Opinie

Hoe overtuig je een vaccintwijfelaar?

| donderdag 3 juni 2021
Microbiologie & Virologie

‘Mijn eerste neiging is om twijfelaars te overladen met informatie’, schrijft onze nieuwe columnist Jenny Hasenack. Het probleem met het dwangvoederen van data is alleen dat het eigenlijk nooit werkt.

Nu de Nederlandse vaccinatiecampagne op stoom komt, kom ik steeds vaker vaccintwijfelaars tegen. Zelf tel ik de dagen (letterlijk, op een aftelkalender op de koelkast) tot ik mijn eerste shot mag ontvangen. Dat botst dus nogal. Omdat ik me als chemicus verplicht voel om mijn steentje bij de dragen aan de vaccinatiegraad, ga ik graag de discussie aan. Ik heb gemerkt dat er meerdere manieren zijn om dat te doen – en ze werken niet allemaal even goed.

1. De Foie Gras

Mijn eerste neiging is om twijfelaars te overladen met informatie. Grafieken, interviews met wetenschappers, artikelen in Nature… Als ik mijn literatuurscriptie met dezelfde snelheid had kunnen schrijven als ik een samenhangend betoog uit de grond stamp wanneer ik een prikscepticus tegenkom op Facebook, dan had ik er nog vier studies naast kunnen doen. Ik vergelijk het een beetje met hoe ganzen worden vetgemest voor foie gras. Het probleem met het dwangvoederen van data is alleen dat het eigenlijk nooit werkt. Mensen schieten in de verdediging, ze voelen zich niet gehoord en drijven juist verder van je weg.

2. De Kleuter / De Therapeut

De truc hier is om te blijven vragen waaróm iemand iets denkt, als een irritante kleuter. Extra voordeel: het geeft je informatie over de gedachtengang van je discussiepartner en daarmee een voorsprong in vergelijkbare gesprekken. Omdat je een kleuter imiteert, wordt de methode wel snel als irritant ervaren. Een variant is de Therapeut: deze werkt hetzelfde, maar richt zich meer op emotie. Waarom is dat belangrijk voor je? Wat kan er misgaan? En hoe voel je je daarbij? Effectiever, maar met het risico dat je in een echt therapeutisch gesprek belandt waar je niet meer uitkomt.

3. Het Stemmetje

Deze methode ontdekte ik afgelopen week. Een vriendin – met wie ik het nog nooit over vaccins heb gehad – werkt in een ziekenhuis en moest in één seconde beslissen of ze een overgebleven AstraZeneca-vaccin zou nemen. Achteraf zei ze tegen me dat ze twijfelde. De negatieve berichtgeving had meer effect op haar gehad dan ze verwacht had. Maar ze zei: ‘Ik dacht aan wat jij zou doen, als echte wetenschapper. En toen heb ik hem genomen.’ Na al die moeite die ik gedaan had om de beste methode te vinden, bleek deze het beste te werken: Zo lang met iemand omgaan dat je een stemmetje in hun hoofd bent geworden.

Jenny Hasenack is wetenschapscommunicator en chemicus

Ontvang de nieuwsbrief

Meld je aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws van C2W.

Meld je nu aan!

C2W Social Media

Logo Twitter

Logo Linkedin

Wordt abonnee/lid

Logo KNCV

Sluit nu een abonnement af of word lid van de KNCV en ontvang elke week het laatste nieuws, digitaal of op papier. 

Sluit nu een abonnement af!