Opinie

...en gaat over tot de orde van de dag Premium

Geachte minister Koenders, wilt u al onze ruwe olie even laten bemonsteren? Aan de dichtheid en de zwavel-, vanadium- en nikkelconcentraties kun je aflezen of ze afkomstig is uit een bron van Islamitische Staat. En terroristen willen we tenslotte niet subsidiëren.

Vuilnisdienst De Potvis

© Gabriel Barathieu

Stel, je schraapt al het microplastic uit de oceanen, dan zou – volgens het meest pessimistische scenario van IPOScience – het gewicht ervan overeenkomen met dat van zo’n 8.740 potvissen. Voor wie het wil weten, een mannetje weegt 41.000 kg en zijn wederhelft tikt net 14.000 kg aan. Wie over microplastic praat, heeft het alleen over stukjes die kleiner zijn dan 5 mm. Tel je al het plastic mee, dan komen er nog eens 865.260 potvissen bij. Maar laten we voorlopig naar die initiële 8.740 potvissen kijken. Die 8.740 zwemmen voor een groot deel in de plastic soep rond.

Van werknemer naar student Premium

Rijksuniversiteit Groningen neemt dit najaar als proef promovendi niet meer aan als werknemer, maar als promotiestudent. De ontwikkelaar ervan, Lou de Leij, tevens decaan van de Groningen Graduate Schools, is enthousiast. Eduard Schmidt, bestuurslid bij Promovendi Netwerk Nederland (PNN) ziet het helemaal niet zitten.

Noordpoolappels

In het kader van de nieuwe schijf van vijf maak ik tegenwoordig ‘s morgen flink wat fruit schoon, zo’n 250 gram per persoon. Meestal zit er ook een geschilde appel bij, hoewel ik voor sommige soorten allergisch ben, maar die vermijd ik. Om het probleem van bruinkleuring voor te zijn, leg ik vooraf een halve limoen klaar. De geschilde appel smeer ik direct met limoensap in, waardoor het vruchtvlees er lekker fris blijft uitzien. Klaar is Kees denk je dan.

‘Over valse hoop en nodeloze vrees’

Ik heb net het nieuwe boek Voedingsmythes van Martijn Katan gelezen. Evenals zijn vorige boek Wat is nu gezond? leest het prettig weg. Dat las ik destijds in één weekend uit. Dat lukte me deze keer niet, maar het nieuwe boek is dan ook honderd pagina’s dikker. Afgelopen weekend heb ik er wel fijn in zitten lezen en bladeren. Het is geen boek dat je van voor naar achter moet lezen, nee, je kiest een mythe die je aanstaat uit de inhoudsopgave en na een paar pagina’s ben je ondubbelzinnig voorgelicht en is er weer een mythe ontmaskerd.

‘Diversiteit is een vereiste’ Premium

Moet de overheid allerlei projecten in het leven roepen om meer bètavrouwen te laten doorstromen naar vaste dan wel hogere posities? ‘Ja’, stelt hoogleraar aan de RUG Katja Loos, ‘want het gaat niet vanzelf.’ ‘Nee’, meent Ellen de Brabander, werkzaam als senior executive vice president bij een multinational, ‘het is aan vrouwen zelf om hun kansen te grijpen en die zijn er voldoende.’

Chemie centraal

© AVDA

Op deze plek werd even geleden door Arjen Dijkgraaf een weinig vleiend beeld geschetst van de chemie. Waar natuurkundigen het wetenschapsnieuws domineren en hoogbegaafdheid en relativeringszin werden toegedacht, turen scheikundigen blijkbaar in een hoekje naar een reageerbuisje en zien ze het grote plaatje niet. Zo’n boodschap in het lijfblad van de KNCV, dat vraagt om een reactie. De RSC doet het dan beter door de chemie niet slechts te ondersteunen, maar ook te vieren. De ACS heeft zelfs een monument opgericht voor de centrale rol van onze wetenschap, de brug tussen natuur- en levenswetenschappen, tussen fundamenteel en toegepast onderzoek (ACS Central Science).
Die centrale rol is natuurlijk een vloek en een zegen. Een vloek omdat de chemie klaarblijkelijk niet altijd de publieke waardering krijgt die ze verdient. Dat chemici medicijnen maken, zorgen voor schonere brandstoffen of oplaadbare batterijen en dat chemie de ‘kwaliteit-van-leven’-wetenschap is, is onvoldoende bekend. Net als de chemie achter Nobelprijzen voor blauwe LEDs of de behandeling voor rivierblindheid en malaria. Er is meer dan genoeg te vieren, als we ons maar niet in een hoekje laten zetten.
Een zegen blijft het ook: onderzoek wordt immers alsmaar meer interdisciplinair. Dit geldt zeker voor het duurzaamheidsonderzoek, waarvan de uitdagingen recent zijn samengevat in de Sustainable Development Goals (SDG) van de VN. Een provocatieve oproep in Nature Chemistry aan de chemie om een leidende rol in het onderzoek rond deze SDG te pakken, was uiteindelijk de aanleiding was voor Dijkgraafs weinig flatteuze oordeel. De SDG bieden echter juist een kans om het publieke imago van de chemie om te vormen van probleemveroorzaker tot dat van sleutelwetenschap voor het realiseren van een echt duurzame wereld. Dit vergt uiteraard veranderingen in onderwijs, onderzoek en wetenschapsfinanciering. Om met die laatste twee te beginnen: thematisch is er veel overlap tussen de SDG en de Nationale Wetenschapsagenda en biedt dit veel inhoudelijke aanknopingspunten voor de Nederlandse chemie. Laten we gehoor geven aan het gedane appèl en werken aan oplossingen voor duurzame energievoorziening, grondstofschaarste, schone drinkwatervoorziening, voedselveiligheid, etc. Als we zo opnieuw een centrale rol kunnen nemen, dan zou dit zomaar eens de gouden eeuw van de chemici kunnen worden. Kijken wie dan het wetenschapsnieuws domineert. 

Deel deze pagina
Ontvang de nieuwsbrief

Meld je aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws van C2W.

Meld je nu aan!

Word abonnee/lid

Sluit nu een abonnement af of word lid van de KNCV en ontvang elke week het laatste nieuws, digitaal of op papier. 

Sluit nu een abonnement af!

Naar boven