Verenigingen

‘Zichtbaarder worden is een belangrijk doel’

KNCV | woensdag 10 maart 2021

Professor Floris Rutjes, vicevoorzitter van het KNCV-bestuur, is op 1 januari 2021 zijn mandaat gestart als EuChemS president voor een periode van drie jaar. Hoog tijd voor een gesprek met deze onderwijzer, onderzoeker en ondernemer in één persoon die uitblinkt in elk van die gebieden. Zo bekroonde de KNCV hem in 2002 met de KNCV Gouden medaille, en won hij in 2008 de prijs voor de meest ondernemende wetenschapper van Nederland.

Hoe ben je als vrijwilliger bij KNCV verzeild geraakt? Welk traject legde je af binnen KNCV?

‘Na het winnen van de KNCV Gouden Medaille in 2002 ontstond de zin om ook zelf wat te betekenen voor de vereniging. Hierdoor nam ik doorheen de jaren verschillende functies op. Zo heb ik zes jaar in het bestuur gezeten van de Sectie Organische Chemie, wat deels overlapte met zes jaar in het bestuur van de Sectie Farmacochemie. Ik ben ook zelf vier jaar voorzitter geweest van de selectiecommissie voor de KNCV Gouden Medaille. Hierna begon langzaam het idee te rijpen om een nog grotere rol binnen de KNCV te spelen. Hierdoor klom ik achtereenvolgens op tot vicevoorzitter (2015-2016) en voorzitter (2016-2019) van de KNCV. Waar ik me in het begin van mijn carrière voornamelijk focuste op mijn onderzoek, begon ik door de jaren steeds meer en meer het belang in te zien van mijn betrokkenheid bij bepaalde bestuurstaken binnen de KNCV. Die leverden me een waardevol netwerk op, alsook heel wat unieke ervaringen en vaardigheden.’

Waarom zouden chemici lid moeten zijn van hun nationale chemische vereniging?

‘Ik vind het te ver gaan om te zeggen dat elke chemicus moreel verplicht is lid te worden van de KNCV of de KVCV, maar ik zou wel willen volhouden dat iedereen die zich verantwoordelijk voelt voor de chemie in brede zin en ook belangstelling heeft voor wat er gebeurt in de chemische wereld, het belangrijk vindt dat we de impact van de chemie en chemici in de maatschappij zichtbaar maken, dat verder kan benadrukken door lid te worden van de KNCV of de KVCV.’

Wat trok je aan om je kandidaat te stellen als EuChemS president?

‘Toen mijn termijn als voorzitter bij de KNCV afliep, ontstond de mogelijkheid om mij kandidaat te stellen voor president van EuChemS. Interessant genoeg wist ik nog heel weinig van EuChemS toen ik voorzitter werd van de KNCV, maar in de jaren daarna zijn we als KNCV steeds meer betrokken geraakt bij EuChemS, en hebben we haar op die manier beter leren kennen. Het bestuur van de KNCV heeft me uiteindelijk overgehaald om me kandidaat te stellen voor deze functie.’

Wat zijn de kerntaken van EuChemS?

‘EuChemS is eigenlijk een beetje een rare organisatie als je gewend bent aan de nationale verenigingen. Er zijn geen individuele leden, het is een overkoepelende vereniging die alleen verenigingen als leden heeft. Aan de andere kant vertegenwoordigt ze wel veel leden, evenveel als de American Chemical Society (ACS), en is EuChemS meer betrokken bij Europees beleid en Europese ontwikkelingen. Zo organiseren we events waarop we wetenschappers en leden van het Europese parlement met elkaar in contact brengen. Daarnaast staat EuChemS in voor het organiseren van talrijke andere meetings, congressen, awards et cetera op Europees niveau.’

Wat zijn de belangrijkste uitdagingen voor EuChemS die je in jouw termijn als president wilt aanpakken?

‘Een probleem voor EuChemS is dat we veel verder afstaan van de ‘chemicus’ dan de nationale verenigingen. EuChemS is dus voor veel mensen niet zo zichtbaar. Ik weet zeker dat de helft van de leden van de KNCV en de KVCV nog nauwelijks van EuChemS heeft gehoord. Dat is natuurlijk een probleem als je zegt dat je al die leden vertegenwoordigt. Naamsbekendheid is dus zeker een van de dingen waaraan we nadrukkelijk gaan werken. Zichtbaarder worden is een belangrijk doel. Enkele acties die we hiervoor ondernemen zijn meer ruchtbaarheid geven aan onze awards en onze jaarlijkse erkenningen van Europees chemisch erfgoed, alsook filmpjes maken, waarmee we online contact kunnen zoeken met chemici over heel Europa.’

Wat kun je als KVCV/KNCV-lid betekenen binnen EuChemS?

‘De nationale verenigingen vaardigen personen af binnen de verschillende divisies en werkgroepen van EuChemS. Die functioneren ook als ambassadeurs voor EuChemS binnen de nationale verenigingen. Binnen de divisies en werkgroepen van EuChemS organiseren zij congressen en helpen ze talrijke andere initiatieven te ontplooien.’

Verschillen de verenigingen binnen EuChemS sterk van elkaar?

‘Jazeker, de ene vereniging is de andere niet, al zijn de meeste wel redelijk vergelijkbaar. Zo zitten er tussen onze leden ook enkele beroepsverenigingen. Daarnaast zijn er in sommige landen meerdere chemische verenigingen actief, zoals in België, waar je de KVCV in Vlaanderen en de SRC in Wallonië hebt. Verder verschillen verenigingen ook sterk in omvang, middelen en aantal leden.’

Hoe kan de samenwerking en de uitwisseling van informatie tussen de verschillende nationale chemische verenigingen nog meer worden gestimuleerd?

‘Dat is een punt waaraan ik zelf hard werk als voorzitter van een nieuwe task group outreach. Mijn vraag is: hoe kunnen we als EuChemS een sterkere verbindende rol spelen tussen de nationale verenigingen? Welke tangible benefits kunnen wij creëren voor leden van nationale verenigingen door dingen te organiseren die er nog niet zijn? Ik heb wel ideeën, maar het is ook nog een open vraag.’

Het volgende Europese Chemie Congres (ECC) vindt plaats in 2022 in Lissabon. Waarom is het ECC the place to be als Europees chemicus?

‘Het ECC is het meest complete chemische Europese congres dat er is. Het biedt een laagdrempelig forum om verhalen te horen over chemische vakgebieden heen. Ik vind dat dit absoluut een verrijking is ten opzichte van enkel aanwezig te zijn op vakspecifieke congressen. Elke Europese chemicus zou zich daar moeten laten zien!’

Naar de evolutie van welk wetenschappelijk onderzoek ben je momenteel zelf het meest benieuwd?

‘Ik ben natuurlijk een synthetisch organisch chemicus, geïnteresseerd in moleculen maken met als doel de biologische eigenschappen hiervan te verbeteren. En ofschoon we veel weten, is het uitvoeren van chemische reacties nog steeds heel veel trial-and-error. Het zou een enorme stap vooruit zijn als we met echt leren voorspellen hoe we moleculen kunnen maken, of nieuwe reacties kunnen voorspellen.’

Tot slot, wie mag er van jou zeker nog de Nobelprijs voor Scheikunde winnen?

‘Kijkend naar de huidige pandemie, worden we echt gered door vaccins die een heel stuk sneller beschikbaar gekomen zijn, dan we ooit hadden durven voorspellen. Ik ben met name onder de indruk van de RNA-gebaseerde vaccins, die natuurlijk op een nieuw concept gebaseerd zijn en het verrassend goed doen vergeleken met de oude technologie. Ik vind dat de onderzoekers die aan de basis hebben gestaan van die RNA-vaccins dit jaar de Nobelprijs verdienen, voor Scheikunde, dan wel voor Geneeskunde. De maatschappelijke impact van die uitvinding kan niet worden overtroffen denk ik.’

  

CV Floris Rutjes

2020 Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw

2019-heden directeur Instituut voor Moleculen en Materialen, Radboud Universiteit (RU)

2016-2019 vicedecaan onderwijs, faculteit natuurwetenschappenwetenschapsfaculteit, RU

2010-2016 directeur Onderwijsinstituut Moleculaire Wetenschappen, RU

1999-heden hoogleraar synthetisch organische chemie, RU

1995-1999 deeltijdhoogleraar Combinatorial Synthesis, Universiteit van Amsterdam (UvA)

1993-1995 postdoc fellow, Scripps Research Institute, La Jolla, VS

1988-1993 promotie organische chemie, UvA

1984-1988 studie organische chemie (cum laude), UvA

 

EuChemS

De Europese Chemische Vereniging (European Chemical Society, EuChemS), is een overkoepelende organisatie die nationale chemische verenigingen, zoals de KVCV en de KNCV, in Europa verenigt en vertegenwoordigt. EuChemS creëert een Europees platform voor wetenschappelijke discussie en draagt een vereende, onbevooroordeelde Europese visie uit over belangrijke beleidskwesties in de chemie en aanverwante domeinen. EuChemS is opgericht in 1970 en vierde in 2020 haar vijftigjarig bestaan. De vereniging heeft haar zetel in Brussel en vertegenwoordigt meer dan 160.000 Europese chemici. Elk lid van de KVCV of de KNCV is ook automatisch lid van EuChemS.

 
KNCV

Logo KNCV

De Koninklijke Nederlandse Chemische Vereniging (KNCV) vergroot de (vak)kennis van leden, bevordert de contacten tussen leden en behartigt hun belangen in hun werkveld en richting politiek en overheid. Werk, Onderwijs en Maatschappij zijn de speerpunten van het beleid. Ook maakt de KNCV zich hard voor de beeldvorming van de chemie buiten de vereniging.

NVBMB

Logo NBVME

De Nederlandse Vereniging voor Biochemici en Moleculair Biologen (NVBMB) is opgericht in 1927 en vertegenwoordigt de belangen van studenten en professionals in deze vakgebieden. De vereniging heeft tot doel het veld van biochemie en moleculaire biologie te stimuleren. 

NBV

NBV-logo_nieuw

De Nederlandse Biotechnologie Vereniging (NBV) is dé beroepsvereniging van professionals werkzaam in de toegepaste life sciences. De NBV wil professionele activiteiten en maatschappelijk verantwoorde beroepsuitoefening stimuleren. Daarnaast draagt de NBV bij aan een evenwichtige informatievoorziening over nut, belang en maatschappelijke betekenis van de biotechnologie.

 
Jong KNCV zoekt versterking!

Ben je lid van de KNCV en wil jij je professionele netwerk uitbreiden? Wil je samen met andere jonge chemici de KNCV vertegenwoordigen bij bedrijven en onderwijs­instellingen? Neem jij initiatief en bezit jij over organisatietalent? Dan is Jong KNCV op zoek naar jou! Mail je vragen of je sollicitatie naar ons!