in Nederland meewerken aan een groot programma om data van coronapatiënten met kunstmatige intelligentie te analyseren.

Twee voorgepubliceerde papers in Cell voor de augustus editie van het tijdschrift (zie hier en hier) laten een nieuw muismodel zien om antivirale middelen en vaccins tegen SARS-CoV-2 te testen. Het lastige is namelijk dat muizen normaal gesproken immuun zijn voor SARS-CoV-2. De onderzoekers hebben met een adenovirus de muizen toch ziek weten te maken en met onder meer remdesivir en vaccinkandidaten getest of ze ook weer te genezen waren.

Verspreidt het coronavirus zich nu via grote druppels of tevens via kleinere aerosolen die langer in de lucht blijven? Ventileren is hoe dan ook belangrijk. Lees hier ons stuk van Jop de Vrieze.

24 juni 2020

Amerikaanse onderzoekers hebben het hoofdprotease van SARS-CoV-2, 3CL Mpro, bij kamertemperatuur gemeten met X-ray-kristallografie in plaats van bij een veel koudere temperatuur. De auteurs vermoeden dat de structuur bij kamertemperatuur relevantere informatie geeft, schrijven ze in Nature Communications.

Zweedse, Deense en Indische onderzoekers vonden met structure-based drug designing en immunoinformatics een reeds bestaand antiviraal middel dat goed lijkt te werken tegen SARS-CoV-2. Ze vermoeden dat je met deze aanpak ook makkelijker en doeltreffender naar vaccins op zoek kan gaan, staat in Science Advances.

De relatie tussen een slecht COVID-19-ziekteverloop en kanker wordt in deze paper in Nature Medicine uitgelicht. Kortweg hebben kankerpatiënten vaker een slechte uitkomst na een SARS-CoV-2-besmetting dan mensen zonder kanker.

23 juni 2020

Een studie in Cell keek naar de effecten van SARS-CoV-2 op fosforylering in Vero E6-cellen en identificeert een aantal targets dat een basis kan vormen voor therapeutische strategieën. 

Het antivirale middel favipiravir is in India goedgekeurd ter distributie aan (milde) gevallen van corona, meldt European Pharmaceutical Review.

Om de huidige restricties veilig los te laten, moeten symptomatische coronagevallen geïsoleerd worden, maar daarnaast ook een groot deel van de pre- en asymptomatische gevallen, stellen Amerikaanse onderzoekers in PNAS.

Naast de eerste golf van het coronavirus is er ook een golf antisemitisme meegekomen, zichtbaar over heel de wereld, laat een persbericht van Tel Aviv University weten, gebaseerd op een rapport van Kantor Center of TAU. De antisemieten noemen Israël het COVID-1948-virus en geven de Joden de schuld van de oorzaak van de coronapandemie

De Nederlandse minister Hugo de Jonge vraagt het RIVM om de complete verzameling Nederlandse rioolwaterzuiveringsinstallaties te controleren om zo een volgende golf van SARS-CoV-2 voor te zijn en goed te kunnen monitoren waar zich besmettingen bevinden, staat in een persbericht van de Rijksoverheid.

Een interview met Ab Osterhaus, Nederlands bekendste viroloog, kun je nu lezen op onze site. Osterhaus pleit hierin voor een grondiger voorbereiding op infectieziektes in vredestijd. 'Ik kan je verzekeren: we zitten nu nog in een relatief milde pandemie.’

Hoe verging het onderzoekers die normaliter hun dagen doorbrengen in laboratoria tijdens de lockdown? C2W ging, virtueel wel te verstaan, op bezoek bij diverse labs in Nederland en Vlaanderen. Wie mocht zijn onderzoek voortzetten en wie moest nieuwe protocollen ontwikkelen om het gedane werk niet verloren te zien gaan door de opgelegde restricties?  

Medimundi, een spin-off van Universiteit Antwerpen en Cartamundi, start vanaf augustus 2020 met de productie van FFP2- en FFP3-ademhalingsmaskers voor de zorgsector, zo liet de persdienst van de universiteit eerdere deze maand weten. Meer informatie over de ontstaansgeschiedenis van en updates over dit geheel Belgische product is dit vinden op deze website.

22 juni 2020

Dexamethasone mag in het Verenigd Koninkrijk worden gegeven aan coronapatiënten die zuurstof nodig hebben, staat op European Pharmaceutical Review.

Een groep Italiaanse wetenschappers rapporteren over de kans op symptomen bij COVID-19 in een studie van bijna 5500 mensen uit Lombardije op preprintserver arXiv. Zo'n 74 % van de patiënten onder de zestig jaar kregen geen symptomen, maar hoe ouder, hoe meer kans op symptomen.

Nature komt met een achtergrondartikel dat uitweidt over de effecten die SARS-CoV-2 kan hebben op verschillende organoïden (mini-orgaantjes) en hoe dat hevige vormen van COVID-19 kan verklaren.

Op bioRxiv is het voorlopige rapport van de Recovery-trial-onderzoekers gepubliceerd dat de effecten van dexamethasone laat zien (zie ook 16 en 17 juni voor het persbericht en commentaar). Ondanks dat de resultaten nog niet zijn gepeerreviewd, heeft Groot-Brittannië het medicijn al volop in gebruik genomen voor de meest ernstige gevallen van COVID-19.

Maarten Keulemans schrijft in het Nederlands Dagblad (en de Volkskrant) over #Viruswaanzin, een groep die het niet eens is over de aanpak van het coronavirus. Keulemans controleert de uitspraken van Viruswaanzin en corrigeert waar nodig.

Leonardo López en Xavier Rodó van het Barcelona Institute of Global Health bespreken in Nature Human behaviour verschillende scenario's die zich af kunnen gaan spelen rondom een nieuwe uitbraak van COVID-19 of het stoppen van de sociale richtlijnen. Ze vermoeden dat lockdowns niet meer nodig zijn als de bevolking social distancing aanhoudt en gebruik maakt van persoonlijke niet-farmaceutische middelen (denk aan mondkapjes of -maskers).

In Science laten Chinese onderzoekers zien dat antilichamen niet per se op het receptor bindend domein (RBD) van het Spike-eiwit van SARS-CoV-2 hoeven te reageren om effectief te zijn. Ze onderzochten monoclonale antilichamen van tien coronapatiënten en vonden er een dat SARS-CoV-2 via het N-Terminal domain (NTD) van het Spike-eiwit neutraliseert. 

Japanse onderzoekers van de universiteit van Tokio vonden dat de Syrische hamster een goed modeldier vormt voor onderzoek naar SARS-CoV-2. De hamsters krijgen namelijk ongeveer dezelfde longaandoeningen als in mensen wordt waargenomen. Ook maken ze antilichamen aan, waarna ze beschermt zijn tegen een 'tweede golf' van het virus, en beschermt het serum van geïmmuniseerde hamsters andere hamsters, zelfs als die al twee dagen met het virus rondlopen. Het onderzoek staat in PNAS.

De Universiteit Twente ontwikkelt met een aantal partners een 'organ-on-a-chip' om te kijken wat het effect is van SARS-CoV-2 op het menselijk hart.

20 juni 2020

De Standaard bericht dat farmagigant Novartis is gestopt met een klinische studie naar hydroxychloroquine door een gebrek aan deelnemers. Op 15 juni trokken de Amerikaanse gezondheidsautoriteiten de toestemming voor de tests in.

19 juni 2020

Paul Fidel Jr. en Mair Noverr vragen zich in mBio af of het mazelen-bof-rode hond-vaccin zou kunnen helpen als preventie bij volwassenen tegen het coronavirus. Op basis van hun hypothese willen ze een klinische test gaan doen.

Zuid-Koreaanse, Britse en Amerikaanse onderzoekers publiceerden een volledige simulatie van een geglycosyleerd spike-eiwit in het membraan van SARS-CoV-2 in the Journal of Physical Chemistry B. De structuren uit de simulatie zijn open access en hier te vinden.

Deens onderzoek laat (wederom) zien dat angiotensine-converterend enzyme inhibitor (ACEI) of angiotensine receptorblokker (ARB) geen effect hebben op het ziekteverloop of de mortaliteit van COVID-19-patiënten. De onderzoekers wijzen erop dat je dit soort medicijnen gewoon moet blijven nemen. Zie ook de berichtgeving onder 10 mei, 30 maart en 25 maart.

18 juni 2020

Amerikaanse onderzoekers vertellen in Antiviral Research dat ze zes stoffen hebben gevonden die het RdRp van het coronavirus stilleggen in celculturen. Omdat het voornamelijk stoffen zijn die al gebruikt worden bij andere virusinfecties, kunnen deze middelen in een rap tempo getest worden op effectiviteit tegen COVID-19.

Onderzoekers van de Universiteit Twente hebben een set kaarten gepubliceerd die een mooi overzicht geven van de coronapandemie. De kaarten zijn vrij te gebruiken en staan in Journal of Maps.

Mensen die wel COVID-19 hebben maar geen symptomen laten zien, hebben waarschijnlijk een zwakkere immuunreactie op SARS-CoV-2, vermoeden Chinese wetenschappers in Nature Medicine. De onderzoekers zagen een lager immunoglobuline G- en antilichaamniveau ten opzichte van symptomatische patiënten, alsook een langere periode dat asymptomatische personen het virus kunnen verspreiden.

Chematica, een retrosynthetische software tool ontwikkeld door de Pool Bartosz Gryzbowski, heeft meerdere nieuwe routes gevonden naar onder andere het anti-COVID-19-middel remdesivir. Het programma zocht synthetische routes die beginnen bij goedkope grondstoffen die in het geval van een tekort door lockdowns als alternatief kunnen dienen.

In opdracht van Bionieuws bracht bibliometrist Nees Jan van Eck van het Leidse Centre for Science and Technology Studies (CWTS) in kaart hoe groot de Nederlandse bijdrage is aan het coronaonderzoek. Dat leverde twee visualisaties op: eentje gebaseerd op publicaties van voor 2020 en eentje op (pre)publicaties van dit jaar. Wat blijkt: Nederland was tot de coronacrisis een grote speler in het veld, maar raakt nu ondergesneeuwd door de lawine aan internationale publicaties.

Een grootschalig internationaal onderzoek laat wederom zien dat genetische factoren medebepalend kunnen zijn voor hoe ziek iemand wordt van een infectie met het coronavirus. Mensen met bloedgroep A lopen een grotere kans om ernstig ziek te worden dan diegenen met bloedgroep O, zo valt te lezen in The New England Journal of Medicine. Er deden meer dan 1600 patiënten aan mee en de gezonde controlegroep bestond uit meer dan 2000 mensen - allemaal afkomstig uit Spanje of Italie. The Scientist bracht al eerder duiding naar aanleiding van de preprint op MedRxiv, zie hier. Ook Groningse onderzoekers droegen hun steentje bij vanuit het Lifelines Corona-onderzoek. Wereldwijd bundelen genetici hun krachten in het COVID-19 Host Genetics Initiative. 

17 juni 2020

Amerikaanse onderzoekers hebben alle mogelijke mutaties uitgeprobeerd in het receptor-bindende domein (RBD) van SARS-CoV-2. Daaruit bleek dat een aantal mutaties zorgen voor een slechtere binding aan ACE2, maar een groot deel van de mutaties deden niks of versterkten het binden aan ACE2 zelfs. Overigens zijn die 'goede' mutaties volgens de auteurs nog niet buiten het lab gevonden, staat op bioRxiv.

Op bioRxiv verscheen een paper die nieuwe 'gastheergenen' onthult welke SARS-CoV-2 gebruikt om in de menselijke cel naar binnen te komen. Dat deden ze onder andere met CRISPR, en zo vonden ze ook dat kleine moleculaire inhibitoren van die specifieke gastheergenen door SARS-CoV-2-geïnduceerde celdood konden voorkomen.

Het nieuws van University of Oxford is ook opgepikt door ChemistryWorld. Waar het persbericht en Nature wat positiever waren, is ChemistryWorld wat terughoudender en geeft nog meer informatie over het gebruik van dexamethasone door de Britse overheid.

In een opinie in Trends in Pharmacological Sciences (Cell Press) stellen Chinese onderzoekers dat de JAK-STAT-signaleringsroute een interessant target kan zijn voor therapieën tegen COVID-19. De auteurs verwijzen naar de rol van het cytokine release syndrome (CRS) bij ernstig zieke COVID-19-patiënten. Verschillende inflammatoire cytokines die betrokken zijn bij het CRS maken gebruik van deze signaleringsroute.

In MedRxiv publiceren onderzoekers van het RadboudUMC vandaag over de rol van de 'suikerschaar' heparanase bij het ontstaan van lekkende bloedvaten in zowel longen als nieren bij COVID-19-patienten. Hoe actiever de schaar, hoe ernstiger de ziekte uitpakt - denk aan onder meer zware ademhalingsproblemen. De publicatie gaat tevens in op laagmoleculaire heparines die al langer bekend staan om hun potentie om de afbraak af te remmen. Binnenkort volgt er een mini-review over de moleculaire mechanismes die deze gunstige effecten kunnen verklaren, zo vertelt Johan van der Vlag, hoogleraar Immunologie van nierziekten en niertransplantatie aan het Radboudumc, in het persbericht.

16 juni 2020

De University of Oxford claimt in een persbericht dat in het RECOVERY-project een middel is gevonden dat echt werkt tegen COVID-19 in patiënten in kritieke toestand. Dexamethasone, zoals het middel heet, is een goedkope steroïde die tot een derde van de coronadoden wist te voorkomen in vergelijking met de controlegroep. Nature schreef er ook een stuk over en geeft aan dat de resultaten nog niet gepubliceerd zijn.

Langzamerhand keren onderzoekers weer terug naar het lab. ‘Manage your own expectations’, stelt Jen Heemstra in een artikel voor C&EN. Deze Amerikaanse universitair hoofddocent zet uiteen hoe het nieuwe normaal eruitziet en waarom het lableven er niet uitziet als voor de (intelligente) lockdown.

Hoe dodelijk is SARS-CoV-2? Het is lastig te bepalen doordat niet alle gevallen bekend zijn en niet altijd correct is geteld. Nature geeft een uiteenzetting.

15 juni 2020

Een drietal Duitse onderzoekers vond dat als mensen het verschil snappen tussen lineaire en exponentiële groei van coronavirusinfecties, social distancing serieuzer wordt genomen, staat in PNAS.

Het vaccin waar Janssen Pharmaceuticals mee bezig is wordt versneld naar een fase I/IIa getild en gaat half juli van start. Moederbedrijf Johnson & Johnson heeft dit besloten vanwege de positieve resultaten.

Chemical & Engineering News schreef een achtergrond over famotidine, een middel dat misschien zou kunnen helpen tegen COVID-19.

Vijf papers in Science schijnen licht op (eigenschappen van) antilichamen tegen COVID-19. 1) Individuele antilichaampjes kunnen bij het bestrijden van SARS-CoV-2 te maken krijgen met resistentie. Maar stop je meerdere soorten antilichamen (die dus andere delen van het virus markeren) in een 'cocktail' dan kun je resistentie voorkomen, staat in Science. 2) Een andere paper zocht naar de beste antilichaamparen tegen SARS-CoV-2. 3) Een grote groep Nederlandse onderzoekers isoleerden antilichaampjes uit drie patiënten met COVID-19 die een goede kandidaat vormen om als behandeling en als preventief middel gebruikt te worden. 4) Een Amerikaanse groep isoleerde en screende 1800 antilichamen en maakten een diermodel met Syrische hamsters om bescherming tegen COVID-19 te testen. 5) Een andere Amerikaanse samenwerking keek naar de bredere toepassingen van antilichaampjes, dus kruisneutralisatie.

The New York Times heeft wederom een briljant artikel geproduceerd. In dit artikel, dat steeds wordt geüpdatet, geven de schrijvers een overzicht van alle grote vaccin-trials die op dit moment spelen, van preklinisch tot fase III. Ze geven een korte beschrijving over wat voor vaccins het gaat, waar ze op gebaseerd zijn en wie ze ontwikkelen.

Vice rapporteert over een nieuwe uitbraak van SARS-CoV-2 in Peking, China. Net als in Wuhan, begon de uitbraak waarschijnlijk op een markt, dit maal bij een viskraam. De omliggende districten zijn in lockdown gezet, de politie patrouilleert, de overheid wil zo'n 200.000 tests uitvoeren op mensen die een link hebben met de markt uit de afgelopen drie weken en niemand mag in of uit zijn of haar district.

12 juni 2020

Ook Latijns-Amerika is begonnen met vaccinontwikkeling, meldt Nature. De Zuid-Amerikaanse landen vrezen dat als er eenmaal een vaccin is, die niet (gelijkmatig) zal worden gedeeld over de wereld.

JAMA komt met een cartoon die uitlegt hoe bloedplasmadonatie werkt in de context van het coronavirus.

11 juni 2020

Het gebruik van plasma van herstelde COVID-19-patiënten om nog zieke patiënten te genezen is sinds eind april flink toegenomen. Chemical & Engineering News licht het toe en wijst op eventuele problemen, zoals het te laat komen van resultaten.

Antilichamen die specifiek zijn voor het receptor bindend domein (RBD) van SARS-CoV-2 correleren met antilichamen die SARS-CoV-2 neutraliseren in de mens. Dat betekent dat je in een serologisch assay kunt screenen op RBD-antigenen, dus een ander soort test kunt ontwikkelen om te kijken of iemand het virus heeft gehad, vertellen Amerikaanse onderzoekers in Science Immunology.

Een kleine mutatie op het S-eiwit van SARS-CoV-2 (waarin een asparaginezuur is gemuteerd naar een glycine) maakt dat het virus makkelijker de cel binnen kan komen en zich minder ontdoet van het S-eiwit. De glycine-variant is zodoende besmettelijker, maar er is meer onderzoek nodig om te zien of het ook tot een hevigere vorm van COVID-19 leidt, schrijven Scripps-onderzoekers in een stuk dat nog door de peer review moet.

Een aantal Amerikaanse onderzoekers pleiten in PNAS op basis van hun verzamelde gegevens dat mondkapjes dragen, nog meer dan social distancing, de beste manier is om het aantal slachtoffers van de coronapandemie terug te dringen.

10 juni 2020

Op preprintserver BioRxiv laat een internationaal team zien dat ACE2 niet het enige eiwit is waardoor SARS-CoV-2 de cel binnenkomt. Ook neuropilin-I functioneert als een deurklink die het virus vast kan pakken. Het lijkt erop dat neuropilin-I (NRP1) er daarnaast voor zorgt dat SARS-CoV-2 het centrale zenuwstelsel binnen kan komen.

9 juni 2020

Remdesivir heeft bij resusaapjes die besmet waren met COVID-19 een positieve werking: minder longschade, geen longontsteking en minder virusdeeltjes in de longen. Patiënten die in een vroeg stadium remdesivir krijgen, zouden daarom minder kans kunnen hebben op longontsteking als gevolg van SARS-CoV-2, staat in Nature.

Een paper op MedRxiv, geschreven door onderzoekers van het Radboud Universitair Medisch Centrum, laat zien dat het malariamiddel hydroxychloroquine het aangeleerde immuunsysteem blokkeert. Wij schreven er een kort nieuwsbericht over, dat je hier kunt lezen.

8 juni 2020

Er worden momenteel een aantal vaccins tegen SARS-CoV-2 ontwikkeld die zijn gebaseerd op de zogenoemde spike-eiwitten die op het virus te vinden zijn. Maar is de antilichaamrespons wel goed genoeg? Amerikaanse onderzoekers van de Food and Drug Administration onderzochten deze respons in konijnen door te kijken zowel de spike-eiwitten als het receptor bindend domein (RBD). Ze vonden dat de konijnen een goede antilichaamrespons aanmaakten door de spikes, maar dat het met het RBD zelfs nog beter ging.

7 juni 2020

Een artikel in Public Health stelt dat een koudere omgeving een hogere kans op COVID-19 kan betekenen. Daarnaast vermoeden de auteurs dat de hitte een vertragend effect kan hebben op SARS-CoV-2.

5 juni 2020

Neem je een bruton tyrosine kinase-blocker bij ernstige COVID-19, dan lijkt het voor een verbeterde zuurstoftoevoer te zorgen in patiënten. Amerikaanse wetenschappers schrijven in Science Immunology in probeerden het met succes uit in elf patiënten met het middel Acalabrutinib. Op basis van deze resultaten is een internationale klinische test gestart.

Een drietal Chinese onderzoekers meldt in PNAS waarom SARS-CoV-2 zo besmettelijk is op basis van molecular dynamics en andere simulaties. Het laat zien dat het bindoppervlak voornamelijk hydrofoob is, maar ook een waterstofbrugnetwerk heeft. Een mutatie die SARS-CoV-2 anders heeft ten opzichte van SARS-CoV laat zien dat het nieuwe coronavirus een grotere elektrostatische complementariteit heeft door een zoutbrug.

Een achtergrond van Nature over de twee papers die ervoor zorgden dat de WHO haar hydroxychloroquine-studie stop zette (zie 3 juni), legt uit waarom de papers zijn ingetrokken en wat de implicaties zijn voor het onderzoek van de WHO. Veel onderzoekers vrezen dat mensen geen proefpersoon meer durven zijn, wat het verkrijgen van informatie over hydroxychloroquine flink vertraagt. Het gaat om een studie in The Lancet en een in The New England Journal of Medicine (niet die van 3 juni).

4 juni 2020

De WHO continueert de trial met hydroxychloroquine (zie de berichtgeving onder 3 juni), meldt Time. Ondanks dat er weinig hoop lijkt te zijn voor het malariamiddel, lopen er nog enkele andere klinische trials.

3 juni 2020

In een studie uit The New England Journal of Medicine concluderen Amerikaanse en Canadese onderzoekers na een gerandomiseerde klinische test dat hydroxychloroquine geen coronavirusbestrijdende eigenschappen heeft. De test bestond uit zo'n achthonderd proefpersonen die op de vierde dag na een besmetting met SARS-CoV-2 random ofwel een placebo ofwel hydroxychloroquine kregen. Het enige echte verschil tussen de groepen was dat in 40 % van de gevallen met hydroxochloroquine bijwerkingen optraden.

Na het stopzetten van de grote hydroxychloroquine studie zijn de gegevens die daarvoor hebben gezorgd verder onderzocht. The Guardian rapporteert een helder verhaal over waarom de reden voor het stopzetten van het onderzoek misschien wel helemaal geen goede reden was, aangezien er een bedrijfje aan heeft meegewerkt, Surgisphere genaamd, dat niet helemaal pluis lijkt te zijn. Daardoor zouden de gebruikte data niet betrouwbaar zijn.

2 juni 2020

Italiaanse en Spaanse onderzoekers vonden een aantal plekken op het genoom en de bloedgroep die van invloed zijn op ademstilstand ten gevolge van COVID-19 in Italiaanse en Spaanse patiënten in de zwaarst getroffen gebieden aldaar. Op MedRxiv schrijven ze dat bloedgroep A-positief voor een hoger risico zorgt bij een SARS-CoV-2-infectie, bloedgroep O lijkt een beschermende werking te hebben.

Intravacc en EpiVax gaan ook samenwerken om een vaccin te ontwikkelen tegen SARS-CoV-2 en andere coronavirussen. Dat gaan ze doen met de outer-membrane vesicles-techniek van Intravacc en de immunoinformatica-toolbox van Epivax. Aan het eind van dit jaar staan klinische tests in mensen op de planning.

De Barometer van het Lifelines Corona Research Project slaat inmiddels positief uit, zo valt te lezen in het gezamenlijke persbericht van de RUG en het UMCG. Sinds het begin van de coronacrisis volgen onderzoekers, onder leiding van geneticus Lude Franke, 50.000 mensen wonend in Noord-Nederland. Zie ook de website coronabarometer.nl.

C&EN brengt een artikel over de impact van het stilliggen van het wetenschappelijk onderzoek voor tenure trackers. De klok tikt. Uiteraard gaat dit om de Amerikaanse situatie, maar Nederlandse en Vlaamse tenure trackers lopen tegen een vergelijkbare situatie aan. In hoeverre volgt er compensatie voor de verloren tijd óf gaan universiteiten hun evaluatiebeleid – nu voor een groot deel gebaseerd op het gedane onderzoek – voor deze groep aanpassen?

Merk & Co stapt als laatste grote vaccinontwikkelaar in de race om het vinden van een vaccin tegen SARS-CoV-2. Het verst lijkt de farmaceut te zijn met EIDD-2801, een small molecule met antivirale werking.

Alnylam Pharmaceuticals en Vir Biotechnology melden een kandidaat-geneesmiddel (ALN-COV) in handen te hebben tegen het SARS-CoV-2-genoom. Het gaat om een therapie gebaseerd op RNA-interferentie.

1 juni 2020

Hoe groot is het risico dat (huis)dieren SARS-CoV-2 kunnen verspreiden? Nature geeft een overzichtje van een paar papers die hier wat over zeggen. Het ziet ernaar uit dat onderzoekers (huis)dieren ook willen testen.

29 mei 2020

Onderzoekers van de Zweedse Chalmers university of technology zijn bezig met het ontwikkelen van een vaccin dat is gebaseerd op messenger-RNA dat het immuunsysteem triggert door een onschadelijk coronaviruseiwitje te maken en dat via een neusspray toegediend kan worden.

Nature komt met een verhelderend artikel tussen de verschillende berichten over de hydroychloroquine-tests die in The Lancet zijn gepubliceerd. Het legt uit wat nu de oorzaak was van het stopzetten van de studie door de WHO en wat de gevolgen zijn voor de klinische tests door alle (negatieve) berichtgeving.

28 mei 2020

Mensen met een defect APOE-gen (e4e4) hebben niet alleen een grotere kans op alzheimer, maar daardoor ook een grotere kans op een ernstige variant van COVID-19, meldt Bionity.com.

27 mei 2020

Kimberley Prather, Chia Wang en Robert Schooley bespreken in Science de rol en werking van mondkapjes. Omdat SARS-CoV-2 zich niet alleen via hoesten en niezen in aerosole microdruppeltjes verspreidt, maar ook via druppeltjes die je uitademt, heeft het dragen van een mondmasker wel degelijk een toegevoegde waarde, vooral bij asymptomatische gevallen. Een andere paper in Lancet Respiratory Medicine, bepreekt de rol van aerosole druppeltjes in slecht geventileerde ruimtes en hoe die SARS-CoV-2 kunnen verspreiden.

Mensen met astma die een puffer gebruiken (inhalatiecorticosteroïden) en de aandoening op die manier goed onder controle hebben, lopen volgens een aantal onderzoeken toch niet meer risico bij COVID-19 dan mensen zonder astma, meldt de Universiteit Gent.

26 mei 2020

In een korte animatievideo legt Sensu uit hoe SARS-CoV-2 de menselijke cel binnendringt en hoe antilichaampjes dat proberen te voorkomen.

Een drietal onderzoekers van NYU Langone Health geeft in een viewpoint in JAMA de gevaren aan die kunnen ontstaan wanneer vaccinproductie en -acceptatie te snel gaan. Vooral onder mensen en groepen die sceptisch zijn naar vaccinaties toe kan dat voor (beeld)schade zorgen.

Chinese wetenschappers isoleerden 206 antilichaampjes tegen SARS-CoV-2 uit B-cellen van acht geïnfecteerde individuen. Een aantal daarvan zijn zeer potent tegen SARS-CoV-2, vooral vanwege hun affiniteit voor ACE2 en het receptor bindend domein (RBD). Opvallend genoeg zagen de onderzoekers geen kruisreacties van de antilichamen met SARS-CoV of MERS-CoV. De resultaten en de kristalstructuur zijn te vinden in Nature

25 mei 2020

Heel de wereld smacht naar een vaccin tegen het coronavirus SARS-CoV-2. Wat komt daarbij kijken en hoe staat het met de meest in het oog springende initiatieven? Een overzichtsartikel van Jop de Vrieze op onze site lees je hier.

23 mei 2020

Een studie in Obesity - a Research Journal vond dat morbide obesitas een extra risico vormt bij mensen met COVID-19. De onderzoekers vonden hogere sterfgevallen in mensen met obesitas door COVID-19.

22 mei 2020

Een studie in Clinical Infectious Disease onderzocht het infectievermogen van samples van mensen die COVID-19 hebben gehad. Daaruit bleek dat de infectiviteit na acht dagen na het beginnen van symptomen waarschijnlijk veel lager is, evenals bij een cycle threshold van meer dan 24.

21 mei 2020

In een artikel op de site van Nature halen Natalie Kofler (oprichter Editing Nature) en Françoise Baylis (hoogleraar filosofie en bio-ethicus) tien punten aan waarom zij vinden dat immuniteitspaspoorten een slecht idee zijn. Een aantal van die punten zijn het mysterie rondom de immuniteit van ex-coronapatiënten, de privacy die wordt aangetast, en gemarginaliseerde groepen die extra zullen worden onderzocht.

JAMA Network heeft op haar YouTube-kanaal een video geüpload over antilichaamtests voor corona en wat die ons kunnen zeggen.

20 mei 2020

Italiaanse wetenschappers schrijven in Andrology dat een laag totaal testosteron- en vrij testosteron-niveau een slechte prognose vormen voor mannen met een SARS-CoV-2-infectie.

Een drietal onderzoekers van de Icahn School of Medicine at Mount Sinai, New York, vroeg zich af waarom kinderen minder ontvankelijk voor SARS-CoV-2 lijken dan volwassenen. Het vermoeden was dat de expressie van ACE2-genen in de neus - het eerste contactpunt tussen het virus en mensen - lager is bij kinderen. De resultaten lijken aan te tonen dat dit vermoeden klopt.

Katherine Whitcroft en Thomas Hummel van de Technische Universität Dresden gaan in JAMA dieper in op reuk- en smaakverlies ten gevolge van het coronavirus en geven details over de klinische stappen die je als zorgmedewerker kunt nemen.

Een studie in Science laat zien dat 9 resusaapjes die een maand geleden met het coronavirus waren besmet en vervolgens zijn hersteld, bij een tweede keer contact met het virus - na een maand - niet ziek zijn geworden. Er is dus sprake van geïnduceerde beschermende immuniteit.

Een Chinese studie in Nature suggereren de onderzoekers dat de ernst van COVID-19 te maken kan hebben met een vermindering van CD3+ T lymfocyten, wat een nauwe connectie heeft met de overreactiviteit van het immuunsysteem (cytokine storm) door bijvoorbeeld Interleukin-6 en -8.

19 mei 2020

Kinderen lijken een zeer kleine rol te spelen in de verspreiding van het coronavirus, staat in review in Acta Paediatrica. Vandaar dat het openen van scholen en kinderdagverblijven geen extra risico vormt voor sterfgevallen onder ouderen.

Twee cartoonisten uit Nieuw-Zeeland laten in een serie animaties zien wat de effecten van social distancing zijn in deze coronatijden.

18 mei 2020

Antimicrobial Research Insights deelt haar zorgen over de potentiële gevaren die kunnen volgen op de coronapandemie in verband met antimicrobiële resistentie.

Een antilichaam dat is gehaald uit een individu dat SARS heeft gehad in 2003, lijkt te werken tegen pseudovirussen van SARS-CoV-2 alsook tegen de real deal. De internationale groep wetenschappers laten zien dat het antilichaam werkt tegen het Spike-eiwit dat de coronavirussen kenmerkt, schrijven ze in Nature.

Nature publiceerde een stand-van-zaken-artikel over wat het dier kan zijn geweest waardoor SARS-CoV-2 is overgesprongen van vleermuizen op mensen. Het Javaans schubdier werd eerder al aangewezen als kandidaat (zie 26 maart), maar daar bestaat nu ook twijfel over.

15 mei 2020

Chemistry & Engineering News schrijft in een artikel over de gevaren van het gebruik van artemisinine tegen COVID-19 dat onder andere door de president van Madagascar wordt gepromoot en door andere Afrikaanse landen wordt ingezet. De WHO geeft aan dat het een onbewezen middel is, ernstige bijwerkingen kan opwekken en bovenal resistentie bij malariaparasieten teweeg kan brengen.

Aan de Ben Gurion universiteit is een coronatest ontwikkeld die binnen een minuut via een ademtest, een neus- of keelsample kan laten zien of je besmet bent. In de proeven haalden de Israëli's een precisie van meer dan 90 %.De test wordt momenteel gevalideerd.

14 mei 2020

In het Max Planck Instituut in Duitsland is een groep bezig met het ontwikkelen van een vaccinatietechniek tegen SARS-CoV-2 die niet via een naald toegediend wordt, maar die je via je huid kunt opnemen.

Amerikaanse onderzoekers hebben een strategie gebaseerd op CRISPR-Cas13 ontwikkeld die tegen SARS-CoV-2 en het verkoudheidsvirus werken als een antiviraal middel. De onderzoekers hebben het heel leuk PAC-MAN genoemd (prophylactic antiviral CRISPR in human cells). Een groep van zes CRISPR-RNA's zouden 90 % van alle coronavirussen moeten kunnen uitschakelen.

Een studie in Nature Machine Intelligence vond drie biomarkers die laten zien of iemand met COVID-19 een verhoogd risico loopt om te overlijden, met een precisie van 90 % tien dagen van te voren. Het gaat daarbij om lactic dehydrogenase (LDH), lymfocyten en high-sensitivity C-reactive protein (hsCRP). Met deze informatie kun je de focus op de personen met de hoogste overlijdenskans leggen.

13 mei 2020

In The New England Journal of Medicine laat een groep onderzoekers uit Duitsland zien welke organen SARS-CoV-2 naast de longen nog meer kan beschadigen. De lijst omvat het hart, de lever, het brein en vooral de nieren

Op Frontiers in Public Health is een samenvatting verschenen van de epidemiologie, ziekteverloop, klinische ontwikkelingen, diagnose en behandelingen rondom SARS-CoV-2 en COVID-19.

In een gesloten ruimte blijven orale druppeltjes die vrij komen bij (hard) praten tussen de 8 en 14 minuten hangen. Een viertal Amerikaanse onderzoekers stelt in PNAS dat het overbrengen van SARS-CoV-2 best wel eens voor een groot deel via spraak kan gebeuren.

In minidarmpjes wordt SARS-CoV-2 geholpen door twee serine-proteases (TMPRSS2 EN TMPRSS4) die zorgen dat het virus de gastheercel binnen kan komen, laten Amerikanen zien in Science Immunology. De resultaten hinten dat de darmen dus ook een rol kunnen spelen in de verspreiding van het coronavirus
Op dezelfde dag publiceerden Chinese onderzoekers in Nature Medicine ook over darmorganoïden, en laten zien dat darmorganoïden van de hoefijzerneusvleermuis geïnfecteerd kunnen raken met SARS-CoV-2. Verder opperen ze net als de hiervoor genoemde paper dat de darmen een transmission route kan zijn voor het virus. 

12 mei 2020

Chemical & Engineering News komt met een update over adenovirale vectoren in genetisch gemanipuleerde verkoudheidsvirussen in vaccins tegen het SARS-Cov-2-virus: wat zijn het, wie maken het en is het effectief?

De EMA heeft laten weten een 'rolling review' te zijn gestart rond het antivirale middel remdesivir (oorspronkelijke bericht 6 mei). Een rolling review is een aanpak die bedoeld is om veelbelovende geneesmiddelen tegen COVID-19 sneller te kunnen beoordelen. De start van deze procedure wil nog niet zeggen dat de EMA er al van overtuigd is dat de voordelen opwegen tegen de nadelen.

Uit een Chinese studie komt naar voren dat een coronavirus-infectie bij kinderen zich in een vroeg stadium wel 's heel anders kan uiten dan eerder gedacht, meldt EurekAlert. De onderzoekers melden in Frontiers in Pediatrics dat kinderen die ziek zijn en diarree hebben gecombineerd met koorts of een geschiedenis van blootstelling aan het coronavirus gezien moeten worden als mogelijk geïnfecteerd.

In de VS zijn zes ernstig zieke coronapatiënten behandeld met een experimentele hartceltherapie, aldus EurekAlert. Bij vier van de zes patiënten sloeg het middel CAP-1002 aan. CAP-1002 bevat cardiosphere-derived cells (CDCs); cellen die in het lab zijn opgekweekt uit menselijk hartweefsel. Voor de originele papier zie hier.

11 mei 2020

Op Vimeo staat een prachtige animatie die de verschillende onderdelen van het coronavirus laten zien.

Een studie in JAMA laat zien dat er wat betreft sterfgevallen in het ziekenhuis waarschijnlijk geen significant verschil is voor patiënten die alleen azythromicine, alleen hydroxychloroquine, een combinatie van de twee of helemaal geen medicijn krijgen. De auteurs geven wel toe dat hun interpretatie van deze gegevens gelimiteerd zouden kunnen zijn doordat de studie terugkijkt en daardoor misschien niet helemaal unbiased is.

De Belgische overheid investeert € 20 miljoen in een landelijke 'vaccinopolis'. Het project zal geleid worden door epidemioloog Pierre Van Damme (Universiteit Antwerpen) en immunoloog Arnaud Marchant (Université libre de Bruxelles). Dit initiatief moet gaan helpen om zo snel mogelijk de beste vaccins te selecteren voor de bestrijding van epidemieën als COVID-19.

10 mei 2020

'Coronavirus dims chemistry job market prospects' kopte C&EN op 10 mei. Zowel chemici in het bedrijfsleven als binnen universiteiten gaan onzekere tijden tegemoet, zo stellen betrokkenen in dit artikel.

Onderzoekers van het UMC Groningen ontdekten in oudere mannen en vrouwen met hartklachten in twee onafhankelijke cohorten dat mannen een hogere concentratie ACE2-eiwitten in het bloed hebben dan vrouwen. Dat maakt hen bevattelijker voor COVID-19. Dit heeft verder niks te maken met angiotensine receptorblokkers (ARB's) of ACE-inhibitors, die geen effect lijken te hebben op de hoeveelheid ACE2 in het bloed. Het onderzoek staat in het European Heart Journal.

8 mei 2020

Na een succesvolle klinische test met remdesivir, waardoor patiënten met COVID-19 consequent eerder het ziekenhuis konden verlaten, gaat de National Institute of Allergy and Infectious Diseases een nieuwe trial starten om te kijken of het toevoegen van een ontstekingsremmer nog sneller tot genezing leidt. Als ontstekingsremmer kiezen ze baricitinib.  

Rutgers University of New Jersey heeft toestemming gekregen van de Food and Drug Administration voor een speekseltest die mensen thuis uit kunnen voeren en op kunnen sturen naar laboratoria.

In een review van een internationaal onderzoeksteam van verschillende longziektes, beschrijven de auteurs een aantal karakteristieken in scans van de longen die zich voordoen in dit soort aandoeningen, waaronder COVID-19. De review is te lezen in The American Journal of Roentgenology

Het Groningse ViroTact heeft bijna een test klaar die in 30 seconden aan moet kunnen tonen of iemand besmet is met het coronavirus. Het moet binnen 8 weken beschikbaar zijn, aldus het persbericht.

De Food and Drug Administration heeft RedHill Biopharma toestemming gegeven voor een fase 2 klinische test met opaganib, nadat zes patiënten die aan ernstige COVID-19 leden het middel kregen en daardoor uiteindelijk het ziekenhuis konden verlaten.

Een nieuwe lateral flow-test die onder andere ontwikkeld is door het Belgische Coris BioConcept en de ULB kan in 15 minuten laten zien of samples uit keel- en neusholtes antigenen tegen COVID-19 bevatten. De test is in bijna alle negatieve gevallen correct, maar in positieve gevallen is het in zo'n zes à zeven op de tien gevallen correct. Het artikel staat in frontiers in Medicine.

7 mei 2020

De Amerikaanse bioethicus Leigh Turner wijst op het gevaar van bedrijven die niet-bewezen 'stamcelbehandelingen' verkopen tegen COVID-19. Turner spreekt zijn zorgen uit in Cell Stem Cell.

Als je COVID-19 hebt, heb je grote kans dat je vanaf de derde dag reukverlies kunt ondervinden, publiceerden Zwitserse en Amerikaanse onderzoekers in Otolaryngology-Head and Neck Surgery

The Lancet Rheumatology publiceerde een artikel over een kleine groep (29) Italiaanse patiënten met ernstige COVID-19 waarvan een deel het reumamiddel anakinra kreeg. De studie liet een verhoogde overlevingskans en een algemene verbetering van het ziekteverloop zien van degenen die het middel kregen.

Met cryo-elektronenmicroscopie konden Duitse onderzoekers de replicerende vorm van het eiwit RNA-afhankelijk RNA-polymerase (RdRp) van SARS-CoV-2 bestuderen. De resultaten staan in nu nog op BioRxiv.

Het kankermedicijn carmofur inhibeert het hoofdprotease van SARS-CoV-2, ontdekten Chinese onderzoekers. Zij publiceren in Nature Structural & Molecular Biology de kristalstructuur van MPRO samen met carmofur. Het middel kan een stap zijn naar een antiviraal medicijn, aangezien het het coronavirus op micromolair niveau blokkeert.

Door interacties te laten gebeuren door mensen die al immuun zijn voor COVID-19 (interaction substitution), krijg je een soort 'immuniteitsschild' wat beter is voor de samenleving dan social distancing en lockdowns, zo pleiten onderzoekers in een brief in Nature Medicine. Serologische tests zijn hiervoor wel heel erg van belang.

6 mei 2020

De Britse Petre Cristian Ilie, Simina Stefanescu en Lee Smith opperen in Aging Clinical and Experimental Research dat er een link kan bestaan tussen de hoeveelheid vitamine D in mensen en sterfgevallen door COVID-19. Ouderen in Spanje, Zwitserland en Italië hebben veel minder vitamine D in hun lichaam dan gemiddeld en zijn deel van de risicogroep. De onderzoekers pleiten voor meer onderzoek naar een mogelijk verband.

Het Vlaams Instituut voor Biotechnologie gaat haar expertises in life sciences inzetten om te helpen bij het testen van coronapatiënten.

Op bioRxiv stond een paper waarin Chinese onderzoekers een gezuiverde en geïnactiveerde SARS-CoV-2 vaccin-kandidaat (PiCoVacc) hebben ontwikkeld. De paper is vandaag officieel gepubliceerd in Science. In tests met muizen, ratten en makaken was immuniteit voor tien verschillende SARS-CoV-2-stammen. Verder onderzoek in de makaken laat zien dat het veilig is, en de onderzoekers pleiten daarom ook voor een snelle toelating tot klinische tests.

5 mei 2020

Het YouTube-kanaal van de American Chemical Society, Reactions, heeft een nieuwe video waarin de presentatoren een aantal virologen vraagt waarom er nog geen antiviraal medicijn is

Het Vlaamse Imec gaat in samenwerking met het Amerikaanse Roswell Biotechnologies de eerste commerciële chips ontwikkelen waarin moleculen als elektronische sensor worden gebruikt. Deze chips in combinatie met het eveneens nieuwe DNA-sequencing-platform van Roswell Biotechnologies moeten het mogelijk maken om snel infectieziektes, zoals Covid-19, te kunnen opsporen.

HonorHealth en Translational Genomics Research Institute.gaan een nieuwe behandelmethode uitproberen bij patiënten met milde tot ernstige COVID-19. De behandeling bestaat uit Atovaquone en azithromycine en zal in een klinische test verder onderzocht worden.

Xavier Saelens (UGent/VIB) heeft samen met Amerikaanse onderzoekers een single-domain antibody – geïsoleerd uit een lama – gekarakteriseerd dat bindt aan de spike-eiwitten van het SARS-CoV-2-virus; eiwitten die cruciaal lijken te zijn voor het coronavirus om gastheercellen te kunnen binnen dringen. De preprint van deze paper vind je in het bericht onder 29 april.

De Nederlandse overheid heeft een miljoen coronatests aangeschaft waarmee je kunt testen of iemand COVID-19 heeft gehad, aangezien het zoekt naar antilichamen tegen het virus. Sanquin, het RIVM en een aantal medisch laboratoria gaan de tests steekproefsgewijs uitvoeren, meldt het persbericht van de Rijksoverheid.

Een grant voor onderzoek naar het overspringen van het coronavirus van vleermuizen naar mensen is ingetrokken. De grant was uitgereikt aan China door de Verenigde Staten, maar is waarschijnlijk door politieke druk stop gezet, bericht ChemistryWorld.

4 mei 2020

Om alle Covid-19-publicaties zo snel mogelijk te kunnen reviewen, deed een groep van wetenschappelijke uitgeverijen en communicatieorganisaties op 27 april via een open brief een oproep aan mensen om zich aan te melden als extra reviewkracht. Het initiatief is mede op poten gezet door de in Nederland gebaseerde internationale gemeenschap van open access uitgevers OASPA. Op 29 april hadden zich al duizend onderzoekers uit zeventig landen gemeld.

Het is onderzoekers gelukt om met behulp van gistcellen verschillende bestaande virussen na te maken in het lab. Zo konden ze met DNA-fragmenten binnen een week het SARS-CoV-2-virus in elkaar knutselen, staat in Nature.

Britse en Amerikaanse onderzoeken analyseerden de suikermoleculen (glycanen) op het Spike-eiwit van SARS-CoV-2, de uitsteeksels die je op plaatjes ziet, en hoe die analyses in verhouding staan tot de ontwikkeling van vaccinaties. De resultaten staan in Science.

Gecombineerd onderzoek van de Universiteit Utrecht en het Erasmus Universitair Medisch Centrum laat een menselijk monoklonaal antilichaam zien dat SARS-CoV-2 (en SARS-CoV) kan neutraliseren in een celcultuur. Met het antilichaam zou je antigenen kunnen opsporen en heeft de potentie om COVID-19 te behandelen of te voorkomen.

2 mei 2020

Chemical & Engineering News komt met een artikel over de opheldering van de eiwitstructuren van SARS-CoV-2. Hoe de onderzoekers te werk zijn gegaan en wat de volgende stappen zijn in het zoeken naar een geneesmiddel zijn onderwerpen die aan de orde komen.

1 mei 2020

Je kunt via ademen en praten waarschijnlijk al het coronavirus overbrengen op anderen, vermoeden onderzoekers van Exponent in Risk Analysis; an international journal.

Chinese onderzoekers hebben de structuur van het RNA-afhankelijk RNA-polymerase van SARS-CoV-2 vastgelegd met cryo-elektronenmicroscopie. Dat enzym is hetgeen waar remdesivir op aanvalt. Met de opheldering hopen de Chinezen dat er gerichter kan worden gezocht naar een medicijn tegen COVID-19.

Een groep Nederlandse wetenschappers heeft darmcelorganoïdes gekweekt om te kijken of SARS-CoV-2 die kan infecteren en of je het virus daarmee ook kunt bestuderen. Dat blijkt inderdaad te kunnen, omdat enterocyten (darmcellen) een grote hoeveelheid ACE2 aanmaken, het eiwit waarmee het virus de cel binnenkomt, staat in Science.

30 april 2020

Onderzoekers van het LUMC bevestigen in Thrombosis Research dat bij bijna 50 % van de 184 kritische patiënten met COVID-19 uit Nederlandse ziekenhuizen trombotische complicaties optreden. Bij bijna 90 % van hen ging het om een longembolie. Deze studie is een vervolg op een studie in hetzelfde tijdschrift van 10 april over dezelfde patiënten, waarbij ze 'slechts' 37 % met trombotische complicaties vonden.
Onderzoekers uit Ierland publiceerden ook over bloedstollingen bij COVID-19-patiënten, maar focusten meer op de etniciteit van de patiënt.

The New York Times komt opnieuw met een briljant artikel over het coronavirus, dit keer met een focus op de oorsprong en verspreiding van mutaties.

Omdat zich bij COVID-19 cardiovasculaire complicaties kunnen voordoen, pleiten onderzoekers uit Peking, China, voor het toedienen van bewezen middelen aan patiënten met COVID-19 die daartegen helpen, en nog wat terughoudend te zijn met nieuwe, nog onbewezen medicijnen. Hun onderzoek naar de onderliggende hart- en vaatproblemen publiceerden ze in frontiers in Cardiovascular Medicine.

29 april 2020

Peter Borger van The Independent Research Initiative on Information & Origins, Studiengemeinschaft “Wort und Wissen”, Duitsland, vraagt zich in een mini review in de American Journal of Biomedical Science & Research hardop af waarom de wereld niet beter voorbereid was op het SARS-Cov-2-virus. Na de sarsuitbraak in 2003 is er namelijk geen vaccin ontwikkeld, ondanks dat er in 2013 en 2015 al berichten over coronavirussen uit vleermuizen die gevaarlijk konden zijn voor de mens.

In de grootste klinische studie naar remdesivir tot nu toe blijkt dat het middel zeker een antivirale werking heeft en de virusreplicatie kan tegenhouden. In de studie waren de coronapatiënten die remdesivir kregen na 11 dagen beter, bij de placebogroep was dat 15 dagen

Antilichamen uit lama's die werken tegen SARS-CoV en MERS-CoV blijken ook actief te zijn tegen SARS-CoV-2, blijkt uit een preproof in Cell. Het antilichaam bindt zich aan de spike-eiwitten die op de buitenkant van het virus zitten en die het virus gebruikt om de cel binnen te komen.

Chinese onderzoekers hebben een monoclonaal antilichaam ontdekt, Tocilizumab, dat ontstekingsremmend werkt in kritieke patiënten met COVID-19, melden zij in PNAS. Onder andere de University of California, San Diego, gaat met dit middel ook klinische tests doen met zo'n 300 mensen, laten ze op hun website weten.

28 april 2020

Een groep onderzoekers lijkt een verband te hebben gevonden tussen het opnemen van het voedingssupplement selenium en de uitbraak van COVID-19. Selenium werkt in het lichaam als antioxidant in de vorm van selenoproteïnes en heeft een antivirale functie. Bij seleniumtekorten in bepaalde gebieden in China zagen de onderzoekers dat uitbraken van andere virologische ziektes hoger waren dan waar een juist seleniumniveau in de populatie was. Hetzelfde lijkt te gelden voor de SARS-CoV-2-uitbraak. Het zijn nog geen harde cijfers, maar zeker een oproep tot nadere studie, aldus de auteurs in The American Journal of Clinical Nutrition.

Nature heeft een aantal grafieken ontworpen die alle verschillende soorten vaccins in ontwikkeling tegen SARS-CoV-2 laat zien en er uitleg bij geeft.

C&EN wijdt een artikel aan de vraag hoe de coronapandemie de farmaceutische industrie, en in het bijzonder de locaties van haar productielijnen, zal beïnvloeden. Westerse producenten raken steeds meer afhankelijk van fabrieken in onder meer China en India, en dat brengt in deze tijd extra onzekerheid met zich mee. Hoe kunnen Westerse fabrikanten hun productie blijven garanderen?

Het lastigste onderdeel van de structuuropheldering van het coronavirus blijken telkens weer de glycanen, de suikereenheden aan het oppervlak van het virus – toch een essentieel stukje van de puzzel. Een artikel van C&EN (22 april) schijnt licht op de toegevoegde waarde van massaspectrometrie in dit verhaal (naast cryo-EM en röntgenkristallografie). Ook The Scientist besteedde eerder aandacht aan deze bottleneck (9 april). Dit artikel toont een tweetal fraaie animaties die onder meer de glycanen in beeld brengen. In beide verhalen komt Chris Oostenbrink aan het woord, een Nederlandse hoogleraar werkzaam aan de University of Natural Resources and Life Sciences in Wenen.

Wetenschapscommunicator René Fransen (Rijksuniversiteit Groningen) schrijft in het Nederlands Dagblad over de feiten en fabels rondom het coronavirus, 5G, Bill Gates, mondkapjes en vaccinaties.

27 april 2020

Moderna en Lonza gaan samenwerken om een mRNA vaccin te ontwikkelen tegen SARS-CoV-2. Ze willen er uiteindelijk een miljard per jaar kunnen maken. De fase 3 studie met het vaccin staat in de herfst op de planning.

Onderzoekers van het Radboud Universitair Medisch Centrum ontdekten dat ACE2 - waarmee SARS-CoV-2 de cel binnenkomt en waar een grote focus op ligt - nog een functie heeft waar eigenlijk niet naar gekeken wordt. Zonder ACE2 speelt zich namelijk een mechanisme af dat ervoor zorgt dat kleine bloedvaatjes in de longen gaan lekken, wat resulteert in longontstekingen die we in COVID-19 zien.

Chinese onderzoekers publiceren in Nature over de aerodynamische eigenschappen van SARS-CoV-2, ofwel hoe het virus zich via aerosolen verspreidt. Ze deden hun onderzoek in twee ziekenhuizen in Wuhan, waaruit bleek dat goed geventileerde patiëntenruimtes weinig virusdeeltjes in de lucht hadden, maar op plekken als ziekenhuistoiletten juist een grote hoeveelheid te vinden is.

Conjugeer je squaleen aan adenosine en verpak je het vervolgens in α-tocopherol (vitamine E), dan heb je multidrug nanodeeltjes die bij ongecontroleerde ontstekingen kunnen helpen. Bij COVID-19 bestaat het vermoeden dat dit soort ontstekingen de sterfgevallen veroorzaakt, aldus Franse onderzoekers in Science Advances.

The nanoparticles are made by conjugating squalene, an endogenous lipid, to adenosine, an endogenous immunomodulator, and then encapsulating α-tocopherol, a natural antioxidant.

Mensen met hypertrofische obstructieve cardiomyopathie hebben een grotere kans op een slechte COVID-19 diagnose omdat het hart meer ACE2-eiwitten aanmaakt, het eiwit waarmee SARS-CoV-2 de cel binnendringt, staat in Mayo Clinic Proceedings.

25 april 2020

Het Vlaamse de Standaard meldt in een artikel dat het virus elk deel van het menselijk lichaam kan aantasten, zo blijkt uit autopsies. Longschade blijft doodsoorzaak nummer 1.

24 april 2020

Een Amerikaans-Canadees onderzoeksteam meldt in het American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine dat bij het roken van sigaretten ACE2 in de longen vrijkomt, de receptor waaraan SARS-CoV-2 zich bindt en menselijke cellen binnenkomt. Roken zou het risico op een hevigere vorm van COVID-19 kunnen verhogen. Deze vondst bevestigt een eerder gepubliceerde paper (zie de berichtgeving op 8 april).

Als je meer neutrophil extracellular traps (NET's) hebt in je bloed, heb je kans op een hevigere vorm van COVID-19, staat in JCI Insights. De NET's dragen waarschijnlijk bij aan het vrijkomen van cytokines en ademstilstand.

Het verliezen van de reukzin als symptoom van COVID-19 kan wel eens een goed teken zijn. Onderzoekers publiceren in International Forum of Allergy & Rhinology dat in een studie onder mensen die wel of niet in het ziekenhuis opgenomen werden de mensen met verlies van geur niet werden opgenomen omdat de ziekte in hen slechts mild was.

Computerwetenschappers en biologen hebben met machine learning de genoomkenmerken van SARS-CoV-2 gevonden en geven meteen meer aanwijzingen dat het virus inderdaad van vleermuizen afkomstig is, schrijven ze in PLOS ONE.

Chloroquine difosfaat in een hoge dosis kan leiden tot hartklachten (lager QTc-interval), ontdekten Braziliaanse en Spaanse onderzoekers in een fase 2b klinische studie. De studie in JAMA was te klein (81 deelnemers) om positieve effecten te meten.

Amerikaanse wetenschappers onderzochten welke soorten commercieel verkrijgbare stof nanodeeltjes (10 nm tot 6 µm) het beste tegenhouden. Het blijkt dat een combinatie van katoen met een hoge 'draaddichtheid' en zijde, chiffon of flanel het beste werkt, maar dat openingen rondom het gezicht de efficiëntie sterk naar beneden halen, staat in ACS Nano.

Een viertal van The University of North Carolina at Chapel Hill hebben een zeer uitgebreide review gepubliceerd in Frontiers in Microbiology, waarin ze ingaan op vaccins, gentherapieën en antivirale medicijnen rondom coronavirussen, met een focus op SARS-CoV-2

Medisch onderzoekers uit New York rapporteren over het gebruik van hydroxychloroquine in combinatie met azithromycine tegen COVID-19 nadat dit was voorgesteld. Van beide middelen is namelijk bekend dat ze hartritmestoornissen teweeg kunnen brengen (het QT-interval wordt langer). In een eerdere (kleine) studie onder jonge vrijwillligers leek het effect mild, maar in de groep met COVID-19 die in deze paper uit Nature medicine staan was het effect zwaarder. Advies van de auteurs: blijf de harten van patiënten die nieuwe/experimentele medicijnen/therapieën krijgen in de gaten houden!

23 april 2020

Een lateral flow immuno-assay met lanthanide-gedoopte polystyreennanodeeltjes kan anti-SARS-CoV-2 Immunoglobuline G in menselijk bloedserum in tien minuten detecteren, schrijven onderzoekers in Analytical Chemistry. Het is gevoeliger dan de standaard PCR-methodes en kan bij twijfelachtige gevallen de doorslag geven.

De biochipbedrijven Surfix, LioniX International en Qurin gaan met financiële steun van PhotonDelta diagnostische tests maken voor SARS-CoV-2 en COVID-19. De test, gebaseerd op een fotonische biochip, moet binnen vijf minuten uitslag geven en is waarschijnlijk binnen zes tot negen maanden beschikbaar. 

Een samenwerking tussen meerdere Nederlandse universiteiten laat in Radiology zien dat COVID-19 bloedstollingen/thrombose-achtige verschijnselen kan veroorzaken en wat je er tegen kunt doen.

Een paper in Nutrients laat zien dat het nemen van vitamines en omega-3-vetzuren een goede manier is om je immuunsysteem op te krikken en voor te bereiden op een aanslag van SARS-CoV-2, en dat het nemen van meer dan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid voor vitamine C en D ook een goede opties is. Onder de vitamines vallen vitamine A, B6, B12, C, D, E en foliumzuur/folaat.

In een persbericht van het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) staat een link naar de eerste resultaten van het Lifelines onderzoek (zie de berichtgeving onder 30 en 31 maart). Het Noord-Nederlandse onderzoek stuurt elke week aan 135.000 deelnemers een vragenlijst, waarvan er al ruim 160.000 zijn ingevuld. De resultaten vind je op www.coronabarometer.nl.

Het College ter beoordeling van geneesmiddelen, het CBG, roept onderzoeksgroepen die werken aan medicijnen en/of vaccins tegen COVID-19 op om advies in te winnen bij het college. Op die manier hoopt het CBG onderzoekers sneller een beter inzicht te kunnen geven in de veiligheid en werking van (bestaande) medicijnen met oog op behandeling van COVID-19. Eerder vandaag volgde al een waarschuwing van de European Medicine Agency (EMA) voor het risico op ernstige bijwerkingen van chloroquine en hydroxycholoroquine - beide malariamedicijnen - bij coronapatiënten.

Het UMCG meldt dat het twee specifieke celtypes in de neus heeft geïdentificeerd die waarschijnlijk dienen als initiële infectieplaatsen voor SARS-CoV-2. Deze conclusie, gepubliceerd in Nature Medicines, volgt uit een analyse van data van de Human Cell Atlas, en vormt een samenwerking tussen het UMCG, het Wellcome Sanger Institute en de Université Cote d’Azure. 

22 april 2020

Op MedRxiv is een paper verschenen waarin de onderzoekers laten zien dat speekselmonsters nog gevoeliger en consistenter zijn dan monsters uit de neus- of keelholtes voor het aantonen van COVID-19.

Onderzoekers van onder andere de Friedrich-Alexander-Universität Erlangen-Nürnberg zijn bezig met de ontwikkeling van een passief vaccin tegen SARS-CoV-2, waarin ze antilichamen ontwikkelen die specifiek werken tegen de spike-eiwitten aan het oppervlak van het virus.

Olga Hart en Rolf Halden van de Arizona State University analyseerden de mogelijkheid om de SARS-CoV-2-uitbraak te monitoren via techniek 'afvalwater-gebaseerde epidemiologie'. Op basis van afvalwater, zo suggereren ze, kun je een geïnfecteerd individu opsporen in een groep tussen de honderd en twee miljoen. In totaal zou je meer dan twee miljard mensen met iets meer dan honderdduizend rioolsystemen kunnen screenen, schrijven ze in Science of the Total Environment.

21 april 2020

Nanostics ontwikkelt een bloedtest om in patiënten met COVID-19 aan te tonen hoe ernstig het ziekteverloop zal zijn, aldus een nieuwsbericht op EurekAlert!.

Bij longbeschadiging maakt het lichaam meer ACE2 aan door interferonen, natuurlijke eiwitten die vrijkomen bij geïnfecteerde cellen. SARS-CoV-2, dat de longen infecteert, maakt dus eigenlijk meer 'deurtjes' voor zichzelf, omdat ACE2 het eiwit is waarmee SARS-CoV-2 de cel binnen gaat, zo suggereert een grote groep Amerikaanse wetenschappers in Cell.

GSK en Sanofi gaan samenwerken voor een vaccin tegen SARS-CoV-2. Met recombinant DNA heeft Sanofi een antigen ontwikkeld waarbij het de eiwitten op het oppervlak van SARS-CoV-2 matcht. GSK heeft een adjuvans voor het vaccin dat ervoor zorgt dat je minder vaccin per persoon nodig hebt. 

Novartis geeft financiële steun aan een groot klinisch onderzoek, waarin het effect van hydroxychloroquine op coronapatiënten in het ziekenhuis in een fase 3 klinische test wordt onderzocht, zo meldt de Vereniging Innovatieve Geneeskunde.

De Nederlands tak van Atos heeft laten weten deel te nemen aan de wereldwijde Covid-19 Open Research Dataset Challenge van Kaggle. Kaggle is een online community van AI- en machine learning-experts. Het idee achter de challenge is dat er inmiddels enorm veel onderzoeksdata rond COVID-19 beschikbaar is en dat AI en machine learning kunnen helpen om missing links te vinden om een oplossing te versnellen. 

Het Oostenrijkse bedrijf Viravaxx werkt samen met de Medische Universiteit van Wenen aan een geïntegreerd immunodiagnostisch- en vaccinatieplatform voor COVID-19. Aan de basis hiervan ligt het Si/SiO2-microchiptechnologieplatform van Viravaxx.

20 april 2020

Een aantal onderzoekers van Washington University in St. Louis hebben een nieuw detectiesysteem ontworpen: een snelle, zeer gevoelige en accurate biosensor met zeer sterke fluorescentie, staat in Nature biomedical engineering. Hoofdonderzoeker Srikanth Singamaneni verwacht dat dit systeem honderd keer gevoeliger is voor het detecteren van COVID-19 dan conventionele tests, meldt hij op EurekAlert!.

De eerste humane testen met COVID-19-vaccins kunnen we half mei verwachten, aldus een artikel in C&EN. Het zou gaan om minimaal tien testen, afkomstig uit China, de VS, het VK en Australië.

Het Vlaamse VUB stelt haar KingFisher-robot ter beschikking om mee te helpen in de gigantische vraag naar testcapaciteit. Normaal gesproken doet de robot dienst in het Lab voor Structurele Biologie van het VUB en is voor zijn nieuwe tijdelijke taak nu verhuisd.

Amerikaanse onderzoekers hebben toestemming gekregen van de FDA voor een klinische trial met stamcellen tegen COVID-19. Het doel is de levensbedreigende longontsteking die met een corona-infectie gepaard kan gaan, te voorkomen.

19 april 2020

Koreaanse onderzoekers ontwikkelden een alternatieve test voor de standaard PCR-methode, de zogenoemde reverse transcription loop-mediated isothermal amplification (RT-LAMP) analyse. De methode kan tot honderd RNA-kopietjes van SARS-CoV-2 detecteren en er is geen sprake van cross-contamination met andere coronavirussen, schrijven ze in The Journal of Molecular Diagnostics.

Omdat SARS-CoV-2 aan mutaties onderhevig is, vragen Australische onderzoekers zich af of de huidige diermodellen voor klinische studies, die een van de vroegst-beschikbare strains gebruiken, wel geschikt zijn. Ze komen met een andere aanpak in Transboundary and Emerging Diseases.

18 april 2020

Op MedRxiv verscheen onderzoek uit Italië waarin wetenschappers naar een klein plaatsje - Vo -  keken nadat de eerste COVID-19 dode werd geconstateerd. Na de constatering ging het hele dorp in lockdown, waardoor de onderzoekers de situatie goed konden bestuderen.

Nanobodies - kleinere versies van antibodies - uit kameelachtigen kun je inzetten tegen SARS-CoV-2 omdat die binden aan het spike-eiwit dat het virus gebruikt om de (menselijke) cel binnen te komen, aldus onderzoekers van Protein Production UK en The Rosalind Franklin Institute.

17 april 2020

Onderzoekers van Mount Sinai (New York) publiceerden een uitgebreid protocol voor een serologisch assay, antigenproductie en een test-setup voor SARS-CoV-2. Alle benodigde materialen, handelingen et cetera staan in het artikel in Current Protocols beschreven. 

In Med publiceerden Chinese onderzoekers dat twee soorten medicijnen geen significante verbeteringen teweeg brengen in COVID-19 patiënten. Het gaat hierbij om lopinavir/ritonavir en arbidol, staat in de preprint.

In Wageningse bioreactoren groeien de eiwitbouwstenen voor een COVID-19 vaccin. Lees hier ons nieuwsbericht.

In Science rapporteren Nederlanders van onder andere het Erasmus Universitair Medisch Centrum een studie waarin ze SARS-CoV-2, SARS-CoV en MERS-CoV en het ontstaan van de bijbehorende ziektes vergelijken in Java-apen.

Gentse onderzoekers gaan bekijken of er een verband is tussen de ernst van COVID-19 en seleniumtekort. Veel Vlamingen kampen met een lichamelijk tekort aan dit element, en er bestaat een link tussen seleniumtekort en ontstekingen na virusinfecties. 

De Vrije Universiteit Brussel gaat bloedsamples van patiënten verzamelen om te kijken naar de immuunresponsen en welke immuuncellen een rol spelen na of tijdens een COVID-19-infectie.

In een YouTube-filmpje leggen onderzoekers van Flanders Make @ UAntwerpen uit hoe een nieuwe techniek zorgt voor makkelijker en veiliger longonderzoek. Het is namelijk een stethoscoopsysteem op afstand, wat de werklast van medisch personeel aanzienlijk vermindert. Na tests komt het systeem als opensource beschikbaar voor artsen over de hele wereld.

16 april 2020

Think Pink Europe gaat samen met een Italiaans-Belgisch bedrijf vanaf volgende week 100.000 mondmaskers per dag maken om kwetsbare groepen en het algemene publiek van bescherming te voorzien.

Het Radboudumc gaat op zoek naar antistoffen tegen het coronavirus in neusvocht. En richt daarmee zijn pijlen dus niet op antistoffen in bloed wat doorgaans de methode is. Het idee erachter is dat milde infecties of infecties die zonder symptomen verlopen - zoals van andere luchtweginfecties bekend is - soms wel antistoffen kunnen opwekken in de bovenste luchtwegen, maar niet in het bloed. De hoop is dat deze aanpak ook meer licht kan schijnen op in hoeverre kinderen besmet zijn geweest met het coronavirus - zij vertonen doorgaans geen of slechts milde klachten.

Amerikaanse onderzoekers ontwikkelden een SARS-CoV-2-test op basis van CRISPR-Cas. Volgens hun publicatie in Nature Biotechnology van vandaag kan deze tool binnen 45 minuten een even nauwkeurig resultaat produceren als de gangbare RT-PCR-methode die al snel een paar uur in beslag neemt.

Het Radboudumc gaat samen met het UMC Utrecht onderzoeken of het BCG-vaccin (tegen tuberculose) bij zestigplussers de kans op infectie met het coronavirus verkleint en/of dat het de ernst van de symptomen vermindert als er toch een infectie optreedt. 

15 april 2020

Genetische variëteit kan uitmaken hoe je immuunsysteem reageert op SARS-CoV-2. In human leukocyte antigen (HLA)-genen bevinden zich variaties tussen individuën. Dat kan ervoor zorgen dat je een heftige of een milde vorm van COVID-19 krijgt, beschrijven Amerikaanse wetenschappers in Journal of Virology (preprint).

Zuid-Koreaanse onderzoekers ontwikkelden een snelle coronatest op basis van een field-effect transistor biosensing device. Op de grafeenlagen van de field-effect transistor zetten ze spike-antilichaampjes die zich specifiek op SARS-CoV-2 richten. Samples uit de neus- en keelholtes van COVID-19-patiënten konden ze zo heel nauwkeurig analyseren, publiceren ze in ACS Nano.

Onderzoekers van Stanford University School of Medicine hebben de relatie tussen SARS-CoV-2-infecties en co-infecties met andere pathogenen onderzocht. Er blijkt een sterkere link te zijn tussen de twee, wat wil zeggen dat als men niet-SARS-CoV-2-infecties heeft, dat betekent dat SARS-CoV-2 er toch tussen kan zitten, rapporteren ze in JAMA.

14 april 2020

Het is belangrijk om te begrijpen of en hoe besmettingen tussen zwangere vrouwen en hun ongeboren/pasgeboren kindje plaatsvinden, en wat de risico's voor deze doelgroepen zijn. Een paper in de Journal of Clinical Virology geeft een overzicht.

Een model van Harvard in Science suggereert dat we elk kwartaal in een lockdown zouden moeten om het coronavirus de kop in te drukken. En dat tot minstens 2024, zolang er geen vaccin is, aldus De Volkskrant.

Op nextstrain.org is de uitbraak van COVID-19 goed te volgen in een enorme grafiek, waar je op land en virus kunt sorteren. De site wordt regelmatig geüpdatet.

Het Consortium Huisartsengeneeskunde gaat een landelijk meldingssysteem lanceren op het platform ZorgDomein om te weten te komen hoeveel COVID-19 patiënten er zijn die intensieve en palliatieve zorg van huisartsen buiten het ziekenhuis ontvangen en hoeveel sterfgevallen er zijn door COVID-19 die niet positief zijn getest, meldt Maastricht University.

13 april 2020

COVID-19 is niet hetzelfde als high altitude pulmonary edema (HAPE), zoals in enkele kringen de ronde gaat. Het behandelen van COVID-19 als HAPE zou wel eens averechts kunnen werken. COVID-19 is meer een vorm van acute respiratory distress syndrome (ARDS). Lees de beredeneringen van Amerikaanse onderzoekers in High Altitude Medicine & Biology.

Chinese en Zwitserse onderzoekers hebben een nieuwe, veelbelovende diagnostische test voor COVID-19 ontwikkeld aan de hand van een dubbel-functioneel plasmonische biosensor gecombineerd met het plasmonische fotothermische effect en localized surface plasmon resonance (LSPR) sensing transduction, staat in ACS Nano.

Mahmoud Moradi van de University of Arkansas is bezig met een 3D model van de Spike-glycoproteïnes van SARS-CoV-2 om een beter begrip te krijgen van hoe het virus aan de cel bindt.

Rutgers, de universiteit van New Jersey, heeft voor een nieuwe coronatest versneld toestemming gekregen van de Food and Drug Administration. De test werkt met speeksel en is de eerste speekseltest voor SARS-CoV-2-detectie die toestemming van de FDA heeft gekregen.

In een paper uit het Journal of Biological Chemistry lijken onderzoekers van de University of Alberta de paper uit Science (zie 10 april) te bevestigen. Zij laten (ook) zien dat remdesivir het RNA-afhankelijke RNA-polymerase (RdRp, nsp12) inhibeert en klasseren het als direct-acting antiviral.

12 april 2020

Op Preprints is een artikel verschenen waarin onderzoekers de hypothese aandragen dat prostaglandin E2 (PGE2) een prominente rol speelt in COVID-19, en dat patiënten hierop gescreend moeten worden. De onderzoekers willen verder ook testen of selectieve inhibitie van microsomal prostaglandin E synthase-1 (mPGES-1) COVID-19 zou kunnen genezen. Hiervoor is sonlicromanol al in een fase 2b studie tegen mitochondriale ziekte.

Onderzoekers van La Jolla suggereren in een paper in het International Forum of Allergy & Rhinology dat het verlies van smaak en geur symptomen kunnen zijn bij COVID-19

11 april 2020

Yaron Ogen (Martin-Luther university Halle-Wittenberg) beschrijft in Science of the Total Environment wat de connectie is tussen NO2 en de dodelijkheid van het coronavirus. Langetermijn blootstelling aan dit gas zou de belangrijkste bijdrage kunnen leveren aan de sterfgevallen in regio's met een hoge concentratie NO2.

10 april 2020

Chinese onderzoekers hebben een verband gevonden tussen de hoeveelheid SARS-CoV-2-RNA in samples uit je neus- en keelholtes en de hoeveelheid witte bloedcellen in je lichaam. Waar het op neerkwam: hoe hoger de relatieve RNA load, hoe minder witte bloedcellen, en hoe zwaarder de orgaanschade, wat zich manifesteert in een hevigere vorm van COVID-19.

In een controversieel plan om gezonde vrijwilligers te infecteren met SARS-CoV-2 zou je een vaccin al heel vroeg kunnen testen, zo schrijven Nir Eyal, Marc Lipsitch, en Peter Smith in The Journal of Infectious Diseases. Voor het plan hebben zich al 1.500 mensen aangemeld.

Een groep Chinese onderzoekers publiceerden in Science de structuur van het complete RNA-afhankelijke RNA-polymerase (RdRp, nsp12) van SARS-CoV-2 in complex met cofactoren nsp7 ennsp8 met cryo-elektronenmicroscopie. De onderzoekers laten verder zien dat remdesivir, een van origine ebola-medicijn, bindt aan nsp12, wat mogelijkheden biedt voor het ontwerp van antivirale medicijnen.

Bij COVID-19 kunnen zich neurologische manifestaties voordoen, publiceerde een Chinese onderzoeksgroep in JAMA. Onder de manifestaties vallen onder andere lichte symptomen zoals hoofdpijn en duizeligheid, maar ook hartaanvallen, verlies van reuk, zicht en gehoor.

9 april 2020

Wetenschappers van het Max Planck Institut für Biophysik willen het uitstekende eiwit van SARS-CoV-2, het spike-eiwit, met supercomputers gaan modelleren, zodat geen detail verborben blijft, aldus een nieuwsbericht op bionity.com. Die details geven inzicht in wat eventuele zwakke plekken zijn van het virus.

Onderzoekers uit Zuid-Korea hebben het complete transcriptoom en het epitranscriptoom van SARS-CoV-2 gepubliceerd in het tijdschrift Cell.

Een paper in Nature beschrijft hoe Chinese onderzoekers zes nieuwe potentiële geneesmiddelen hebben gevonden tegen COVID-19 die zijn gericht op het Main protease (Mpro). De screeningstechniek kan goed van pas komen om snel andere targets tegen SARS-CoV-2 te vinden.

De Chemical Abstracts Service (CAS) maakt een dataset met 50.000 stoffen vrij die mogelijk antivirale eigenschappen hebben, om zo een steentje bij te dragen aan onderzoek naar de bestrijding van COVID-19, zo meldt ChemistryWorld in een nieuwsbericht.

8 april 2020

De uitgeverij International Society of Antimicrobial Therapy (ISAC) distancieert zich van een recent onderzoek dat suggereerde dat hydroxychloroquine, een bestaand malariamedicijn, Covid-19 effectief zou kunnen behandelen, zo schrijft Chemistry World op haar website. Het onderzoek verscheen eerder bij deze uitgeverij in haar tijdschrift The International Journal of Antimicrobial Agents. Eerder vandaag berichtte C2W op deze pagina al over een review van David Juurlink dat vraagtekens zet bij de effectiviteit van hydroxychloroquine.

Op de site van Regulatory Affairs Professionals Society in Regulatory Focus kun je een overzicht van zo goed als alle vaccins vinden die nu in ontwikkeling zijn tegen COVID-19, wat ze doen, in welke fase ze zitten en wie ze ontwikkelen.

Een nieuwsbericht op EurekAlert! meldt dat de prognose voor nieuwgeboren baby's en zwangere vrouwen die COVID-19 krijgen redelijk goed is. Baby's krijgen slechts milde symptomen.

In een animatie van Leah Vincent is te zien hoe COVID-19 in de afgelopen maand in de VS is gestegen tot de voornaamste doodsoorzaak. 

Bij wandelen, joggen en fietsen is de 1,5 meter afstand niet voldoende volgens onderzoek van de Katholieke Universiteit Leuven en de Technische Universiteit Eindhoven. Betere richtlijnen, gebaseerd op aerodynamische modellen, zijn 4-5 meter (wandelen), 10 meter (joggen/langzaam fietsen) of zelfs 20 meter (hard fietsen) bij het bewegen in dezelfde richting.

Mensen met chronische obstructieve longziekte (COPD) en mensen die momenteel roken hebben meer ACE2-eiwitten in de longen, precies de eiwitten waarmee SARS-CoV-2 de cel binnenkomt. Deze twee groepen mensen hebben dus een hogere kans op een ernstige vorm van COVID-19, aldus een paper in European Respiratory Journal.

In een review in de Canadian Medical Association Journal schrijft David Juurlink dat de effecten van chloroquine, hydroxychloroquine en azithromycine tegen COVID-19 zwak onderbouwd zijn en dat deze geneesmiddelen ook serieuze gevaarlijke gevolgen voor patiënten kunnen hebben.

Over hoe het epidemiologische beeld van een COVID-19-besmetting er bij kinderen uitziet, is nog maar heel weinig bekend. Deze Chinese studie doet een aanzet

Het RadboudUMC gaat zijn continue monitoring van COVID-patiënten uitbreiden naar patiënten die waarschijnlijk besmet zijn. Een sensor aan de pols van patiënten volgt de hartfrequentie, ademhaling, bloeddruk, temperatuur en zuurstofverzadiging van het bloed. Een eerdere studie liet zien dat deze aanpak tot een derde minder onverwachte IC-opnames leidt.

7 april 2020

Een vaccin-strategie voor het MERS-virus zou je ook kunnen gebruiken tegen SARS-CoV-2, menen onderzoekers van de Iowa University in mBio. Je neemt dan het voor mensen onschadelijke parainfluenza virus 5 (PIV5) en voegt een extra gen toe dat het spike-eiwit (S) bevat. Omdat SARS-CoV-2 ook gebruikmaakt van een S-eiwit, zien de onderzoekers mogelijkheden.

Een team uit Canada zet de grootste klinische studie rondom het coronavirus ter wereld op waarin ze bloedplasma van genezen patiënten gaan inzetten. Het zal gaan om duizend patiënten in veertig ziekenhuizen, meldt de The Globe and Mail.

6 april 2020

Een column op Bloomberg legt uit waarom sommige mensen in dezelfde 'categorie' toch verschillend reageren op SARS-CoV-2 en dat dat afhangt van vijf karakteristieken.

Onderzoekers moeten focussen op het fusion-mechanisme tussen de gastheercel en SARS-CoV-2, aldus wetenschappers van Cornell University in Antiviral Research. Daar ligt waarschijnlijk een mogelijkheid om dit virus, maar ook varianten van het coronavirus, te stoppen, omdat dit deel van het virus sterk geconserveerd is.

Uit een Australische in-vitro-studie blijkt dat het ontwormingsmiddel ivermectine binnen 48 uur een 5000-voudige reductie van het virus in een celcultuur teweeg kan brengen. De Franse farmaceut MedinCell laat op zijn beurt weten recent een samenwerking te zijn gestart rond een langdurig werkzame injecteerbare formulering van ivermectine.

In Annals of Internal Medicine staat een letter die waarin onderzoekers de effectiviteit van chirurgische en katoenen mondmaskers bekijken. Beide versies filteren SARS-CoV-2 niet echt goed.

Onderzoekers van University of Texas Medical Branch hebben een nieuwe manier ontwikkeld om SARS-CoV-2 te bestuderen. Ze gebruiken daarvoor reverse genetic system. Zo konden ze het virus namaken en er een groen fluorescent labeltje aan hangen, zodat ze konden bestuderen hoe het virus cellen infecteert. De preprint staat in Cell Host & Microbe.

De ribonucleoside-analoog β-D-N4-hydroxycytidine, een oraal toe te dienen middel, inhibeert SARS-CoV-2 in menselijke epitheelcellen en andere virussen in muizen, schrijven Amerikaanse onderzoekers in Science Translational Medicine.

Een groep Chinese wetenschappers heeft tien mensen die zwaar leden aan COVID-19 behandeld met bloedplasma van herstelde patiënten, wat leidde tot een verbetering van de gezondheid van de zieken. De uitgebreide resultaten kun je lezen in PNAS.

Het Vlaams Instituut voor Biotechnologie laat weten dat er vandaag in negen Belgische medische centra een grootschalige studie is gestart met bestaande reumamedicatie. De hoop is dat deze middelen helpen om de overmatige ontstekingsreactie bij een COVID-19-infectie af te remmen en zo de longschade te beperken.

4 april 2020

Het Berliner Institut für Gesundheitsforschung heeft uitgedokterd welke cellen SARS-CoV-2 aanvalt, staat in The EMBO Journal. Het blijkt voornamelijk te gaan om kortstondige bronchiale secretoire cellen (bronchial transient secretory cells) omdat die de receptoren voor SARS-CoV-2 tot expressie brengen.

De Universiteit van Luik heeft een geautomatiseerde test ontwikkeld om SARS-CoV-2 te detecteren, waardoor ze aldaar 2000 tests per dag meer kunnen doen. De techniek is in principe snel over te nemen door andere bedrijven en landen.

Edoardo Conticinia, Bruno Frediania (universiteit van Sienna) en Dario Carob (Aarhus universiteit) suggereren in een studie in Environmental Pollution dat een van de mogelijke cofactoren voor het hoge sterftecijfer in Noord-Italië met luchtvervuiling te maken kan hebben.

3 april 2020

European Pharmaceutical Review bericht over een antiviraal middel tegen influenza, Avigan® (favipiravir), dat een fase 3 klinische test ingaat met COVID-19-patiënten.

Radboud Universitair Medisch Centrum-onderzoekers publiceren in een Preprint dat aan de ernst van COVID-19 wordt bijgedragen door een veelvuldig gemist probleem: lekkage van kleine bloedvaatjes in de longen.

De New York Times laat in een prachtig overzicht alle eiwitten zien die op het genoom van SARS-CoV-2 zijn geïdentificeerd, met de codering en functie erbij. 

Het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) lanceert de app COVID Radar. Daarmee gaat het LUMC gegevens verzamelen over klachten en gedrag van mensen. Die data moeten meer inzicht gaan geven in hoe de corona-epidemie zich ontwikkelt, zowel met oog op wetenschappelijk onderzoek als beleidsadvisering.

Drug Target Review (zustertitel van de European Pharmaceutical Review) is een hub gestart om nieuwe inzichten rond geneesmiddelenonderzoek voor COVID-19 makkelijker met het veld te kunnen delen.

In een Chemistry World-podcast gaat Ben Valsler in op de vraag of het antivirale middel Remdesivir – na een mislukking als Ebola-middel – een kans maakt als geneesmiddel tegen corona. Zijn verhaal kun je ook lezen, zie direct onder de podcast zelf.

Veel landen kampen met een tekort aan coronatests, zo ook Groot-Brittannië. Alleen, zo stelt Chemistry World, lijkt het excuus dat de regering hiervoor aanvoert niet helemaal te kloppen. Er zou een tekort zijn aan bepaalde chemische reagentia… Lees hier verder.

The kiss that the virus does to seduce the human cell before using it for its own selfish purposes’, aldus de door David Aragão, structuurbioloog bij de nationale synchrotronfaciliteit van het Verenigd Koninkrijk, gebruikte analogie voor de manier waarop het coronavirus een menselijke cel binnendringt. Voor het hele verhaal, klik hier.

Het Research Center for Molecular Medicine of the Austrian Academy of Sciences geeft in een nieuwsbericht aan dat onderzoekers 21 complete genomen van SARS-CoV-2 hebben gepubliceerd en openbaar hebben gemaakt.

Onderzoekers melden in een artikel in Science hoe een antilichaam dat is geïsoleerd ten tijde van de SARS-uitbraak bindt aan het receptor bindend domein (RBD) van SARS-CoV-2.

De Viralert Foundation heeft een site opgezet (exacte datum onbekend bij de redactie) om partners te verzamelen voor het ontwikkelen van tests om SARS-CoV-2 op te sporen. De breinen achter dit initiatief zijn Aart van Amerongen van de Wageningen Universiteit, en Albert van den Berg en Jurriaan Huskens van de UT. Lees hier meer over het project en wat je kunt doen.

Het kabinet maakt € 42 miljoen vrij voor de meest dringende vragen rondom SARS-CoV-2 en COVID-19, meldt de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). NWO en ZonMw nemen de coördinatie van een groot deel van het geld op zich om de aanvraag soepel en snel te laten verlopen.

2 april 2020

De Ben Gurion University in Israël ontwikkelde een snellere coronadetectietest op basis van kunstmatige intelligentie en heeft een video van het apparaat in actie geüpload op YouTube. Het systeem moet ook asymptomatische patiënten kunnen detecteren.

Onderzoekers van onder andere het Kalinski-instituut en de University of Britisch Columbia ontdekten dat human recombinant soluble ACE 2 het virus SARS-CoV-2 kan blokkeren in vitro in menselijke cellen. Dat publiceerden ze in Cell in een pre-proof paper.

De Radboud Universiteit en het Radboudumc lanceren een crowdfundplatform om geld te kunnen ophalen voor innovaties en wetenschappelijk onderzoek in de strijd tegen corona. Je bent nodig is de bijbehorende slogan. Onder meer het onderzoek van Radboudhoogleraar Mihai Netea moet zo een verdere impuls krijgen. Netea startte medio maart samen met het UMC Utrecht een studie naar de mogelijke werkzaamheid van het BCG-vaccin (tuberculose-vaccin) tegen het coronavirus.

Het Gentse Biogazelle, een contract research organization, gaat op grote schaal patiëntenstalen testen op SARS-CoV-2. Dat doet het bedrijf met de RT-qPCR-methode. Zie hier meer infor over Biogazelle.

1 april 2020

De eerste gepeerreviewde paper over een vaccin tegen COVID-19 biedt hoop, staat in EBioMedicine van The Lancet. In muizen ontwikkelden zich door het vaccin antilichamen in een hoeveelheid die waarschijnlijk hoog genoeg is om effectief tegen het virus te werken.

Onderzoekers van Klinikum München-Schwabing, een ziekenhuis in Münich, publiceerden een paper in Nature met een virologische analyse van een aantal patiënten uit hun ziekenhuis met een focus op virus-replicatie in de upper respiratory tract.

Het YouTube-kanaal van the American Chemical Society, Reactions genaamd, heeft een filmpje gepost waarin de host uitlegt hoe we er wat betreft vaccins tegen het coronavirus voor staan.

Bioporto Diagnostics werkt met de University of Southern Denmark aan een test om COVID-19 binnen tien minuten aan te tonen, staat in het bijbehorende persbericht.

Duitse onderzoekers van het Klinikum München-Schwabing onderzochten negen COVID-19 patiënten op virologisch gebied en publiceerden hun resultaten in Nature. Ze laten onder andere zien dat in de eerste symptoomweek, patiënten met milde COVID-19 heel veel virusdeeltjes verspreiden. 

Creative Dock is bezig met de ontwikkeling van een Corona Zelf Check-applicatie en werkt samen met internationale instanties voor de uitrol van de Zelf Check in o.a. Tsjechië, Slowakije en Zwitserland. Om dit ook in Nederland zo snel mogelijk voor elkaar te krijgen, zijn zij op zoek naar partnerbedrijven die kunnen helpen met de facilitatie ervan. Geïnteresseerden kunnen contact opnemen via de website.

De Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen heeft ook een overzichtspagina met al haar nieuws en informatie over het coronavirus in de geneesmiddelensector. 

31 maart 2020

In Aging stellen onderzoekers voor om klinische tests te doen met lage doses rapamycine om de ouderen te beschermen tegen COVID-19.

Op BioRxiv is een paper verschenen waarin Hualan Chen de ontvankelijkheid van verschillende dieren voor SARS-CoV-2 heeft getest. Zo blijken honden, varkens, kippen en eenden het virus slecht te repliceren, maar zijn katten en fretten er wel ontvankelijk voor. Er is echter nog geen reden tot paniek, zo bericht Nature, want het is nog niet aangetoond dat katten het virus ook op mensen overdragen. Katten vertonen overigens geen symptomen als ze het virus hebben.

In een persbericht van de European Medicines Agency concludeert het agentschap dat er nog geen medicijn de juiste efficacy heeft getoond in klinische proeven tegen COVID-19, de huidige voorlopige data in acht nemend. Verder toont de site een overzicht van de kandidaatmedicijnen. 

ChemistryWorld publiceerde vandaag een overzichtelijk achtergrondverhaal over of je bestaande medicijnen tegen COVID-19 kunt gebruiken. 

Een groep Chinese en Amerikaanse onderzoekers bekeek de verspreiding van SARS-CoV-2 in de eerste vijftig dagen in China en publiceerde de resultaten in Science. De strikte maatregelen die de Chinese overheid heeft genomen, hebben vele honderdduizenden gevallen voorkomen.

Een samenwerking tussen onder andere de TU Delft en een aantal ziekenhuizen gaat gebruikte mondkapjes steriliseren om tegen het tekort aan mondkapjes in de zorg te vechten. De eerste tests laten geen verschil zien tussen de gesteriliseerde gebruikte mondkapjes en nieuwe. 

Er is nu meer informatie beschikbaar over het Noord-Nederlandse onderzoek (zie het bericht over Lifelines onder 30 maart). Meer informatie vind je hier (Aletta Jacobs School of Public Health), hier (Universitair Medisch Centrum Groningen) en hier (COVID-19 Host Genetics Initiative, het daadwerkelijke project).

30 maart 2020

In Annals of Internal Medicine staat dat je SARS-CoV-2 nog in longslijm en uitwerpselen kunt vinden terwijl samples uit het slokdarmhoofd negatief testen voor COVID-19.

Met een CT-scanner kun je COVID-19 in een vroeg stadium al detecteren, maar het aantal patiënten zal het aantal beschikbare werknemers voor de techniek snel overstijgen. DetectED-X, een spin off van de University of Sidney, komt met een online platform dat dit probleem snel kan verhelpen.

Aan de Goethe Universität Frankfurt am Main is een 'corona-testprocedure' ontwikkeld die de testcapaciteit over de hele wereld drastisch verbetert door een paar tests op een specifieke manier te combineren.

De University of Alabama at Birminghan gaat met hulp van het bedrijf Altimmune klinische tests beginnen met een potentieel vaccin voor de preventie van COVID-19.

Met een financiering van een miljard euro gaat Johnson & Johnson hard aan de slag met het ontwikkelen van een vaccin tegen SARS-CoV-2, meldt Noordhollands Dagblad. Dochterbedrijf Janssen Vaccines & Prevention werkt ook aan een vaccin (zie het bericht onder 28 maart).

In een nieuwsbericht van EurekAlert! staat dat onderzoekers van The University of North Texas Health Science Center at Fort Worth stamcellen willen inzetten om COVID-19 te bestrijden. De paper voor de april-editie van Aging and Disease is hier te vinden, het nieuwsbericht van de HSC.

Waar ACE-inhibitors en angiotensine receptor blockers eerst nog verdacht waren voor het verergeren van de ontvankelijkheid voor COVID-19, zijn ze daarna door onderzoek vrijgepleit (zie onder 19 en 25 maart). Nu wijst een nieuw onderzoek uit dat deze stoffen zelfs zouden kunnen helpen in de prognose van COVID-19-patiënten die medicijnen slikken tegen hoge bloeddruk.

Onderzoekers van Cranfield University gaan een op papier gebaseerde test ontwikkelen om SARS-CoV-2 in afvalwater van gemeenschappen waar mensen geïnfecteerd zijn op te sporen, meldt Cranfield University in een persbericht. Het bijbehorende onderzoek is al eerder gepubliceerd.

Een groot aantal onderzoekers van Imperial College London hebben schattingen gepubliceerd in The Lancet Infectious Diseases over onder andere het sterfpercentage van verschillende leeftijdsgroepen ten gevolge van COVID-19. De bevestigde sterfgevallen door het coronavirus komen neer op een percentage van 1,38 %. Het varieert enorm, van 0,0016 % in kinderen (0 - 9 jaar) tot wel 7,8 % in 80-plussers.

Een Viewpoint van Derek Angus dat op JAMA is gepubliceerd maakt een afweging tussen een 'gewoon doen'-aanpak en een 'leer eerst'-aanpak wat betreft de strategie om SARS-CoV-2 de kop in te drukken, en besluit dat de beste optie een combinatie is: 'leer door te doen'.

Lifelines start morgen met een onderzoek onder 135.000 Noord-Nederlanders die een aantal vragenlijsten in gaan vullen om duidelijkheid te krijgen over risicofactoren en de verspreiding van COVID-19.

In Nature hebben Jiang Shang, Fang Li en collega's van de University of Minnesota de kristalstructuur gepubliceerd van het receptor bindend domein van SARS-CoV-2 in complex met het eiwit menselijk ACE 2. De studie moet helpen met het bedenken van interventiestrategieën gericht op receptor-herkenning.

29 maart 2020

De Food and Drug Administration (FDA) heeft het Houston Methodist-ziekenhuis als eerste ziekenhuis toestemming gegeven om bloedplasma van een herstelde COVID-19-patiënt aan een patiënt in kritieke toestand door het virus te geven, staat in de Houston Chronicle.

28 maart 2020

De Standaard heeft naar aanleiding van cijfers van het Universitair Ziekenhuis Gent een analyse kunnen doen over de demografie van patiënten. Het blijkt dat, zoals ook in China en Italië het geval is, er vooral oude mannen op de intensieve zorg-afdeling liggen.

Het Leidse bedrijf Janssen Vaccins meldt in een artikel van de NOS dat het een potentieel vaccin heeft ontwikkeld tegen COVID-19 en dat het bedrijf dat vaccin in september al wil testen.

27 maart 2020

Chemistry & Engineering News bericht over een studie op BioRxiv die de eiwit-eiwitinteracties tussen de mens en SARS-CoV-2 laat zien. De onderzoekers gebruikten affinity-purification massaspectrometrie, waarmee ze 332 high confidence eiwit-eiwitinteracties vonden. Dat resulteerde in 67 behandelbare menselijke eiwitten die corresponderen met 69 medicijnen die ofwel door de Food & Drug Administration goedgekeurd zijn, ofwel in een (pre)klinische studie zitten. De onderzoekers zijn deze medicijnen op het moment al aan het testen.

Science rapporteert over een grootschalig onderzoeksproject dat zich richt op hoe SARS-CoV-2 discrimineert tussen patiënten, en wat de genetische redenen daarvoor kunnen zijn. Het onderzoek wordt onder andere uitgevoerd door het Institute of Molecular Medicine Finland van de universiteit van Helsinki.

Het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) heeft een polikliniek geopend voor mensen die besmet zijn geweest met het COVID-19. Het LUMC wil zo het herstel van de patiënten bevorderen en tegelijkertijd de nasleep bestuderen in deze patiënten. Voor meer info, zie: www.lumc.nl/org/coronavirus

EurekAlert! verwijst naar een website van de Center for Genomic Regulation waarop onderzoekers een database hebben opgebouwd van alle uniformly processed SARS-COV-2 nanopore direct RNA sequencing datasets die ze konden vinden. Ze roepen verder op om hun datasets aan te vullen.

De coronavirusepidemie heeft het leven al voor veel mensen op zijn kop gezet, maar wat als je in deze tijden ook nog kanker hebt? Hoe ga je dan om met deze ziekte en wat is het beste om te doen? Een paper in Annals of Internal Medicine bespreekt dit onderwerp. 

In JAMA Cardiology verscheen een studie naar een vrouwelijk individu van 53 jaar die een ontsteking aan de hartspier kreeg, vermoedelijk vanwege SARS-CoV-2. De auteurs willen hiermee aangeven dat ondanks dat de luchtwegklachten geweken zijn, het hart misschien nog wel in gevaar kan zijn.

Op initiatief van het Social Sciences and Humanities-beraad is de website ssh-covid19.nl opgericht. 'Het SSH COVID-19-portaal heeft als doel om SSH-expertise van Nederlandse universiteiten te organiseren middels een openbaar platform. Dit portaal verleent snelle en directe toegang tot academische experts', aldus de site.

In België verschijnt naast de al eerder gepubliceerde online coronatest vandaag ook een kennisbank die zich richt op het scheiden van juiste en onjuiste informatie, vermeldt een persbericht van de Vrije Universiteit Brussel. Initiatiefnemer Dirk Devroey maakt een lijst van verhalen die de ronde gaan en evalueert ze. De test en de kennisbank vind je op www.coronavirustest.be.

26 maart 2020

Chemical & Engineering News schrijft dat chemici van de Emory University een middel hebben gevonden dat waarschijnlijk beter werkt tegen COVID-19 dan remdesivir (van Gilead), hoewel ze het middel nog moeten testen in mensen.

Emily Leproust, ceo van het bedrijf Twist, vertelt in een bericht van Pharmaceutical Technology hoe haar bedrijf kan helpen in de COVID-19 uitbraak door hun specialiteit DNA-synthese.

Het Howard Hughes Medical Institute plaatste een artikel over het gebruik van citizen science in de strijd tegen het coronavirus. Daarvoor gebruiken onderzoekers het game-platform Foldit, waarmee iedereen die een account aanmaakt op een puzzelachtige manier oplossingen kan zoeken voor bepaalde eiwitstructuren. Eerder schreven wij al een review over Foldit.

Een groep anesthesisten, universiteiten en bedrijven hebben een manier gevonden om een snorkelmasker om te bouwen voor gebruik in de zorg, de Covid Lifesaver Mask.

ChemistryWorld bericht dat het Verenigd Koninkrijk £ 20 miljoen (ruim € 22,1 miljoen) vrijmaakt voor zes onderzoeksprojecten gericht op de bestrijding van COVID-19. Twee projecten aan de University of Oxford gaan vaccins ontwikkelen. Een ander project zoekt uit of bestaande middelen werken in klinische studies. Imperial College London stopt een deel van de beurs in antilichaamtherapieën. Een laatste project tussen Imperial College London, University of Edinburgh en University of Liverpool gaat minstens 1300 coronagevallen screenen om een goed beeld te krijgen van hoe de ziekte zich verspreidt en de effecten van COVID-19.

Mensen die SARS-CoV-2 bij zich dragen, kunnen het virus al twee tot drie dagen voor zichtbare en voelbare symptomen overdragen. Dat meldt De Standaard op basis van een nog niet gepubliceerde paper van Gabriel Leung en collega's.

Vijftien bedrijven, waaronder Novartis en Johnson & Johnson, bundelen hun krachten in een consortium gesteund door onder andere de Bill Gates Foundation, staat op Pharma phorum. De bedrijven gaan al bestaande en geteste middelen uit hun stoffenbibliotheek testen.

Onderzoekers van Shantou University en the University of Hong Kong geven in een paper in Nature aan dat het Javaans schubdier een waarschijnlijke gastheer is geweest van het coronavirus voor het naar de mens over is gesprongen. De illegaal in China geïmporteerde schubdieren waren te koop op een wet market waar verse vlees, vis en andere zaken worden verkocht. De studie bevestigt het vermoeden van een eerdere studie waar wij over hebben bericht op onze site

25 maart 2020

Uitgever Elsevier heeft een online SARS-CoV-2-informatiecentrum geopend. Op het platform verschijnen alle wetenschappelijke publicaties die onder Elsevier vallen. De meest recente update op moment van schrijven (31 maart) was 25 maart.

Er is geen reden om in de huidige coronapandemie Renin-Angiotensin System Blockers, medicijnen tegen bepaalde hart- en nierziektes, niet in te nemen, melden Jan Danser, Murray Epstein en Daniel Batlle in het tijdschrift Hypertension. Het idee bestond dat dit soort medicijnen je ontvankelijker zouden maken voor COVID-19, maar hier is geen bewijs voor. Blijf dus je medicijnen slikken, is het advies.

Peter Thielen van de John Hopkins University vertelt in een artikel met De Telegraaf dat SARS-CoV-2 zijn genetisch materiaal goed in stand houdt en daardoor niet snel muteert en andere varianten vormt van het virus. Dat biedt hoop dat een vaccin goed zal (blijven) werken.

Het Financieel Dagblad meldt dat het Maastricht Universitair Medisch Centrum een voorstel heeft aangedragen om een Chinees algoritme te gebruiken dat kan laten zien of iemand besmet is met SARS-CoV-2 om beslissingen over behandelopties te maken. 

Konstantin Avchaciov, Olga Burmistrova en Peter Fedichev van Russisch kunstmatige intelligentie-bedrijf Gero hebben met kunstmatige intelligentie uitgedokterd welke nu al bestaande medicijnen en stoffen het goed zouden kunnen doen tegen COVID-19 en publiceerden het in een preprint op ResearchGate.

In een studie in The Lancet Public Health suggereren onderzoekers van London School of Hygiene & Tropical Medicine aan de hand van een computermodel dat het verlengen van social distancing in Wuhan, China, tot begin april een volgend hoogtepunt in de corona-epidemie flink zal uitstellen, wat de druk op de lokale zorg in ieder geval tijdelijk wegneemt.

Belgische onderzoekers hebben een antigene test ontwikkeld die binnen een kwartier aantoont of iemand besmet is met SARS-CoV-2, aldus de Vlaamse krant De Standaard. De test werkt in de neus- en keelholte en is al bij 250 patiënten getest.

Het Koninklijk Instituut Voor Ingenieurs (KIVI) komt met een platform om de medische sector ondersteuning te bieden bij technische vraagstukken. Als er een vraag binnenkomt, dan stuurt de KIVI het direct door naar een relevante ingenieur.

EurekAlert! komt met het nieuws dat Rommie Amaro en co-auteurs werken aan een all-atom simulatiemodel voor het coronavirus, voortbordurend op haar werk uit februari van dit jaar aan een all-atom influenzavirus simulatie. In die publicatie in ACS Central Sciences speculeerden de auteurs alvast hoe zo'n model kan helpen om nieuwe targets te ontdekken voor medicijnen tegen SARS-CoV-2.

In een nieuwsbericht van EurekAlert! valt te lezen dat UC San Diego Health een klinische test begint met remdesivir, een antiviraal medicijn. Ook het Beth Israel Deaconess Medical Center gaat hier klnische tests mee doen.

Bloedbank Sanquin gaat bloed inzamelen van patiënten die van COVID-19 zijn genezen, om zodoende te onderzoeken of het bloed afweerstoffen bevat die patiënten die nog ziek zijn kunnen helpen. Sanquin onderzoekt verder ook groepsimmuniteit.

Het is waarschijnlijk niet zo dat je SARS-CoV-2 kan overdragen via je tranen, hebben onderzoekers van de National University Hospital of Singapore ontdekt. Vandaag publiceerden ze hun artikel versneld in the Journal of Ophthalmology.

24 maart 2020

De Universiteit Leiden heeft een crowdfunding gestart om onderzoek van de universiteit en het Leids Universitair Medisch Centrum te bekostigen. Je kunt hier doneren, alsook hun laatste corona-updates lezen.

Onderzoekers en fysiotherapeuten van het Radboud Universitair Medisch Centrum geven in een persbericht aan dat patiënten die COVID-19 hebben opgelopen zo snel als mogelijk en veilig is aan de fysiotherapie moeten. Dit omdat je ademhalingsproblemen kunt krijgen als je aan de beademing hebt gelegen en omdat je in een ziekenhuisbed weinig beweging krijgt. Ze publiceerden ook een factsheet en een document met aanbevelingen.

Drie artsen pleiten in het tijdschrift JAMA dat in lage en middeninkomenslanden een goede voorbereiding op een uitbraak van COVID-19 cruciaal is om te zorgen voor zo min mogelijk slachtoffers, staat vandaag in een nieuwsbericht van het Radboud Universitair Medisch Centrum

Leukine, een middel dat in 1991 al is goedgekeurd, is een groeifactor die zou kunnen helpen bij de behandeling van longproblemen veroorzaakt door COVID-19. De VIB en UZ Gent gaan ermee aan de slag, vermeldt medicijnverstrekker Partner Therapeutics op diens website. Lees hier ons nieuwsbericht.

Bionity.com meldt dat onderzoekers in Duitsland in een fase III klinische test gaan kijken of een tuberculosevaccin dat ontwikkeld is door onderzoekers van het Max-Planck-Institut für Infektionsbiologie ook effectief is tegen SARS-CoV-2.

23 maart 2020

Tony Hu, Matthew Frieman en Joy Wolfram bestudeerden Chloroquine, een zeventig jaar oud malariamedicijn dat door een aantal onderzoeksgroepen wordt aangedragen als potentieel medicijn tegen COVID-19. Hu et al. laten zien dat chloroquine (en de variant hydroxychloroquine) de endocytose van het SARS-CoV-2 virus waarschijnlijk verhindert. De onderzoekers spreken van 'voorzichtig optimisme' in hun conclusie in Nature nanotechnology.

COVID-19-patiënten zijn waarschijnlijk tot acht dagen na het verdwijnen van de symptomen nog besmettelijk, waarschuwen De Chang, Enqiang Qin en collega's van de Chinese PLA General Hospital in Peking in een artikel van de American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine. Ook de website SciTechDaily heeft er een nieuwsbericht van.

Een bericht van de European Pharmaceutical Review vertelt dat de European Medicines Agency zich alvast gaat beraadslagen over eventuele medicijntekorten die het gevolg kunnen zijn van de wereldwijde SARS-CoV-2-uitbraak.

De American Chemical Society heeft een filmpje op YouTube geplaatst waarin de presentatoren uitleggen waarom handen wassen zo effectief is tegen het coronavirus. In de videobeschrijving refereren ze naar dertien papers waarop ze hun filmpje hebben gebaseerd.

Nature Biotechnology heeft een uitgebreid artikel over de verschillende soorten tests die er momenteel zijn voor SARS-CoV-2.

Onderzoekers in Wuhan Jinyintan Hospital, China, publiceerden in American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine dat het beter is voor de longen van patiënten met ernstige COVID-19 als de patiënten op de buik liggen.

In Duitsland aan de Technische Universität Braunschweig werken wetenschappers samen aan antilichaamtherapie tegen COVID-19, meldt bionity.com. Het internationale consortium`(Antibody Therapy Against Coronavirus, ATAC) gaat parallelle strategieën bedenken voor menselijke antilichaamtherapieën. 

20 maart 2020

'Coronapod' is de podcast van Nature over de uitbraak van SARS-CoV-2, COVID-19, en ontwikkelingen op dit gebied en is sinds vandaag hier te luisteren.

19 maart 2020

Mensen met een heftige vorm van COVID-19 hebben een hoge viral load (een groot aantal virusdeeltjes in het bloed) en hebben nog langere tijd virusdeeltjes in hun bloed. Dat maakt het waarschijnlijk mogelijk om de viral load als marker te gebruiken die aangeeft hoe ernstig de ziekte is, melden Yang Liu, Wei Zhang en collega's in The Lancet Infectious Disease.

Roche kondigt een samenwerking met de Food & Drug Administration aan om een dubbelblind, placebo-gecontroleerde fase III klinische studie te doen op patiënten met ernstige COVID-19 longontsteking met het middel Actemra/RoActemra.

In een artikel op Chemical & Engineering News laat de World Health Organization weten dat 'WHO does not recommend against taking the drug for fever caused by novel coronavirus infection'. Dit in tegenstelling tot een aantal nieuwsberichten dat is verspreid, waarin werd vermeld dat ibuprofen de ontvankelijkheid voor SARS-CoV-2 zou stimuleren. Deze claim vindt echter geen ondersteuning in de wetenschappelijke literatuur. Ook de European Medicines Agency komt met eenzelfde statement.

18 maart 2020

Nafamostat mesylaat zou kunnen helpen tegen het verspreiden van COVID-19 door het proces waarmee SARS-CoV-2 de cel in komt te blokkeren, aldus een paper in Cell. Het medicijn is al klinisch getest tegen acute pancreatitis (alvleesklierontsteking).

Het Leids Universitair Medisch Centrum werkt samen met zeven Europese partners aan de ontwikkeling van antivirale therapie tegen het coronavirus. Lees hier ons nieuwsbericht.

Onderzoekers van de University of Oxford’s Engineering Science Department en de Oxford Suzhou Centre for Advanced Research hebben een nieuwe snelle methode ontwikkeld voor de diagnose van COVID-19 in een vroeg stadium. Het zou in 30 minuten moeten kunnen.

James Diaz, dokter en hoogleraar aan de Louisiana State University Health Sciences Center, waarschuwt in een paper in de Journal of Travel Medicine dat het nemen van angiotensine-converterend enzym-remmers (ACEI) of angiotensine receptor blokkers (ARB) kan leiden tot ergere vormen van COVID-19. Door ACEI en ARB komen er namelijk meer ACE's vrij, het enzym waarop SARS-CoV-2 aanvalt. (UPDATE: zie een bericht onder 30 maart waarin dit wordt ontkracht)

17 maart 2020

De American College of Surgeons publiceerden een paper in de vorm van een nieuwsbericht op hun site over procedures die zij adviseren voor ziekenhuizen omtrent omgaan met de coronavirus-uitbraak.

Het is zeer onwaarschijnlijk dat het virus SARS-CoV-2 door mensen in een laboratorium is gemaakt, omdat een specifiek onderdeel van het virus niet geoptimaliseerd is voor de mens, maakt een publicatie in Nature Medicine duidelijk. Lees hier ons nieuwsbericht.

Ontvang de nieuwsbrief

Meld je aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws van C2W.

Meld je nu aan!

C2W Social Media

Logo Twitter

Logo Linkedin

Wordt abonnee/lid

Logo KNCV

Sluit nu een abonnement af of word lid van de KNCV en ontvang elke week het laatste nieuws, digitaal of op papier. 

Sluit nu een abonnement af!